Vì nguy cơ này, người mẹ cần được sàng lọc sớm và hỗ trợ sức khỏe tâm thần sau sinh.
Tình trạng ốm nghén nặng có liên hệ mật thiết với trầm cảm sau sinh
Ốm nghén với biểu hiện buồn nôn và nôn ảnh hưởng đến rất nhiều phụ nữ mang thai và thường giảm dần sau ba tháng đầu. Tuy nhiên trường hợp nghiêm trọng có thể kéo dài suốt thai kỳ.
Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống, buồn nôn và nôn khi mang thai còn liên quan đến trầm cảm sau sinh.
Các nghiên cứu trước đây tại Thụy Điển và Nhật Bản đã cho thấy, buồn nôn và nôn khi mang thai kéo dài và nghiêm trọng có liên quan đến nguy cơ mắc trầm cảm sau sinh cao hơn. Tuy nhiên các nghiên cứu này dựa trên mẫu hạn chế và có những hạn chế về phương pháp luận làm giảm khả năng khái quát hóa.
 |
| Phụ nữ mang thai bị ốm nghén nặng có nguy cơ trầm cảm sau sinh cao hơn. |
Nghiên cứu mới đây trên tạp chí Scientific Reports sử dụng nguồn dữ liệu lớn bao gồm 3.061 phụ nữ mang thai đến khám tại Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em Vũ Hán (Trung Quốc) trong suốt thai kỳ và giai đoạn sau sinh, từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 10 năm 2019.
Kết quả cho thấy tình trạng ốm nghén nặng có mối liên hệ mật thiết với chứng trầm cảm sau sinh. Buồn nôn và nôn mửa nghiêm trọng trong ba tháng đầu thai kỳ có liên quan đến nguy cơ trầm cảm gia tăng ở tháng thứ nhất và thứ sáu sau sinh.
Xét đến mối tương quan với hội chứng trầm cảm sau sinh, các tác giả nghiên cứu khuyến cáo phụ nữ trong ba tháng đầu thai kỳ nên được theo dõi tình trạng buồn nôn và nôn mửa. Điều này giúp xác định những phụ nữ có nguy cơ cao mắc trầm cảm sau sinh, cần theo dõi sớm hơn cũng như các biện pháp hỗ trợ cần thiết cho những bà mẹ này.
Dấu hiệu nhận biết trầm cảm sau sinh cần đi khám
Sau khi sinh, nhất là với phụ nữ sinh con lần đầu, nhiều sản phụ dễ có phản ứng tâm lý vui, buồn thất thường, dễ bị kích thích, lo lắng, khó tập trung, khó ngủ, ăn không ngon... Các biểu hiện này thường không kéo dài khi tâm lý người mẹ ổn định và được xem là một phản ứng bình thường.
Theo Học viện Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), khoảng 2-3 ngày sau khi sinh, một số người bắt đầu cảm thấy chán nản, lo lắng và buồn bã.
Họ có thể cảm thấy tức giận với em bé mới sinh, bạn đời hoặc những đứa con khác, khóc không có lý do và có suy nghĩ không biết mình có thể chăm sóc một đứa bé được không... Những cảm giác này thường được gọi là hội chứng buồn sau sinh, có thể đến rồi đi trong vài ngày đầu sau sinh.
 |
| Trầm cảm sau sinh cần được phát hiện và can thiệp sớm. |
Dấu hiệu cần đi khám
Tuy nhiên nếu tình trạng đó kéo dài vài tuần với các biểu hiện ngày càng nghiêm trọng như:
- Luôn cảm thấy buồn, thờ ơ với những sự việc xung quanh
- Ăn không ngon
- Khó ngủ
- Mệt mỏi
- Cảm thấy bồn chồn, lo âu, dễ tức giận, khóc không lý do
- Bi quan về tương lai, cảm thấy bản thân vô giá trị hoặc tội lỗi
- Có ý nghĩ về cái chết...
Đó là những dấu hiệu rối loạn trầm cảm sau sinh cần phải đi khám để có biện pháp can thiệp sớm.
Lưu ý: Thông thường, phụ nữ bị trầm cảm sau sinh ít khi chủ động đi khám sớm và nhiều người trong số họ không biết mình đang bị trầm cảm. Do đó, người chồng và những người thân trong gia đình nên quan tâm đến tình trạng sức khỏe và nhu cầu tâm lý của phụ nữ trong giai đoạn thai kỳ và sau sinh để có biện pháp hỗ trợ tốt nhất. Đối với các bà mẹ sau sinh, ngay khi cảm thấy có dấu hiệu bất ổn về tâm lý cần chia sẻ với gia đình, người thân và đi khám sớm để có được sự hỗ trợ can thiệp kịp thời.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
