|
|
Cholesterol LDL dư thừa có thể tích tụ trên thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa, khiến lòng mạch thu hẹp và cản trở lưu thông máu. Ảnh: Unsplash. |
Hút thuốc là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, còn một nguy cơ khác ít được chú ý hơn, không dễ nhận biết qua những dấu hiệu bên ngoài nhưng có thể âm thầm gây tổn thương hệ tim mạch.
Chia sẻ với Parade, bác sĩ tim mạch Norman Lepor, Trung tâm Y tế Cedars-Sinai (Mỹ), cho biết cholesterol LDL cao mới là yếu tố nguy cơ hàng đầu cần đặc biệt lưu ý. Đáng nói, tình trạng này thường không có triệu chứng rõ ràng, nhưng có thể thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Cholesterol LDL cao là yếu tố hàng đầu
Bác sĩ Lepor cho rằng cần phân biệt giữa thói quen có hại và yếu tố nguy cơ gây bệnh. Hút thuốc là hành vi trực tiếp gây tổn thương hệ tim mạch, trong khi cholesterol LDL tăng cao góp phần thúc đẩy quá trình hình thành mảng xơ vữa trong động mạch.
LDL thường được gọi là cholesterol "xấu". Khi nồng độ LDL trong máu tăng cao, cholesterol có thể tích tụ trên thành động mạch, kết hợp với các thành phần khác tạo thành mảng xơ vữa. Theo thời gian, những mảng bám này khiến lòng mạch thu hẹp, cản trở lưu thông máu, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
 |
| Mảng xơ vữa tích tụ lâu ngày khiến lòng động mạch thu hẹp, cản trở dòng máu lưu thông, làm tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Ảnh: Shutterstock. |
Đáng nói, cholesterol cao thường không biểu hiện rõ ràng. Người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường, cảm thấy khỏe mạnh dù nồng độ LDL trong máu đã vượt ngưỡng an toàn. Do đó, xét nghiệm máu định kỳ là cách giúp phát hiện sớm và theo dõi tình trạng rối loạn mỡ máu.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa hút thuốc ít nguy hiểm hơn đối với tim mạch. Theo bác sĩ Lepor, cả thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử đều làm tăng đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và bệnh động mạch ngoại biên. Khi bệnh tiến triển nặng, tình trạng thiếu máu nuôi dưỡng các chi có thể dẫn đến tổn thương mô, thậm chí phải cắt cụt chi.
Ngoài ra, việc sử dụng thuốc lá còn thúc đẩy quá trình tổn thương mạch máu, hình thành mảng xơ vữa trong động mạch vành, qua đó làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Hai yếu tố này vì thế không tách rời mà có thể cùng tác động, khiến sức khỏe tim mạch suy giảm nhanh hơn.
Làm gì để kiểm soát cholesterol LDL?
Theo bác sĩ Lepor, điều chỉnh chế độ ăn uống là một trong những biện pháp quan trọng để kiểm soát cholesterol LDL. Mọi người nên hạn chế chất béo chuyển hóa, thường có trong thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán công nghiệp; đồng thời giảm tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và natri.
 |
| Chế độ ăn Địa Trung Hải ưu tiên rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, cá và dầu ôliu, đồng thời hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung. Ảnh: Magnific. |
Thay vào đó, nên tăng cường các thực phẩm giàu chất béo không bão hòa như cá, hải sản, quả bơ và các loại hạt. Bác sĩ Lepor cũng khuyến nghị chế độ ăn Địa Trung Hải.
Trong cuốn sách Ăn gì không già, bác sĩ Michael Greger cho biết chế độ ăn Địa Trung Hải bắt nguồn từ thói quen ăn uống truyền thống của người dân đảo Crete (Hy Lạp) hơn nửa thế kỷ trước. Hơn 90% khẩu phần của họ là thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau củ, trái cây, các loại đậu, quả hạch và ngũ cốc nguyên hạt. Thịt đỏ, sữa được hạn chế, trong khi dầu ôliu là nguồn chất béo chính.
Đây là cách ăn uống chú trọng thực phẩm có nguồn gốc thực vật và chất béo có lợi, góp phần hỗ trợ kiểm soát cholesterol và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Bên cạnh dinh dưỡng, duy trì hoạt động thể chất thường xuyên cũng đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát mỡ máu. Người trưởng thành nên lựa chọn hình thức vận động phù hợp với thể trạng, hạn chế ngồi lâu và duy trì cân nặng hợp lý.
Với những người có cholesterol LDL cao, bác sĩ Lepor khuyến nghị người bệnh trao đổi với bác sĩ điều trị về việc sử dụng thuốc, chẳng hạn statin - nhóm thuốc có tác dụng giảm cholesterol LDL, qua đó giúp hạn chế nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Khi đã được kê đơn, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn điều trị, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều lượng.
Da chỉ nhẵn mịn và căng bóng khi gan thải độc tốt. Mắt chỉ sáng trong khi lá gan được bồi bổ đúng cách. Có thể nói dưỡng gan chính là chìa khóa để dưỡng nhan. Cuốn sách Dưỡng gan để dưỡng nhan của bác sĩ - dược sĩ Thẩm Ninh là lời nhắc nhở đến phụ nữ hãy hình thành ý thức dưỡng gan.
