Trẻ sinh mổ - hiểu rõ khác biệt ban đầu để chăm sóc dinh dưỡng phù hợp

Những tháng đầu sau khi sinh bé Sin bằng phương pháp sinh mổ, chị Quỳnh Duyên (TP.HCM) đặc biệt chú ý lượng sữa, giấc ngủ, tình trạng đi tiêu, đồng thời quan tâm hơn đến hệ tiêu hóa và nền tảng đề kháng của con.

“Sau khi tìm hiểu, tôi biết phương thức sinh có thể tạo ra một số khác biệt ban đầu ở hệ vi sinh đường ruột. Vì vậy, vợ chồng tôi muốn theo dõi khả năng tiêu hóa và lựa chọn dinh dưỡng phù hợp cho con trong từng giai đoạn”, chị chia sẻ.

Đây cũng là băn khoăn của nhiều gia đình có con sinh mổ. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia nhi khoa, việc sinh mổ không đồng nghĩa trẻ có đề kháng yếu.

Khác biệt bắt đầu từ những ngày đầu đời

Khi sinh thường, trẻ có cơ hội tiếp xúc với hệ vi sinh của mẹ qua đường sinh. Với trẻ sinh mổ, sự tiếp xúc ban đầu thường đến nhiều hơn từ da và môi trường xung quanh. Các tổng quan nghiên cứu ghi nhận trẻ sinh mổ có thể sở hữu thành phần hệ vi sinh đường ruột khác trẻ sinh thường trong giai đoạn đầu. Theo đó, nghiên cứu trên Scientific Reports năm 2024 cho thấy quá trình hiện diện của một số nhóm vi khuẩn như Bifidobacterium có thể diễn ra chậm hơn.

Tuy nhiên, sự khác biệt này không phải trạng thái cố định hoặc “khoảng thiếu hụt” không thể cải thiện. Hệ vi sinh của trẻ có tính biến đổi cao, đặc biệt trong những năm đầu. Theo các chuyên gia nhi khoa, dinh dưỡng, sữa mẹ, quá trình ăn bổ sung và môi trường sống tiếp tục tác động đến cách cộng đồng vi sinh phát triển theo thời gian.

Mỗi trẻ có một nhịp phát triển riêng, cần được theo dõi và chăm sóc phù hợp.

Quá trình hình thành hệ vi sinh đầu đời vì thế có mối liên hệ với sự phát triển của đường tiêu hóa, khả năng hấp thu và quá trình trưởng thành của đề kháng. Mối liên hệ này cũng cần được hiểu đúng, bởi hệ vi sinh “tốt” không thể được đánh giá chỉ qua màu phân, tần suất đi tiêu hoặc một xét nghiệm đơn lẻ.

Tương tự, không thể kết luận trẻ sinh mổ có đề kháng kém chỉ dựa vào phương thức chào đời. Mỗi trẻ có một quá trình phát triển khác nhau, chịu ảnh hưởng đồng thời của nhiều yếu tố trong suốt những năm đầu.

Dinh dưỡng và môi trường sống tiếp tục tác động đến hệ vi sinh sau khi trẻ chào đời.

Do đó, thay vì lo lắng, ba mẹ nên tạo điều kiện để trẻ được nuôi dưỡng tối ưu, từ đó tăng trưởng theo tiến trình riêng và có nền tảng sức khỏe để học hỏi, vận động, khám phá môi trường.

Chăm hệ tiêu hóa và tăng cường đề kháng từ lựa chọn khoa học

Với trẻ sinh mổ, sữa mẹ nên được ưu tiên khi có thể cung cấp dưỡng chất và các thành phần sinh học như kháng thể, góp phần hỗ trợ môi trường đường ruột trong giai đoạn đầu. WHO và UNICEF khuyến nghị trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, sau đó tiếp tục bú sữa mẹ cùng chế độ ăn bổ sung phù hợp đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Nếu việc cho bú gặp khó khăn sau sinh mổ, mẹ nên tìm hỗ trợ từ nhân viên y tế để điều chỉnh tư thế và tần suất bú.

Việc chăm sóc giấc ngủ, thường xuyên vận động và tiêm chủng vaccine góp phần xây dựng nền tảng sức khỏe cho bé.

Từ khoảng 6 tháng, bé có thể làm quen dần với thực phẩm bổ sung an toàn, đủ dinh dưỡng và phù hợp khả năng ăn. Khẩu phần nên đa dạng nhóm chất gồm tinh bột, chất đạm, chất béo, rau củ, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ theo độ tuổi. Đồng thời, cha mẹ nên chú ý vệ sinh, bảo quản thực phẩm, cho trẻ uống đủ nước và tránh đổi chế độ ăn liên tục vì những biểu hiện tiêu hóa ngắn hạn.

Chăm sóc hệ vi sinh là quá trình cần duy trì bền bỉ, không thể “lấp đầy” trong thời gian ngắn.

Bên cạnh dinh dưỡng, trẻ cần ngủ đủ, vận động phù hợp, tiêm chủng đúng lịch và sống trong môi trường thông thoáng, hạn chế khói thuốc, duy trì thói quen rửa tay và vệ sinh hô hấp. Việc sử dụng kháng sinh cần tuân theo chỉ định, bởi có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị cũng như hệ vi sinh đường ruột.

Trong trường hợp cần bổ sung dinh dưỡng phù hợp độ tuổi và nhu cầu của trẻ, ba mẹ có thể tham khảo Nutifood GrowPLUS+ Colostrum Lactoferrin với phức hợp tăng đề kháng gồm lactoferrin, sữa non 24h chứa kháng thể IgG và công thức FDI (HMO + FOS). Lactoferrin hỗ trợ hàng rào bảo vệ tự nhiên, sữa non 24h chứa IgG giúp ghi nhớ kháng nguyên và bảo vệ cơ thể trẻ trước các tác nhân gây hại từ môi trường. Kết hợp công thức FDI (HMO + FOS) góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột, sản phẩm hỗ trợ tăng cường đề kháng và duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh cho bé.

Lactoferrin hỗ trợ hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể.

Giải pháp dinh dưỡng bổ sung như sữa non lactoferrin cho trẻ cần được đặt trong tổng thể chế độ ăn cân đối, các biện pháp chăm sóc, tiêm chủng và điều trị y tế. Ba mẹ cũng nên lựa chọn sản phẩm đúng độ tuổi và theo dõi khả năng tiếp nhận của trẻ.

Những năm đầu đời là khoảng thời gian hệ vi sinh, đường tiêu hóa và nền tảng bảo vệ tự nhiên của trẻ tiếp tục phát triển. Với trẻ sinh mổ, sự quan tâm từ sớm không nhằm tạo ra khác biệt hay áp lực chăm sóc đặc biệt. Điều quan trọng là cha mẹ có thể hiểu rõ hơn những yếu tố tác động và chủ động điều chỉnh. Với dinh dưỡng phù hợp và chăm sóc khoa học, trẻ vẫn có thể xây dựng hệ tiêu hóa ổn định, duy trì đề kháng và phát triển khỏe mạnh theo nhịp riêng.