Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Thất bại thông minh bắt đầu từ khâu chuẩn bị

Thất bại không mặc nhiên đem lại bài học. Theo Amy Edmondson, mỗi thử nghiệm cần bắt đầu bằng nghiên cứu, giả thuyết và sự tò mò về vấn đề cần giải quyết.

Muốn biến một thử nghiệm thành cơ hội khám phá, con người cần hiểu vấn đề, nhận ra những dấu hiệu bất thường và sẵn sàng đặt câu hỏi về điều mình chưa biết. Ảnh: Feyza Yıldırım/Pexels.

Thất bại thông minh bắt đầu từ khâu chuẩn bị. Không nhà khoa học nào muốn lãng phí thời gian hoặc vật liệu vào những thí nghiệm thất bại. Hãy nghiên cứu kỹ lưỡng. Một thất bại thông minh điển hình dựa trên giả thuyết. Bạn đã dành thời gian để suy nghĩ về những gì có thể xảy ra – và lý do bạn tin rằng mình có thể đúng về điều đó.

Thomas “Tom” Eisenmann, đồng nghiệp của tôi tại Đại học Harvard và là một chuyên gia về khởi nghiệp, nhận thấy nhiều thất bại trong khởi nghiệp xuất phát từ việc thiếu sự chuẩn bị cơ bản. Ví dụ, Triangulate, một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực hẹn hò trực tuyến, đã vội vàng ra mắt sản phẩm hoàn chỉnh mà không đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Với mong muốn nhanh chóng ra mắt, các nhà sáng lập đã bỏ qua việc nghiên cứu – phỏng vấn khách hàng để tìm hiểu về những nhu cầu chưa được đáp ứng. Việc xem nhẹ khâu chuẩn bị quan trọng đó đã khiến công ty phải trả giá. Tom cho rằng thất bại phổ biến này là một phần là do “khẩu hiệu ‘thất bại nhanh’”, nhấn mạnh quá mức vào hành động mà làm giảm giá trị của sự chuẩn bị. Hơn nữa, mặc dù điều này có vẻ hiển nhiên nhưng một khi đã nghiên cứu kỹ lưỡng, bạn phải chú ý đến những gì nó nói với mỗi mình.

Hãy xem câu chuyện về Crystal Pepsi, một loại nước ngọt được tung ra thị trường một cách vội vàng vào năm 1992 nhằm đáp ứng xu hướng thị trường ưa chuộng đồ uống không màu và không chứa caffeine. Tại sao không tạo ra một loại đồ uống có cả hai đặc điểm đó – và đựng trong chai trong suốt để làm nổi bật sức hấp dẫn của nó? Ngay từ đầu, các nhà khoa học của Pepsi đã xác định được một vấn đề khá lớn và khó giải quyết với sản phẩm mới này: đồ uống không màu trong chai trong suốt dễ bị hỏng và nhanh có mùi vị khó chịu. Báo cáo ban đầu từ các nhà đóng chai đã xác nhận đây thực sự là một vấn đề. Tuy nhiên, trong lúc vội vàng tung ra sản phẩm mới, các giám đốc tiếp thị đã bỏ qua những dấu hiệu này. Nếu bạn chưa bao giờ nghe nói đến loại nước ngọt này thì cũng không có gì đáng ngạc nhiên. Crystal Pepsi đã trở thành một trong những thất bại lớn nhất trong lịch sử phát triển sản phẩm mới.

Jocelyn Bell chỉ có thể nhận thấy có điều gì đó không ổn với dữ liệu mình thu thập do đã được đào tạo về vật lý và thiên văn học vô tuyến. Một người không có nền tảng đó sẽ chỉ nhìn thấy các đường ngoằn ngoèo. Nhưng Bell đã có thể tự tin nói rằng: “Tín hiệu như thế đáng lẽ không nên xuất hiện trong dữ liệu. Tôi muốn hiểu nó là gì.” Hai câu này cho thấy bà đã chuẩn bị kỹ lưỡng. Nếu không nghiên cứu kỹ càng, bà đã không đủ khả năng để nhận ra điều bất ngờ này. Chỉ khi có một mô hình tư duy có hiểu biết về những điều sẽ xảy ra, bạn mới có thể nhận thấy điều bất thường.

thất bại  ảnh 1

Một ý tưởng dù mới mẻ vẫn có thể thất bại nếu người thực hiện bỏ qua những cảnh báo và dữ liệu đã có trước đó. Ảnh: Michael Burrows/Pexels.

Nam thanh thiếu niên người Anh – Pietro Pignatti Morano Campori, Matias Paz Linares, Shiven Patel, Seth Rickard và Felix Winstanley – đã trang bị kiến thức cho mình bằng cách xem lại các dụng cụ cũ bỏ trước đó. Họ nói: “Chúng em hình dung thói quen hàng ngày của một người mà chúng em nghĩ là có đam mê thiết kế sẽ làm... Chúng em khám phá nhiều loại sản phẩm hiện có giúp sơ chế trái cây và rau củ. Nhiều loại rất cồng kềnh và chiếm diện tích, chúng em muốn tạo ra một thiết kế gọn gàng và phong cách. Chúng em đã thử nghiệm nhiều thiết kế móc khác nhau, rồi sẵn sàng thử nghiệm thiết kế của mình trong thực tế.” Học trò của Jen, Steve Knutson, đã nghiên cứu các tài liệu khoa học để thu thập nhiều kiến thức nhất có thể về vấn đề mà anh đang cố gắng giải quyết trước khi đưa thử nghiệm và hóa chất vào một thí nghiệm mới – ngay cả khi phải tìm kiếm một bài báo ít người biết đến từ thập niên 1960.

Như Jocelyn Bell đã thể hiện, điều quan trọng không kém là mong muốn hiểu rõ tại sao điều bất ngờ lại xảy ra, hoặc dự đoán điều gì sẽ xảy ra trong một thí nghiệm mới. Ví dụ, những người làm vườn muốn hiểu tại sao cùng một giống cây nhưng cây con này có thể phát triển tốt hơn ở khu đất này so với cây con ở khu đất khác. Phải chăng là do đất? Số giờ mà mặt trời chiếu sáng trực tiếp? Lịch tưới nước? Hay một điều gì hoàn toàn khác? Các giáo viên băn khoăn tại sao một số học sinh lại thấy việc học khó khăn hơn. Bạn có thể tò mò về những thách thức, cơ hội và trải nghiệm đang chờ đợi khi bắt đầu một công việc mới hoặc chuyển đến một nơi ở mới. Bản chất con người là tò mò, nhưng theo thời gian, chúng ta có nguy cơ mất đi động lực để tìm hiểu những điều mới mẻ. Và thật khó để học hỏi nếu bạn cho rằng mình đã biết rồi.

Đó là lý do những người ngoài cuộc trong bất kỳ hệ thống nào hiện có (một gia đình, một công ty, một quốc gia) lại mang đến một lăng kính mới vô cùng quý giá. Họ nhận thức được rằng mình chưa biết! Kỹ sư kiêm nhà phát minh Bishnu Atal nhớ lại cảm giác thất vọng khi nói chuyện với gia đình ở Ấn Độ khi ông lần đầu tiên đến Mỹ vào năm 1961 để làm việc tại Bell Labs. Ông tự hỏi tại sao khả năng thu thanh của điện thoại lại kém đến vậy? Ngay cả những cuộc trò chuyện đơn giản cũng khó nghe. Và tại sao các cuộc gọi quốc tế lại đắt đỏ đến vậy? Những câu hỏi đó khiến Atal và các đồng nghiệp tại Bell Labs bận rộn trong suốt 20 năm tiếp theo. Sự tò mò của Atal cuối cùng đã dẫn đến sự phát triển của “mã hóa dự đoán tuyến tính”, hiện là phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất trong xử lý âm thanh. Công nghệ của họ giúp bạn thực hiện các cuộc gọi rõ ràng và tiết kiệm chi phí trên điện thoại di động tới mọi người ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.

Nhân sự thời Gen Z

Theo tác giả, TS Hồng Duyên trong cuốn "Quản trị nhân sự thời Gen Z - câu chuyện cũ kể theo cách mới", Gen Z quan tâm nhất đến sự cân bằng giữa công việc, cuộc sống và hạnh phúc cá nhân. Họ cũng muốn biết những gì được mong đợi trong công việc; muốn được đầu tư sâu vào công việc, biết được thời gian và nỗ lực của họ có ý nghĩa. Thế hệ này cũng quan tâm đến sự nghiệp trong kinh doanh, chăm sóc sức khỏe và công nghệ. Những thay đổi này sẽ tạo ra thách thức mới trong bài toán quản trị của các doanh nghiệp.

Amy C. Edmondson/Alpha Books & NXB Công Thương

SÁCH HAY

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

0

Việc chuyển đổi mô hình hoạt động có thể giúp đơn vị xuất bản chủ động sản xuất từ sách giấy, ebook cho đến sách nói để tạo sự sôi nổi và đa dạng cho thị trường.

BOOK SPACE

BOOK SPACE

0

Một không gian lấy cảm hứng từ chốn đàm đạo với tài tử văn nhân khi xưa của Hồ Xuân Hương mới được mở ra, nhằm tiếp nối những khát vọng cách đây hơn 200 năm của nữ sĩ.

Nghề viết văn

Nghề viết văn

0

Nhiều nhà văn có con đường học vấn khá sâu rộng, ngược lại một số người chủ yếu tự học và viết bằng trải nghiệm. Các nhà văn sẽ tự học bằng việc đọc, nó giúp họ tích lũy tri thức.

Sống một đời xứng đáng

Sống một đời xứng đáng

0

Chừng nào mẹ còn năng lượng, thì chừng đó mẹ còn có quyền quyết định tiếp tục dùng nó để mang lại niềm vui cho chính mình và những người xung quanh. Thấy hai cha con tôi cười phá lên, với mẹ, thế là xứng đáng.

Vũ trụ tuần hoàn

Vũ trụ tuần hoàn

0

Sau khoảng một nghìn tỷ năm hoặc hơn, một vụ nổ lớn mới xảy ra và một chu kỳ mới bắt đầu.

Giải mã hoóc-môn dopamine

Giải mã hoóc-môn dopamine

0

Nhân vô thập toàn, con người ai cũng có khuyết điểm. Có điều cách bạn đối diện với nó ảnh hưởng rất nhiều từ thái độ sống mà chúng ta được cha mẹ hình thành tự nhỏ.

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

0

Nó nhẹ đến mức nổi trên dầu, mềm đến mức có thể cắt bằng dao nhà bếp, nhưng lại phản ứng mạnh đến mức sôi sục và phát nổ khi tiếp xúc với nước và không khí.

Điểm kỳ dị đã cận kề

Điểm kỳ dị đã cận kề

0

Công nghệ truyền thông đầu tiên do điện hỗ trợ là radio. Phát thanh thương mại ở Mỹ khởi phát năm 1920 tới thập niên 1930 đã trở thành phương tiện truyền thông đại chúng chủ đạo.