Sự cuốn hút

Không phải những người có sức hút đều thuộc nhóm Ái kỷ Cực đoan. Nhưng trên thực tế, nhiều người có sức hút lại không biết cảm thông chân thành với người khác và có cái tôi rất lớn, dù họ không tỏ ra tự cao tự đại. Ngược lại, nhiều người trong số họ, giống như Harlan, lại có khả năng đặc biệt khiến người khác cảm thấy mình quan trọng, sau đó lợi dụng và thao túng đối phương.

Bằng cách ban phát sự chú ý của mình, kẻ Ái kỷ Quyến rũ khiến “con mồi” của mình cảm thấy bản thân rất tuyệt vời, đến nỗi nạn nhân sẽ mong muốn tương tác với họ nhiều hơn. Nạn nhân của họ, dù không muốn thừa nhận, có thể đã bắt đầu có ý định phục tùng.

Một số chính trị gia nổi tiếng ở Mỹ cũng có kiểu cuốn hút tương tự, giúp họ xây dựng một cộng đồng những người trung thành. Franklin Delano Roosevelt và Ronald Reagan đều là những nhà lãnh đạo rất có sức hút. Tất cả những ai từng có cơ hội gặp gỡ tổng thống Bill Clinton, kể cả những người có khuynh hướng chống lại ông, đều cảm thấy ông là một cá nhân có sức hút rất lớn.

Khi nói về khí chất lãnh tụ ở Clinton, các bình luận viên thường nhắc đến sự thật: “Ông hoàn toàn chú tâm vào người đối diện, dù đấy là ai.” Ánh mắt của ông luôn khiến họ cảm thấy họ được quan tâm, và thời điểm đó, chẳng có ai khác trên thế giới là quan trọng. Bằng sự chú tâm của mình, ông thiết lập một cầu nối cảm thông với người đối diện, làm họ thấy mình là một người đặc biệt, là trung tâm của vũ trụ cảm xúc, ít nhất là vào lúc đó.

Khó ai cưỡng lại được sự quyến rũ của một người khác giới. Ảnh: IStock.

Tôi không có ý đánh đồng giữa sự lôi cuốn và tính Ái kỷ. Thực tế, rất nhiều chính trị gia có sức hút vì họ thực sự quan tâm đến người khác. Nhưng những kẻ Ái kỷ Quyến rũ thường chỉ đóng vai một người biết cảm thông và chia sẻ mà thôi. Nhờ bản năng hoặc qua thời gian rèn luyện, họ hiểu cách “gãi đúng chỗ ngứa” của đối phương và lợi dụng điều đó để thao túng người khác.

Con người chúng ta, ai cũng có lúc mong rằng mình là một người lôi cuốn, thu hút được sự quan tâm, chú ý của người khác; mong được ai đó thấu hiểu và thừa nhận cảm xúc của bản thân. Để đáp ứng nguyện vọng này, kẻ Ái kỷ Quyến rũ xuất hiện và tìm cách lôi kéo bạn vào một nhóm người không ngừng đánh bóng cái tôi của nhau, ngưỡng mộ lẫn nhau.

Những kẻ Ái kỷ Quyến rũ tìm cách khơi gợi lòng Ái kỷ ở người khác hòng chiếm lấy những gì mình muốn. Đấy là một giao dịch ngầm không thể nói ra thành lời: Tôi sẽ khiến bạn cảm thấy bạn là một người rất thú vị và quyến rũ nếu bạn bằng lòng ngưỡng mộ sự thú vị và vẻ quyến rũ của tôi.

Như đã nói ở chương trước, những kẻ Ái kỷ Bắt nạt trút lên bạn tất thảy nỗi hổ thẹn trong lòng họ, khiến bạn mất niềm tin vào bản thân. Ngược lại với đó, kẻ Ái kỷ Quyến rũ muốn đề cao cái tôi của bạn. Anh ta muốn bạn cảm thấy bạn là người chiến thắng, như thế anh ta cũng là người chiến thắng. Nếu không thực sự tỉnh táo, bạn sẽ khó lòng nhận ra. Sự quan tâm và ngưỡng mộ của bạn dành cho anh ta là chân thành, còn đối phương thì lại hoàn toàn giả tạo.

Trong câu chuyện đầy đau thương về cuộc hôn nhân và ly hôn với một kẻ Ái kỷ Quyến rũ, Tina Swithin kể lại cảm giác say mê khi “đắm chìm trong tình yêu với một chàng Bạch mã Hoàng tử thời hiện đại.”

Ngay sau khi gặp Seth - thậm chí trước cả buổi hẹn hò đầu tiên - anh ta đã mua tặng cô một gói dịch vụ chăm sóc cả ngày tại spa địa phương, với lý do rằng cô “xứng đáng được nuông chiều”. Anh ta gửi hoa đến nơi làm việc của cô kèm theo lời nhắn: “Mong ngày hôm nay của em cũng tươi đẹp như chính em vậy.” Trong một cuộc gọi điện thoại trước buổi hẹn đầu, anh ta còn nói rằng: “Thật là sai lầm khi đàn ông lại để phụ nữ trả tiền cho bữa tối.”

Trong bài viết đầu tiên thuộc loạt hồi tưởng mang tên Những dấu hiệu cảnh báo đỏ về mối quan hệ với Seth, Tina nhận ra rằng con người anh ta lúc đó dường như quá mức tốt đẹp. Cô và Seth mới chỉ vừa quen biết, thế mà anh ta đã tuyên bố rằng cô “xứng đáng” được nâng niu, chiều chuộng. Anh hứa sẽ không bao giờ để cô phải trả tiền. Anh không ngừng ngợi khen sắc đẹp của cô.

Tất cả những lời đó đều đến từ một người hoàn toàn lạ mặt, nhưng dù vậy, sức quyến rũ của chúng vẫn rất lớn. Seth khiến Tina cảm thấy mình là một cô gái rất xinh, một cô gái đặc biệt phải được đối xử theo những cách đặc biệt. Dù không nói ra thành lời, nhưng những biểu hiện của anh như thể muốn nói anh sẽ chăm lo cho cô. Chẳng mấy bất ngờ, cô đã đem lòng yêu chàng trai hoàn hảo này.

Theo một khía cạnh nào đó, bản chất của tình yêu lãng mạn chỉ là một trạng thái bán ảo tưởng của tâm trí, ở đó cả hai người đều thừa nhận rằng đối phương là người hấp dẫn và thú vị nhất trên đời. Trong quá trình này, họ sẽ trở thành tâm điểm của vũ trụ trong mắt nhau.

Tình cảm tuyệt đối thường chỉ xuất hiện trong thời kỳ thơ ấu, khi cha mẹ dành cho con cái tình yêu thương và sự nuông chiều tuyệt đối (hy vọng là vậy!), như thể chúng ta là một thực thể hoàn mỹ vô khuyết. Đấy là một cảm xúc rất mãnh liệt khi hai người lý tưởng hóa lẫn nhau, ở họ sẽ nảy sinh một thứ cảm giác gần giống với hạnh phúc. Những kẻ Ái kỷ Quyến rũ hiểu và lợi dụng tâm lý trao đổi ngầm trong tình yêu lãng mạn này, ngay cả khi không cố ý lợi dụng điều đấy. Anh ta giả vờ tôn sùng đối phương để khơi gợi ở họ cảm giác tôn sùng mình.

Có lẽ sẽ quá đòi hỏi khi bắt một người đang chìm đắm trong sự lãng mạn của tình yêu phải giữ một cái nhìn trung lập và thực tế về đối tượng của mình. Thật tuyệt làm sao khi ai đó nói rằng bạn là một người rất đặc biệt và xứng đáng được nuông chiều, dù trong thâm tâm, ta cũng hiểu rằng bản thân chẳng hơn gì bất kỳ ai khác. Thật tuyệt làm sao khi ai đó tặng hoa, tặng cả những lời ngợi khen có cánh và hứa hẹn sẽ nâng niu, chăm sóc bạn.

Tina có thừa lý do để hoài nghi sự chân thành của Seth, nhưng cô lại muốn tin và muốn nghe những lời hoa mỹ đó. Cô muốn tin rằng bản thân là một người thật đặc biệt như anh ta nói. Seth khơi gợi tính Ái kỷ ở Tina và khiến cô cũng lý tưởng hóa anh ta để đáp lại hành động đấy.

Giống như những kẻ Ái kỷ Quyến rũ khác, sự ngưỡng mộ Seth dành cho Tina chỉ tồn tại khi cô coi anh là một người hoàn hảo. Nhiều năm sau, khi cô đệ đơn ly hôn, người đàn ông này đã trở mặt hoàn toàn, tỏ thái độ thù hằn và tìm cách hủy hoại cô, thể hiện rõ các biểu hiện của dạng Ái kỷ Hận thù.