Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

#FORMAT

Vì sao phụ nữ Việt thường có chữ 'Thị' trong tên?

“Thị” không phải chữ lót dùng để trang trí cho tên phụ nữ. Theo nhà nghiên cứu An Chi, từ này vốn có chức năng khác so với cách dùng hiện nay.

Xuất bản

Vì sao phụ nữ Việt thường có chữ “Thị” trong tên?

​

“Thị” không phải chữ lót dùng để trang trí cho tên phụ nữ. Theo nhà nghiên cứu An Chi, từ này vốn có chức năng khác so với cách dùng hiện nay.

Đức An

thị ảnh 1

Chữ “Thị” vốn không đơn thuần là chữ lót trong tên phụ nữ Việt Nam. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Trong Chuyện Đông, Chuyện Tây , nhà nghiên cứu An Chi đề cập giả thuyết cho rằng chữ “Thị” có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập binti, nghĩa là con gái; tương tự, chữ “Văn” bắt nguồn từ ben, nghĩa là con trai. Giả thuyết này được Lê Trung Hoa dẫn lại trong sách Họ và tên người Việt Nam (1992) với lập luận rằng các thương nhân Ả Rập từng đến buôn bán ở bờ biển Việt Nam và sự chuyển đổi ngữ âm từ binti sang “Thị” có thể chấp nhận được.

Tuy nhiên, An Chi không đồng tình với cách giải thích này. Ông cho rằng việc chỉ dựa vào sự tương đồng về âm giữa hai từ để xác định nguồn gốc là chưa đủ cơ sở. Theo nhà nghiên cứu, “Thị” thực chất là từ Việt gốc Hán có nghĩa là phụ nữ.

An Chi dẫn các từ điển Hán ngữ như Từ nguyên, Từ hải, Vương Vân Ngũ đại từ điển và Mathews' Chinese-English Dictionary để chứng minh nghĩa này. Các tài liệu đều ghi nhận “Thị” được dùng để chỉ người đàn bà. Trong tiếng Hán, từ này còn được phụ nữ sử dụng để tự xưng.

Vậy vì sao “Thị” trở thành tên đệm của phụ nữ Việt Nam? Theo An Chi, điều này bắt nguồn từ cách dùng từ trong tiếng Hán. Hiện đại Hán ngữ từ điển ghi nhận “Thị” được đặt sau họ của phụ nữ đã kết hôn, thường kết hợp họ cha và họ chồng. Chẳng hạn, Triệu Vương thị là người phụ nữ có họ cha là Vương, họ chồng là Triệu.

Người Việt xưa tiếp nhận cách dùng này nhưng có sự điều chỉnh. Thay vì ghép họ chồng và họ cha, người Việt đặt “Thị” sau họ cha, tiếp theo là tên riêng, theo cấu trúc “X thị Y”. Ví dụ, Nguyễn Thị A có nghĩa là người phụ nữ họ Nguyễn, tên A.

Theo thời gian, ý nghĩa ban đầu của cấu trúc này dần phai mờ. Người ta không còn hiểu “Thị” là từ chỉ phụ nữ theo họ cha mà xem đây như yếu tố trang trí trong tên gọi. Từ đó, chữ “Thị” được dùng làm tên đệm cho bé gái ngay từ khi mới sinh, thay vì chủ yếu dùng để chỉ phụ nữ đã trưởng thành như cách dùng trước đây.

Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews

Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.

Trân trọng.

Rượu 'Bàu Đá' hay rượu 'Bầu Đá'?

Rượu 'Bàu Đá' hay rượu 'Bầu Đá'?

0

Tên gọi một loại rượu đặc sản Bình Định thường được viết là “rượu Bầu Đá” nhưng theo sách "Tiếng Việt ân tình", cách viết này có thể xuất phát từ một sự nhầm lẫn.

Vì sao ống tiết kiệm có hình con heo?

Vì sao ống tiết kiệm có hình con heo?

0

Từ "ống heo" hay "heo đất" trong tiếng Việt có thể bắt nguồn từ sự nhầm lẫn giữa tên một loại đất sét thời trung cổ và từ "pig" trong tiếng Anh, nghĩa là con heo.

Đức An

Bạn có thể quan tâm