|
|
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn giải trình các nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan lĩnh vực ngân hàng. Ảnh: Quochoi.vn. |
Sáng 31/10, tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội về tình hình kinh tế xã hội, ngân sách Nhà nước, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn đã có báo cáo giải trình, làm rõ các nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm.
Một số nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là tỷ lệ tín dụng/GDP, tỷ lệ tiền gửi ngắn hạn cho vay trung dài hạn, cũng như vấn đề thanh khoản của hệ thống ngân hàng...
Lý do người dân vẫn gửi nhiều tiền vào ngân hàng
Thống đốc cho biết thị trường Việt Nam có những nét riêng so với các quốc gia khác. Ông dẫn ví dụ, hiện tiền gửi ngắn hạn của người dân chiếm tới 80% tổng số dư tiền gửi.
Thông thường khi nói tới tiền gửi ngắn hạn sẽ hiểu đây là tiền gửi không ổn định. Tuy nhiên, tiền gửi ngắn hạn của người dân hiện nay lại rất ổn định, được đáo hạn liên tục, nên trên thực tế số dư tiền gửi này lại mang tính dài hạn và ổn định.
Thậm chí, việc người dân duy trì số dư tiền gửi ổn định này ở kỳ hạn ngắn lại giúp các ngân hàng huy động vốn với lãi suất thấp hơn, từ đó cũng hỗ trợ giảm lãi suất cho vay.
“Đây là một nét rất riêng của tiền gửi thị trường Việt Nam”, Thống đốc Phạm Đức Ấn chia sẻ.
Tiền gửi người dân vẫn chảy nhiều vào ngân hàng bởi người dân vẫn tin vào hệ thống ngân hàng
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn
Đồng thời, người đứng đầu ngành ngân hàng cũng lý giải nguyên nhân dòng tiền của người dân vẫn chảy nhiều vào kênh gửi ngân hàng, bởi người dân vẫn tin vào hệ thống ngân hàng.
Theo ông, sau này, khi thị trường vốn phát triển, có sức hấp dẫn hơn, đảm bảo tính an toàn, người dân có thể đầu tư vào, chắc chắn mức độ cân bằng giữa tiền gửi ngân hàng - thị trường vốn sẽ khác đi.
Thống đốc Phạm Đức Ấn cũng cho biết thực tế điều hành chính sách tiền tệ thời gian qua, NHNN vẫn theo đuổi mục tiêu đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát, ổn định tỷ giá, hỗ trợ tăng trưởng...
Các đại biểu Quốc hội cũng quan tâm vấn đề tái cấp vốn, giao dịch thị trường mở hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng... Về nội dung này, Thống đốc cho biết nhà điều hành vẫn đang hỗ trợ rất tốt các tổ chức tín dụng. Đặc biệt trong thời gian tới, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, NHNN đang thiết kế một gói tái cấp vốn cho vay nhà ở xã hội.
Chênh lệch lãi suất huy động - cho vay thu hẹp
Với việc kiểm soát cho vay theo lĩnh vực, người đứng đầu ngành ngân hàng cũng cho biết NHNN vẫn đang kiểm soát tốt. Trong đó, tăng trưởng tín dụng đến nay đạt khoảng 12,27%.
Đặc biệt, Thống đốc cho biết hiện tốc độ tăng lãi suất cho vay đang được kiểm soát thấp hơn mức tăng của lãi suất huy động, lần lượt là 0,99% và 1,42%.
Chênh lệch lãi suất huy động và cho vay đang được thu hẹp
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn
“Như vậy là chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay đang được thu hẹp”, Thống đốc nói.
Với lĩnh vực bất động sản, ông Ấn cho biết hiện tăng trưởng lĩnh vực này vào khoảng 9,84%, thấp hơn so với mức tăng chung của nền kinh tế.
Ngoài ra, trong tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế hơn 20,8 triệu tỷ đồng, hơn 77% cũng là dành cho sản xuất kinh doanh, riêng với doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm hơn 4 triệu tỷ đồng dư nợ.
Thời gian qua, ngành ngân hàng đã tích cực làm việc với Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa để tìm giải pháp giảm lãi suất, tăng khả năng tiếp cận vốn cho vay, đặc biệt là cho vay thông qua năng lực thực tế, dòng tiền của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, Thống đốc NHNN cho rằng các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện vẫn tồn tại nhiều hạn chế như quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu, khả năng kinh doanh, phương án kinh doanh thường xuyên biến động, thông tin tín dụng, thông tin tài chính chưa thực sự minh bạch.
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự phiên thảo luận ở hội trường về tình hình kinh tế xã hội, ngân sách Nhà nước sáng 31/10. Ảnh: Quochoi.vn. |
Ông cho rằng muốn vay được vốn ngân hàng, các doanh nghiệp nhỏ và vừa phải hoạt động minh bạch hơn. “Không thể có chuyện một doanh nghiệp hai bảng cân đối kế toán. Một bảng cân đối dùng để thanh toán thuế, một bảng cân đối dùng để đi vay ngân hàng”, Thống đốc nói.
Theo ông, khi các thông tin đã được minh bạch, ngân hàng sẽ có điều kiện để xem xét cụ thể về sức khỏe doanh nghiệp, từ đó tiến hành tổ chức cho vay.
Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn
Trước đó, đại biểu Phạm Ngọc Lâm (đoàn Gia Lai) đã đặt vấn đề về rủi ro của hệ thống ngân hàng khi tỷ lệ dư nợ tín dụng/GDP ngày càng cao.
Cụ thể, theo ông Lâm, tỷ lệ tín dụng/GDP đã tăng liên tục qua các năm, năm 2022 là 124%, năm 2025 là 145% và 2026 dự kiến khoảng 155%. Trong bối cảnh năm 2026 và 2027 đều đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%, tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2027 có thể lên khoảng 160-165%.
“Đây là phép tính kịch bản, không phải chỉ tiêu điều hành nhưng là con số cần được lưu tâm”, đại biểu đặt vấn đề.
Theo ông, tỷ lệ tín dụng/GDP cao không đồng nghĩa với rủi ro cao, nhưng khi tăng trưởng tín dụng vượt khả năng hấp thụ vốn, hiệu quả nguồn vốn dài hạn chưa đáp ứng nhu cầu, chất lượng tài sản ngân hàng có thể suy giảm. Nếu vốn mở rộng liên tục mà năng suất dòng tiền, khả năng trả nợ không tăng tương xứng thì rủi ro có thể xuất hiện.
Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ kịch bản vốn cho tăng trưởng 2027, mức tăng tín dụng dự kiến, vốn huy động thực chất từ thị trường cổ phiếu, trái phiếu và các kênh khác. Trên cơ sở đó, tính toán tỷ lệ tín dụng/GDP tương ứng để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10%.
Đồng thời, đại biểu cũng đề xuất minh bạch hóa thị trường trái phiếu doanh nghiệp, lượng hóa nguồn vốn trung dài hạn huy động được cho sản xuất kinh doanh và phát triển hạ tầng.
  |
| Đại biểu Phạm Ngọc Lâm (ảnh trái) và đại biểu Bùi Thanh Nam (ảnh phải) góp ý về lĩnh vực ngân hàng. Ảnh: Quochoi.vn. |
Đưa ý kiến về tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Bùi Thanh Nam (đoàn Phú Thọ) đồng tình với chỉ đạo của Chính phủ và NHNN về việc giảm lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh 1,5-2%/năm vừa qua.
Tuy nhiên, theo số liệu báo cáo thẩm tra, năm nay chỉ khoảng 8% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được nguồn vay, trong khi doanh nghiệp lớn là 47,1%.
“Lãi suất có giảm, nhưng doanh nghiệp nhỏ vẫn khó vay vì thiếu tài sản đảm bảo và minh bạch về tài chính”, ông Nam nói và đề xuất Chính phủ, NHNN chuyển trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa từ giảm lãi suất sang giúp vay được vốn, áp dụng phương pháp bảo lãnh tín dụng, cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng khoản phải thu thay vì chỉ dựa trên tài sản đảm bảo là bất động sản.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
