Từ những cuộc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đến hành trình tìm về cội nguồn

Sau hàng chục năm, thậm chí nửa thế kỷ kể từ ngày chiến tranh kết thúc, vẫn có những gia đình dành gần như cả cuộc đời để tìm kiếm hài cốt người thân.

Đó không chỉ là hành trình xác định một danh tính hay tìm lại một nơi an nghỉ. Sâu xa hơn, đó là khát vọng rất con người: được biết rằng người mình yêu thương từng tồn tại, từng sống một cuộc đời ý nghĩa và sẽ không bị lãng quên bởi thời gian.

Chính từ góc nhìn ấy, Linh ứng của nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn mang đến cho độc giả một trải nghiệm đọc đặc biệt.

Ảnh Đội K91 tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Campuchia. Nguồn: chinhsachquandoi.

Ngay từ nhan đề, cuốn sách dễ khiến người đọc liên tưởng đến những hiện tượng tâm linh hay những câu chuyện huyền bí xung quanh việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tuy nhiên, càng đọc, độc giả càng nhận ra tác phẩm không đặt trọng tâm vào việc chứng minh hay phủ nhận những điều siêu nhiên. Điều mà Nguyễn Mạnh Tuấn quan tâm hơn cả là những con người phía sau mỗi cuộc tìm kiếm.

Thông qua hành trình tìm mộ liệt sĩ kéo dài nhiều năm, tác giả mở ra một bức tranh giàu cảm xúc về ký ức chiến tranh, về những số phận bị chia cắt bởi lịch sử và về nỗi chờ đợi âm thầm của những người ở lại.

Điểm đặc sắc của Linh ứng nằm ở việc cuốn sách không chỉ kể một câu chuyện tìm kiếm. Xen giữa quá khứ và hiện tại là những lát cắt sống động của một thời kỳ lịch sử với những người trẻ mang trong mình lý tưởng phụng sự, những tình bạn trong sáng, tình đồng đội keo sơn và trên hết là tình cảm gia đình bền bỉ trước mọi biến động của thời gian.

Nhân vật anh Khôi là minh chứng rõ nét cho điều đó. Dù đã ra đi từ rất lâu, những giá trị anh để lại vẫn tiếp tục hiện diện trong cuộc sống của người thân. Sự công minh, lòng chân thành và lý tưởng sống vì cộng đồng của anh không biến mất cùng năm tháng. Bằng một cách nào đó, anh vẫn sống trong ký ức của những người ở lại.

Sách Linh ứng của tác giả Trần Mạnh Tuấn

Điều đáng quý là tác giả không áp đặt niềm tin hay đưa ra những kết luận tuyệt đối. Ông lựa chọn quan sát, lắng nghe và kể lại. Chính sự tiết chế ấy giúp tác phẩm giữ được tính chân thực, đồng thời mở ra không gian để mỗi độc giả tự suy ngẫm và đưa ra câu trả lời cho riêng mình.

Bởi sau tất cả, giá trị lớn nhất của Linh ứng không nằm ở câu hỏi liệu những hiện tượng được kể lại có thể giải thích bằng khoa học hay không. Điều còn đọng lại là nhận thức rằng một cuộc đời chỉ thật sự kết thúc khi không còn ai nhớ đến.

Với nhiều gia đình, việc tìm thấy hài cốt người thân không đơn thuần là tìm lại một ngôi mộ. Đó là hành trình trả lại tên tuổi cho một con người, trả lại một phần lịch sử cho gia đình và khép lại những chờ đợi kéo dài qua nhiều thế hệ.