“Không ít hơn hai giờ một ngày, chúng ta nên dành cho tập thể dục và thời tiết không nên là vấn đề. Nếu cơ thể yếu đuối, tâm trí sẽ không mạnh mẽ.” - Thomas Jefferson.

Không ai biết tại sao chúng ta đi. Trong số khoảng 250 loài linh trưởng, chúng ta là loài duy nhất đứng thẳng và di chuyển trên hai chân. Một số chuyên gia cho rằng di chuyển bằng hai chân ít nhất mang tầm quan trọng như một đặc điểm mang tính xác định của con người, không kém như bộ não cao cấp của chúng ta.

Nhiều giả thuyết đã được đề xuất về lý do tại sao tổ tiên xa xôi của chúng ta từ bỏ tán cây và bắt đầu tư thế thẳng đứng - giải phóng đôi tay để bế em bé và cầm nắm đồ vật; để có được tầm nhìn tốt hơn trên mặt đất rộng mở; để có thể phóng vũ khí tốt hơn - nhưng điều chắc chắn là đi bằng hai chân có giá của nó.

Di chuyển ra ngoài trời khiến cho các bậc tiền bối cổ xưa của chúng ta cực kỳ dễ bị tổn thương, vì vốn dĩ chúng ta không phải là sinh vật đáng gờm. Sinh vật giống người trẻ tuổi và duyên dáng nổi tiếng là Lucy, sống ở vùng đất ngày nay là Ethiopia khoảng 3,2 triệu năm trước và thường được sử dụng như một hình mẫu cho động vật di chuyển bằng hai chân thời kỳ đầu, chỉ cao khoảng 107 cm và nặng 27 kg - ngoại hình khó có thể đe doaj một con sư tử hoặc con báo.

Có lẽ Lucy và người thân trong bộ lạc không có nhiều lựa chọn ngoài việc mạo hiểm bước ra ngoài. Khi biến đổi khí hậu làm cho môi trường sống trong rừng bị thu hẹp, rất có thể họ cần tìm thức ăn trên các khu vực lớn hơn để sinh tồn, nhưng họ gần như chắc chắn đã quay trở lại rừng sâu khi có thể.

Ngay cả Lucy dường như cũng chỉ là một mắt xích của cuộc sống trên mặt đất. Vào năm 2016, các nhà nhân loại học tại Đại học Texas đã kết luận rằng Lucy đã chết sau khi rơi xuống khỏi một cái cây (hoặc bị rơi theo chiều dọc, khi họ nói điều đó một cách khô khốc), ngụ ý rằng cô ấy đã dành rất nhiều thời gian trên tán cây và có lẽ coi đó là nhà nhiều không kém mặt đất. Hoặc ít nhất là cô ấy đã như vậy cho đến ba hoặc bốn giây cuối đời.

Vừa đi bộ vừa nói chuyện là một đặc ân của loài người. Ảnh: Depositphotos.

Đi bộ là một công việc yêu cầu sự khéo léo hơn chúng ta thường đánh giá. Bằng cách cân bằng chỉ với hai chân, chúng ta vĩnh viễn tồn tại chống lại trọng lực. Cách các em bé chập chững đi là minh chứng cho điều này, đi bộ về cơ bản là đẩy cơ thể về phía trước và chân chạy theo để bắt kịp.

Một người đi bộ đang chuyển động có một trong hai chân không chạm đất tới 90% thời gian, và do đó cơ thể liên tục điều chỉnh thăng bằng trong vô thức. Ngoài ra, trọng tâm của chúng ta khá cao, ngay phía trên vòng eo, điều này làm tăng thêm sự mất cân bằng bẩm sinh của chúng ta.

Để tiến hoá từ vượn arboreal thành người hiện đại đi thẳng, chúng ta đã phải thực hiện một số thay đổi khá sâu sắc đối với giải phẫu cơ thể. Như đã lưu ý trước đó, cổ của chúng ta trở nên dài hơn và cứng hơn, nối với hộp sọ chính giữa hơn là lui về phía sau như ở các loài vượn khác. Chúng ta có một tấm lưng dẻo dai uốn cong, đầu gối to và xương đùi khéo léo.

Bạn có thể nghĩ chân của bạn duỗi thẳng xuống từ thắt lưng - điều đó đúng ở vượn, nhưng thực tế là các góc xương đùi hướng vào trong khi đi từ xương chậu đến gối. Điều này có tác dụng đưa hai chân của chúng ta lại gần nhau hơn, tạo ra dáng đi mượt mà, duyên dáng hơn.

Không một con vượn nào có thể được huấn luyện để đi như người. Chúng bị cấu trúc xương ép vào dáng đi khệnh khạng, và làm điều đó một cách không hiệu quả nhất. Một con tinh tinh phải sử dụng năng lượng gấp bốn lần để di chuyển trên mặt đất so với con người.

Để tăng sức mạnh cho chuyển động về phía trước, chúng ta có một cơ bắp đặc biệt khổng lồ ở mông - cơ mông và gân Achilles, một thứ mà không con vượn nào có được. Chúng ta có vòm chân (cho sự co giãn), cột sống lượn (để phân bố lại trọng lượng) và tinh chỉnh lại các đường dẫn truyền thần kinh và mạch máu, tất cả đều cần thiết, hoặc ít nhất là được khuyến khích bởi tiến hóa để đặt đầu cao hơn chân. Để tránh việc bị quá nóng khi gắng sức, chúng ta loại bỏ gần hết lông và phát triển rất nhiều tuyến mồ hôi.

Trên hết, chúng ta đã tiến hóa một cái đầu rất khác với các loài linh trưởng khác. Khuôn mặt của chúng ta phẳng và dễ thấy là không có mõm. Chúng ta có một cái trán cao để chứa bộ não kỳ diệu. Ăn đồ chín khiến chúng ta có hàm răng nhỏ và thanh tú hơn. Bên trong, chúng ta có một khoang miệng ngắn và do đó lưỡi ngắn hơn, tròn hơn và thanh quản nằm thấp hơn trong cổ họng.

Những thay đổi về giải phẫu trên đã khiến chúng ta vô tình gặp phải “sự cố” may mắn là có thể tạo ra thanh âm, giọng nói. Đi bộ và nói chuyện có thể đi đôi với nhau. Nếu bạn là một sinh vật nhỏ chuyên săn lùng những sinh vật lớn, có khả năng giao tiếp rõ ràng là một lợi thế.