 |
| Các nhà khoa học Trung Quốc đã tìm ra cách thu hồi vàng từ rác thải điện tử. Ảnh: SCMP. |
Các nhà khoa học Trung Quốc đến từ Viện Chuyển hóa Năng lượng Quảng Châu (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc) và Đại học Công nghệ Hoa Nam đã tìm ra phương pháp thu hồi vàng từ rác thải điện tử với chi phí chưa đến một phần ba so với các công nghệ hiện có trên thị trường.
Phương pháp này cho phép chiết xuất kim loại quý từ các bộ xử lý trung tâm (CPU) trong điện thoại, máy tính cũ cũng như bảng mạch in (PCB) từ đồ gia dụng thông qua quy trình rửa hóa học, hoàn tất trong vòng chưa đầy 20 phút.
Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ mới đạt hiệu suất tách vàng trên 98,2% từ CPU và PCB ở nhiệt độ phòng, đồng thời đạt tỷ lệ thu hồi palladium 93,4%. Mức độ ô nhiễm phát sinh thấp hơn đáng kể so với các phương pháp truyền thống.
Xử lý 10 kg bảng mạch in có thể thu được khoảng 1,4 g vàng, với tổng chi phí cho quá trình này vào khoảng 72 USD, tương đương mức chi phí 1.455 USD mỗi ounce. Đây là phương pháp tách vàng từ rác thải điện tử có chi phí thấp nhất từng được công bố, tạo tiềm năng biến lĩnh vực tái chế vàng từ rác thải điện tử thành lĩnh vực có lợi nhuận rất cao.
Trong những ngày đầu tháng 1 này, giá vàng quốc tế đã vượt mốc 4.472 USD mỗi ounce. Theo Hiệp hội Tái chế Tài nguyên Trung Quốc, lượng rác thải điện tử hàng năm của nước này đã vượt 10 triệu tấn và vẫn tiếp tục tăng. Ngoài điện thoại và máy tính bị loại bỏ, các thiết bị gia dụng như TV hay tủ lạnh cũng chứa nhiều bảng mạch điện tử.
Đột phá công nghệ này được đánh giá là có thể tạo ra bước ngoặt trong giải quyết đồng thời bài toán khan hiếm tài nguyên, cũng như vấn đề ô nhiễm môi trường trong khai thác kim loại quý theo cách truyền thống.
Hiện tại, giới chức Trung Quốc cũng coi “khai thác kim loại quý trong đô thị” là hướng đi triển vọng trong tương lai để thu hồi kim loại quý một cách bền vững.
Vàng, bạch kim, palladium và nhiều kim loại quý khác được sử dụng rộng rãi trong ngành điện tử nhờ tính ổn định, khả năng dẫn điện và xúc tác cao. Tuy nhiên, trữ lượng của các kim loại này khan hiếm, còn hoạt động khai thác truyền thống thường gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường, gây ô nhiễm đất và nguồn nước.
 |
| Các bộ xử lý trung tâm (CPU) trong máy tính chứa nhiều kim loại quý, các kim loại này có thể được thu hồi trong chưa đầy 20 phút nhờ kỹ thuật mới. Ảnh: SCMP. |
Khai thác kim loại quý từ rác thải điện tử, hay còn gọi là “khai thác trong đô thị”, vừa có tính lợi nhuận vừa có tính bền vững. Tuy vậy, các phương pháp hiện nay thường sử dụng hóa chất có tính ăn mòn cao hoặc có yếu tố độc hại, gây rủi ro cho môi trường và sức khỏe con người. Nhiều kỹ thuật hòa tách còn khá phức tạp và tốn kém.
Để khắc phục các hạn chế này, nhóm nghiên cứu đến từ Viện Chuyển hóa Năng lượng Quảng Châu (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc) và Đại học Công nghệ Hoa Nam đã đề xuất một cách tiếp cận mới. Nghiên cứu của nhóm được công bố trên tạp chí Angewandte Chemie International Edition vào tháng 11/2025.
Theo đó, nhóm đề xuất chiến lược hòa tách “tự xúc tác”, chỉ sử dụng dung dịch nước pha trộn giữa kali peroxymonosulfate (PMS) và kali clorua (KCl), cho phép thu hồi hiệu quả vàng và palladium ở nhiệt độ phòng mà không cần chất xúc tác bên ngoài.
Điểm then chốt của kỹ thuật này nằm ở cơ chế “tự xúc tác”. Chính các kim loại quý đóng vai trò chất xúc tác, khởi động và đẩy nhanh quá trình hòa tan kim loại vào dung dịch để dễ dàng thu hồi.
So với phương pháp sử dụng xyanua truyền thống, chi phí hóa chất giảm khoảng 93,2%, chủ yếu nhờ sử dụng hóa chất rẻ tiền, dễ kiếm, không cần chất xúc tác đắt đỏ. Mức tiêu thụ năng lượng cũng thấp hơn khoảng 62,5% do quy trình diễn ra ở nhiệt độ phòng, không cần cấp thêm năng lượng.
Quy trình này còn đơn giản và thân thiện môi trường hơn, giảm đáng kể chất thải sau quá trình tách kim loại.
Tại Trung Quốc, dù đã có nhiều doanh nghiệp tham gia lĩnh vực tái chế kim loại quý từ rác thải điện tử, nhưng quy mô và hiệu quả giữa các doanh nghiệp còn có sự chênh lệch lớn, cho thấy dư địa để cải thiện năng lực thu hồi kim loại quý.
Theo China Science Daily, nghiên cứu mới này mang đến một phương thức bền vững và hiệu quả để tái chế kim loại quý từ rác thải điện tử, giúp giảm phụ thuộc vào hoạt động khai thác mỏ, đồng thời thúc đẩy ngành công nghiệp thu hồi kim loại quý chuyển sang hướng xanh và hiện đại hơn.
Sách chống biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường
The Climate Book - Thunberg đã viết cuốn sách này với niềm tin mãnh liệt của tuổi trẻ và tính bộc trực của một nhà hoạt động, điều giúp cuốn sách trở nên tươi mới. Thông qua đó, Greta đã chia sẻ nhiều câu chuyện riêng về việc cô nhìn thấy thế giới đã bị xói mòn như thế nào, màu xanh cỏ cây dần bị mai một ra sao và đã bao lâu con người không nhận thức được điều đó.
Cuốn sách được tờ The Guardian đánh giá là một lời kêu gọi mạnh mẽ nhưng chưa có sức nặng về giải pháp cho các vấn đề khí hậu.
