Văn khấn sáng mùng Một Tết

Văn khấn sáng mùng Một là lời chúc đầu năm gửi đến tổ tiên, cầu mong một năm mới bình an, suôn sẻ. Ảnh: Việt Hà.

Theo ghi chép của nhà nghiên cứu Toan Ánh trong Nếp cũ, bài văn khấn cúng sáng mùng Một Tết bao gồm mẫu văn khấn chung dành cho các ngày lễ tiết kết hợp với phần nội dung riêng biệt dành cho buổi sớm đầu năm mới. Dưới đây là nguyên văn toàn bài dựa trên các mẫu văn cổ được tác giả tập hợp:

"Hôm nay! Ngày mồng một tháng Giêng năm...

Tại thôn... xã... tỉnh....

Tín chủ là:... cùng toàn thể gia đình dâu rể, con cháu nội ngoại toàn gia kính bái.

Nay nhân ngày lễ Tết Nguyên Đán, kính cẩn sắm một lễ gồm gọi là lễ mọn lòng thành, kính dâng lên: Đông trù tư mệnh Táo phủ thần quân, bản gia tiên sư, bản viên thổ công, liệt vị tôn thần.

Trước linh tọa các vị gia thần. Trước linh vị của liệt vị chư tiên linh:

Hiển...

Hiển...

và các vị tổ bá, tổ thúc, tổ cô, cùng các vong linh phụ thờ theo tiên tổ

Kính cẩn thưa rằng:

Nay theo tuế luật - Mồng một đầu xuân - Mưa móc thấm nhuần - Đón mừng Nguyên Đán - Cháu con tưởng niệm - nội ngoại tổ tiên - Kính cẩn dâng lên - Lễ nghi vật phẩm - Cúi xin chứng giám - Biểu lộ lòng thành - Thỉnh cáo tiên linh - Cùng về hâm hưởng - Tôn linh tại thượng - phù hộ độ trì - Năm mới mọi bề - yên vui khang thái.

Cẩn cáo".

Ngoài ra, trong Nếp cũ, Toan Ánh lưu ý một số điểm quan trọng về phong tục này. Đầu tiên, việc cúng tế cốt ở tâm thành, lễ vật có thể nhiều hoặc ít tùy theo gia cảnh nhưng phải được chuẩn bị trang trọng và chu đáo. Sau khi người gia trưởng làm lễ xong, con cháu sẽ lần lượt theo thứ bậc tới lạy mừng chúc Tết các cụ để tỏ lòng hiếu thuận.

Dịp này, các cụ thường tặng lại "tiền mừng tuổi" (lì xì) trong phong bao giấy hồng cho con cháu để lấy may mắn, cầu chúc các em hay ăn chóng lớn và học hành thông minh. Người Việt xưa quan niệm lễ Tết mùng Một không chỉ là thêm tuổi mới mà còn là dịp để gia đình đoàn tụ, tưởng nhớ công đức mà tổ tiên đã tạo dựng cho gia đình.