Trong podcast “Humans of British Council: Inside out”, thầy Anton Glushkov, Điều phối học thuật chương trình tiếng Anh trẻ em tại Hội đồng Anh, chia sẻ những quan sát phía sau sự im lặng ấy và cách tạo ra môi trường đủ an toàn để học sinh tự tin sử dụng ngôn ngữ.
Trong lớp học tiếng Anh, trẻ thường xuyên phát biểu dễ được nhìn nhận là tiếp thu tốt. Ngược lại, trẻ ít nói có thể bị cho là hạn chế khả năng giao tiếp. Thế nhưng, sự im lặng không phải lúc nào cũng phản ánh điều các em biết hay năng lực phía sau.
Sau nhiều năm giảng dạy học viên thuộc đa dạng nhóm tuổi, thầy Anton từng gặp những em hiếm khi chủ động trao đổi trên lớp, nhưng qua bài viết lại cho thấy khả năng hiểu bài và diễn đạt tốt. Vấn đề đôi khi nằm ở việc trẻ chưa thấy đủ thoải mái để cất lời, không phải do “học viên không thiếu năng lực”.
Phát hiện này đồng thời đặt ra câu hỏi: Thay vì áp đặt phải “mạnh dạn hơn”, liệu người dạy đã thấu hiểu những rào cản tâm lý khiến các em im lặng?
Khi sự im lặng không phản ánh năng lực của trẻ
Theo thầy Anton, phía sau sự e ngại có thể là nỗi sợ sai, ngại bị trêu chọc hoặc cảm thấy bị lấn át. Vì vậy, giáo viên cần quan sát và tìm ra cách phù hợp. Đôi khi, chỉ cần thay đổi bạn cùng cặp, vị trí ngồi hoặc các hoạt động, một học viên vốn trầm tính cũng có thể tự tin hơn.
 |
| Ở tuổi thiếu niên, trẻ có thể ngại lên tiếng nếu mắc lỗi sai nhỏ. |
Cách tiếp cận ấy còn được thể hiện qua một chi tiết trong lớp học của thầy Anton. Với chiều cao 1,98 m, thầy thường hạ thấp người ngang với học viên để việc giao tiếp trở nên gần gũi và cởi mở hơn.
Bên cạnh đó, thầy thường khuyến khích học viên nhìn lỗi sai như một phần tự nhiên của quá trình học ngôn ngữ. Nếu mọi câu nói đều phải hoàn hảo, trẻ dễ áp lực và không còn muốn thử. Thầy quan niệm: “Tôi luôn cổ vũ các em nói theo cách của mình, tự nhiên thể hiện suy nghĩ và đừng quá lo lắng nếu mắc lỗi vì chúng ta có thể cùng sửa đổi”.
 |
| Thầy Anton đồng hành cùng các em với sự thấu cảm trong từng tiết học. |
Tuy nhiên, khuyến khích học viên nói không đồng nghĩa với xem nhẹ tính chính xác, nên giáo viên vẫn cần đồng hành để hoàn thiện cách diễn đạt. Theo thầy, phản hồi hiệu quả cần có sự cân bằng: Bên cạnh điều cần cải thiện, trẻ cũng cần nhận ra điểm mình làm tốt để trân trọng từng bước tiến bộ.
Tinh thần này cũng phản ánh môi trường tại Hội đồng Anh, nơi giáo viên luôn tìm cách tiếp cận phù hợp với từng độ tuổi, để học viên cảm thấy an toàn và tự tin giao tiếp tiếng Anh.
Đưa tiếng Anh thành cầu nối đến điều trẻ yêu
Việc giúp trẻ vượt qua nỗi sợ sai mới chỉ mở ra cánh cửa giao tiếp. Để học trò thực sự muốn bước qua cánh cửa ấy, tiếng Anh cần chạm đến những điều các em quan tâm.
Do đó, thầy Anton thường đưa âm nhạc, phim ảnh, sách và những chủ đề gần gũi vào lớp học để tiếng Anh trở thành phương tiện giúp học sinh kể về sở thích, bày tỏ quan điểm và cảm nhận cuộc sống.
Từng giảng dạy âm nhạc và chỉ huy dàn hợp xướng, thầy Anton nhận thấy giữa người chỉ huy và giáo viên đều cần lắng nghe từng cá nhân, điều chỉnh nhịp độ, tạo điều kiện để những tiếng nói khác biệt cùng hòa vào tập thể. Trong lớp học, không phải học viên nào cũng sẵn sàng cất lời cùng lúc hay phát triển theo cùng một cách. Có em học tốt hơn qua hoạt động giàu năng lượng; có học sinh cần cuộc trò chuyện sâu hơn để bộc lộ suy nghĩ; cũng có bạn tìm thấy sự tự tin từ bước tiến vừa sức. Khi nhìn thấy tiếng Anh hiện diện trong sở thích và đời sống, học viên sẽ có thêm lý do để chủ động sử dụng ngôn ngữ và duy trì động lực lâu dài.
 |
| Thầy Anton khuyên học viên nên đi từng bước nhỏ khi học tiếng Anh. |
Muốn có nền tảng học tập bền vững, thầy Anton khuyên học viên đi từng bước nhỏ: “Việc tạo ra thói quen, đặt mục tiêu cụ thể, biết sắp xếp và tự theo dõi tiến bộ sẽ giúp các em đạt nhiều kết quả hơn”, thầy chia sẻ.
Quá trình ấy cũng có thể được nối dài sau giờ học. Tại nhà, phụ huynh nên cùng con ôn tập chủ đề vừa học hoặc từ mới để giúp các em nhớ bài và có thêm cơ hội ứng dụng tiếng Anh.
Câu chuyện của thầy Anton cho thấy sự tiến bộ không chỉ nằm ở việc trẻ nói tiếng Anh chính xác hơn, mà còn ở khoảnh khắc các em thực sự muốn sử dụng ngôn ngữ ấy. Đây cũng là giá trị Hội đồng Anh hướng đến: Giúp tiếng Anh trở thành công cụ để trẻ theo đuổi điều mình quan tâm và kết nối với thế giới.
Độc giả có thể khám phá các khóa học tiếng Anh dành cho trẻ em và thanh thiếu niên ở Hội đồng Anh tại đây.
