Tình báo Mỹ: Lãnh đạo tối cao Iran điều hành chiến lược từ nơi ẩn náu

Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang trực tiếp chỉ đạo lộ trình đàm phán với Mỹ. Ảnh: Reuters.

Các báo cáo cho thấy ông Mojtaba Khamenei có thể đang trực tiếp chỉ đạo lộ trình đàm phán với Mỹ nhằm tìm cách chấm dứt xung đột, theo CNN.

Kể từ khi bị thương nặng trong vụ tập kích khiến cha mình cùng hàng loạt tướng lĩnh cấp cao tử nạn hồi đầu cuộc chiến, ông Mojtaba hoàn toàn vắng bóng trước công chúng. Sự "biệt tích" này làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng thực quyền của ông trong cấu trúc lãnh đạo mới.

Lãnh đạo tối cao đã hồi phục sức khỏe

Quan chức Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran ngày 8/5 xác nhận ông Mojtaba Khamenei đã hồi phục sức khỏe hoàn toàn sau khi bị thương nhẹ ở chân, thắt lưng và trúng mảnh bom sau tai.

Ông Mazaher Hosseini, quan chức văn phòng, bác bỏ các tin đồn ác ý và khẳng định Lãnh tụ hiện có sức khỏe tốt. Dù chưa thể xuất hiện công khai vì lý do an ninh, ông Hosseini nhắn nhủ người dân nên kiên nhẫn, nhấn mạnh Lãnh tụ sẽ lên tiếng khi thời điểm thích hợp.

Dù lệnh ngừng bắn đã kéo dài hơn một tháng, cộng đồng tình báo Mỹ vẫn chưa thể xác nhận vị trí ẩn náu của ông Mojtaba. Để bảo mật, Tân Lãnh đạo tối cao tuyệt đối không sử dụng thiết bị điện tử, mọi chỉ thị đều được truyền đạt qua người đưa thư hoặc tiếp xúc trực tiếp tại nơi cách ly.

Nguồn tin tình báo tiết lộ ông Mojtaba đang phải điều trị các vết bỏng sâu trên mặt và cơ thể. Đầu tuần này, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian xác nhận đã có cuộc hội đàm trực tiếp kéo dài hơn hai giờ với ông Mojtaba. Đây là lần đầu tiên một quan chức cấp cao Iran khẳng định đã tiếp xúc với nhà lãnh đạo mới.

Tuy nhiên, các nhà phân tích Mỹ vẫn đặt nghi vấn: Liệu các nhóm lợi ích tại Tehran có đang lợi dụng danh nghĩa của một lãnh đạo đang dưỡng thương để thúc đẩy chương trình nghị sự riêng?

Một số nguồn tin cho rằng ông Mojtaba chỉ can thiệp vào các quyết định mang tính định hướng, còn việc điều hành hàng ngày hiện nằm trong tay các tướng lĩnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf.

Sức bền của Iran trước lệnh phong tỏa

Dù chiến dịch không kích của Mỹ đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran, nhưng báo cáo mới nhất chỉ ra rằng 2/3 số bệ phóng tên lửa của nước này vẫn còn nguyên vẹn nhờ được ẩn giấu kỹ lưỡng. Tận dụng thời gian ngừng bắn, Iran đang tích cực khôi phục các khí tài bị vùi lấp.

Một báo cáo của CIA nhận định kinh tế Iran có thể trụ vững thêm khoảng 4 tháng dưới áp lực phong tỏa hiện tại trước khi rơi vào tình trạng sụp đổ hệ thống.

Một quan chức tình báo Mỹ nhấn mạnh: "Lệnh phong tỏa của Tổng thống Trump đang gây thiệt hại cộng dồn, bóp nghẹt nguồn thu và đẩy nhanh sự sụp đổ kinh tế. Hải quân Iran đã bị xóa sổ, nhưng chế độ này vẫn sẵn sàng để người dân chịu đói nhằm kéo dài một cuộc chiến mà họ vốn đã thua".

Áp lực từ Washington

Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Trump đang nắm giữ mọi lợi thế trên bàn đàm phán. Người phát ngôn Anna Kelly cho biết việc nội bộ Iran rạn nứt đang cản trở nước này đưa ra một đề xuất thống nhất.

Ngoại trưởng Marco Rubio cũng nhận định sự thiếu nhất quán trong hệ thống quyền lực tại Tehran là rào cản lớn nhất để đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

Ông Trump, người từng khoe về việc thay đổi chế độ tại Iran, giờ đây mô tả những nhà đàm phán mới của Tehran là "những người có lý lẽ" và khác biệt hoàn toàn so với những người tiền nhiệm.

Hiện tại, cả thế giới đang đổ dồn sự chú ý vào phản hồi của phía Iran đối với đề xuất mới nhất từ Mỹ. Trong khi đó, lệnh ngừng bắn vô thời hạn vẫn đang được duy trì mong manh khi hai bên tiếp tục các cuộc đấu khẩu và va chạm lẻ tẻ tại eo biển Hormuz.