Cách đây ít ngày, New York Times (NYT) công bố kết quả điều tra về hợp đồng độc quyền giữa nhóm nhạc Hàn Quốc NewJeans và ADOR, công ty con thuộc HYBE. Sau khi thu thập và phân tích văn bản được ký năm 2022, tờ báo phát hiện nhiều điều khoản có khả năng ảnh hưởng đến quyền lợi của các thành viên. Đáng chú ý, thời điểm ký hợp đồng, cả 5 cô gái đều trong độ tuổi từ 14 đến 17.
NYT đã nhờ 5 chuyên gia pháp lý xem xét nội dung hợp đồng. Luật sư giải trí No Jong Eon tại Seoul nhận xét đây là thỏa thuận "cực kỳ hà khắc".
Thiếu điều khoản bảo vệ nghệ sĩ vị thành niên
Theo NYT, hợp đồng của NewJeans không có những quy định cụ thể nhằm bảo đảm sức khỏe thể chất, tinh thần, quyền học tập, nghỉ ngơi của nghệ sĩ chưa thành niên. Trong khi đó, hợp đồng độc quyền tiêu chuẩn dành cho nghệ sĩ văn hóa đại chúng tại Hàn Quốc có những điều khoản liên quan đến các quyền này.
Dẫn nguồn tin riêng, NYT cho biết các thành viên NewJeans từng thường xuyên luyện tập đến 2h sáng trong thời gian thực tập, thời gian nghỉ ngơi không được bảo đảm. Bốn trong số 5 thành viên cũng đã bỏ học.
HYBE bác bỏ những cáo buộc này, khẳng định công ty tuân thủ các quy định bảo vệ trẻ em và không bao giờ ép buộc thành viên NewJeans ngừng học, theo tờ Khan. ADOR cũng phản hồi các công ty quản lý nghệ sĩ thuộc HYBE đều ký kết những thỏa thuận bổ sung theo tiêu chuẩn của chính phủ dành cho người chưa thành niên.
Các luật sư trong ngành giải trí Hàn Quốc giải thích doanh nghiệp thường điều chỉnh hợp đồng mẫu do chính phủ ban hành và sử dụng thêm những thỏa thuận bổ sung, thay vì áp dụng nguyên văn toàn bộ nội dung. Vì vậy, một số biện pháp bảo vệ nghệ sĩ trẻ có thể được quy định trong các văn bản bổ sung hoặc những điều luật có hiệu lực cao hơn hợp đồng, theo Korea JoongAng Daily.
 |
| NewJeans ra mắt với đội hình 5 thành viên và nhanh chóng trở nên nổi tiếng. Ảnh: ADOR. |
Một vấn đề khác được NYT đề cập là quy định các thành viên phải hoàn trả một phần đáng kể chi phí phát sinh trong quá trình đào tạo. Những khoản này bao gồm chi phí phẫu thuật thẩm mỹ và chăm sóc da.
HYBE tiếp tục phủ nhận thông tin này. Họ khẳng định công ty chưa từng yêu cầu các thành viên phẫu thuật thẩm mỹ hoặc đề xuất những thủ thuật trái với mong muốn của họ.
Kiểm soát đời tư và hình ảnh của nghệ sĩ
Hợp đồng được cho là giữa NewJeans với HYBE do NYT cung cấp còn có những điều khoản giới hạn hành vi của các thành viên bằng những khái niệm được cho là thiếu tiêu chí xác định rõ ràng, chẳng hạn "thái độ không chung thủy", "hẹn hò không phù hợp" hay "thiếu trách nhiệm tự quản". Một quy định khác cấm thành viên công khai thảo luận về những vấn đề có khả năng gây tổn hại danh tiếng công ty, bất kể nội dung đó đúng hay sai.
Báo cáo của NYT cũng đề cập đến điều khoản cấm phát sinh các mối quan hệ tình cảm. Luật sư Song Hye Mi cho biết điều khoản cấm hẹn hò vẫn xuất hiện trong nhiều thỏa thuận bổ sung giữa thần tượng và công ty. Theo bà, các quy định này xuất phát từ việc bảo vệ thực tập sinh trẻ tuổi, cũng như yêu cầu quản lý hình ảnh của thần tượng trước công chúng.
Đáng chú ý hơn, hợp đồng được NYT tiếp cận có điều khoản cho phép ADOR tiếp tục sử dụng tên, hình ảnh và giọng nói của các thành viên ngay cả sau khi thỏa thuận kết thúc. Theo nội dung được công bố, công ty có thể tiếp tục khai thác những quyền này hoặc cấp phép cho bên thứ 3 sau khi hợp đồng hết hạn vào năm 2029.
Phạm vi sử dụng được cho là bao gồm việc tái tạo giọng nói bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và xây dựng chatbot. Trong khi đó, các hợp đồng tiêu chuẩn thường quy định quyền sử dụng tên, hình ảnh và giọng nói của nghệ sĩ chấm dứt khi hợp đồng hết hiệu lực.
Theo nguồn tin của tờ báo, vào tháng 1/2022, khi mẹ của một thành viên đề nghị sửa đổi một số nội dung, Phó chủ tịch ADOR được cho là đã trả lời: "Nếu bà không đồng ý, tốt hơn hết là nên xem xét lại chính hợp đồng". Cha mẹ của cả 5 thành viên sau đó đều ký vào thỏa thuận.
 |
| Sau quá trình dài kiện tụng với công ty quản lý, NewJeans hiện chỉ còn 4 thành viên. Ảnh: ADOR. |
Đòn đau của Kpop
Những tiết lộ của NYT làm dấy lên tranh cãi gay gắt suốt những ngày qua về cách các công ty quản lý kiểm soát nghệ sĩ, đặc biệt là những thần tượng ra mắt khi chưa đủ tuổi trưởng thành. Tờ báo nhận định ngành công nghiệp Kpop đã nhiều lần hứa hẹn cải cách và chứng kiến sự can thiệp của chính phủ, nhưng những vấn đề liên quan đến quyền lợi nghệ sĩ vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Một số phương tiện truyền thông Hàn Quốc cũng cảnh báo việc các điều khoản trong hợp đồng NewJeans được công bố rộng rãi trên báo chí quốc tế có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của Kpop, nhất là trong bối cảnh ngành công nghiệp này đang nỗ lực mở rộng thị trường toàn cầu. Đặc biệt, HYBE là tập đoàn đứng sau BTS - nhóm nhạc đã đạt vị thế hàng đầu trên thị trường quốc tế. Guancha của Trung Quốc bình luận, một cuộc khủng hoảng đủ sức làm rung chuyển toàn bộ ngành công nghiệp Kpop có thể đang đến gần.
Tuy nhiên, các luật sư cho rằng những quy định gây tranh cãi trong hợp đồng NewJeans không hoàn toàn xa lạ với ngành công nghiệp thần tượng.
Luật sư Kang Jin Seok nhận định cán cân quyền lực giữa công ty quản lý và nghệ sĩ đã dần cải thiện trong những năm qua, dù vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Trong khi đó, bà Song Hye Mi thừa nhận các công ty phải đối mặt với chi phí đầu tư đáng kể và có nhu cầu bảo vệ hoạt động kinh doanh, song những yêu cầu này đôi khi xung đột với quyền riêng tư của nghệ sĩ.
Sách yêu thích của Jisoo (BlackPink)
Jisoo từng nhiều lần chia sẻ với người hâm mộ những cuốn sách cô đang đọc thông qua các buổi live và phỏng vấn. Bên cạnh những tác phẩm văn học kinh điển, thành viên BlackPink cũng tìm đọc nhiều thể loại khác, từ tiểu thuyết bán chạy đến truyện trinh thám.
Một trong những tác phẩm được Jisoo nhắc đến là Kafka bên bờ biển của nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami. Cuốn tiểu thuyết xoay quanh hai nhân vật chính có hoàn cảnh và hành trình tưởng như tách biệt.
