Tác giả ‘Pachinko’ khắc họa khát vọng của người Hàn nhập cư

Nữ nhà văn Min Jin Lee trở lại sau 9 năm kể từ hiện tượng toàn cầu Pachinko. Nguồn: Elle.com.

Cuốn sách là tác phẩm thứ ba trong bộ tiểu thuyết bốn phần dự kiến của bà về cộng đồng người Hàn xa xứ. Pachinko, cuốn thứ hai trong chuỗi tác phẩm, từng lọt vào danh sách chung kết của Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ.

Vừa mang tầm vóc sử thi đồ sộ, vừa khắc họa những góc khuất riêng tư của thân phận nhập cư, giấc mơ Mỹ mong manh và ý nghĩa đích thực của giáo dục, American Hagwon (Lò luyện thi kiểu Mỹ) là một tác phẩm giàu chiều sâu. Cuốn tiểu thuyết hơn 600 trang còn có sức cuốn hút mãnh liệt, với những nhân vật khiến người đọc lưu luyến khôn nguôi ngay cả khi đã lật qua trang cuối cùng.

Niềm tin mãnh liệt của người Hàn với giáo dục

Trong American Hagwon, Min Jin Lee chọn khai thác một khái niệm vốn là tâm điểm trong đời sống của mọi gia đình Hàn Quốc: hagwon (lò luyện thi tư nhân ngoài giờ).

Quyết định giữ nguyên thuật ngữ này trong phiên bản tiếng Anh mà không qua dịch thuật, bà muốn độc giả quốc tế hiểu về một nét văn hóa độc đáo ở đất nước mình.

"Tôi muốn giới thiệu đến độc giả quốc tế một nét văn hóa độc đáo của Hàn Quốc: niềm tin rằng ngoài giáo dục chính quy ở trường học, họ có thể học bất cứ điều gì khác tại các hagwon", bà nói.

Đối với bà, hagwon chính là hình ảnh ẩn dụ đại diện cho một nền văn hóa và những con người luôn nuôi niềm tin mãnh liệt rằng giáo dục có thể xoay chuyển và thay đổi hoàn toàn số phận.

Cuốn sách vừa chính thức phát hành vào cuối tháng 9. Ảnh: Amazon.

Tiểu thuyết theo chân hành trình sống của gia đình họ Koh (gồm cha mẹ John và Helen, cùng các con Bo, DH, Mido) trong giai đoạn từ năm 1992 đến 2007. Phần mở đầu lấy bối cảnh tại Daechi-dong (Seoul) đầu những năm 1990, nhưng sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, gia đình Koh quyết định sang Mỹ định cư, đưa một lò luyện thi của người gốc Hàn tại quận Cam, California, trở thành bối cảnh chính cho nửa sau của cuốn sách.

Những người con của nhà Koh, với hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn, đều phải lao động: Cả ba người, vào những thời điểm khác nhau, đều làm việc cho một hagwon.

Hầu hết hagwon dù ở Hàn Quốc hay ở Mỹ đều luyện cho học sinh đạt thành tích xuất sắc về học thuật để bước chân vào các trường thuộc khối Ivy League; nhưng lò luyện thi nơi các con nhà Koh làm việc lại được điều hành bởi một người Mỹ gốc Hàn đầy lý tưởng có biệt danh là Lion, người sở hữu tư duy hoàn toàn khác biệt.

Phân đoạn vừa ngọt ngào vừa cay đắng ở gần cuối cuốn sách - nơi Lion phát biểu trước khoảng 500 phụ huynh gốc Hàn trong một nhà thi đấu chật kín, nhấn mạnh rằng giáo dục phải giúp con người mở mang tư duy và thay đổi bản thân, chứ không đơn thuần là một giao dịch thương mại - mạnh mẽ đến mức bất kỳ ai tâm huyết với những giá trị đích thực của giáo dục cũng nên đọc.

Khi giáo dục là bến đỗ an toàn

Tại Hàn Quốc, hagwon là một tên gọi vô cùng phổ biến, nhưng trong bối cảnh cơn sốt giáo dục sớm leo thang đến mức xuất hiện cả khái niệm "kỳ thi mầm non 4 tuổi", từ này thường bị nhìn nhận dưới góc độ tiêu cực.

Trong tiểu thuyết, Min Jin Lee cũng đề cập đến những áp lực từ văn hóa coi trọng thành tích và sự cạnh tranh trong giáo dục Hàn Quốc. Tuy nhiên, bà nhìn nhận các hagwon từ nhiều góc độ, thay vì chỉ tập trung vào những hạn chế.

“Bản thân cuộc sống vốn dĩ đã bất bình đẳng, và đôi khi các hagwon càng khiến người ta cảm nhận sự bất bình đẳng đó rõ rệt hơn. Nhưng hagwon cũng mang lại những giá trị tích cực. Việc quy chụp hagwon là nguồn cơn của mọi vấn đề là chưa thực sự chính xác. Chúng ta cần nhìn nhận sâu sắc hơn vào cả một hệ thống lớn đằng sau đó", bà nhận định.

Hagwon là một tên gọi vô cùng phổ biến, nhưng trong bối cảnh cơn sốt giáo dục sớm leo thang đến mức xuất hiện cả khái niệm "kỳ thi mầm non 4 tuổi", từ này thường bị nhìn nhận dưới góc độ tiêu cực. Ảnh minh họa: Eastasia

Nữ nhà văn nhấn mạnh rằng khát khao lớn nhất của người Hàn Quốc chính là cảm giác an toàn. Trải qua nhiều biến động trong lịch sử, người Hàn Quốc hình thành tinh thần tự lực mạnh mẽ, luôn nỗ lực tìm kiếm sự ổn định và một tương lai tốt đẹp hơn cho bản thân cùng gia đình.

Trong một xã hội như vậy, việc tiến thân thông qua học vấn trở thành con đường đàng hoàng và chính đáng nhất mà người Hàn có thể hướng tới. Đó cũng là lý do Min Jin Lee chọn giáo dục làm chủ đề cho tác phẩm thứ ba trong chuỗi tiểu thuyết về đề tài ly tán này.

Đau đáu với đề tài người nhập cư

American Hagwon là tác phẩm thứ ba trong bộ tứ tiểu thuyết về đề tài di cư - Korean diaspora của bà. Khái niệm "Diaspora" có nguồn gốc từ một từ tiếng Hy Lạp cổ mang nghĩa là "phát tán, rải rác".

Ngày nay, khái niệm này dùng để chỉ những người rời quê hương vì nhiều lý do như xung đột, di dân, nhưng vẫn duy trì sự kết nối chặt chẽ với nguồn cội và văn hóa gốc.

Theo quan điểm của nữ nhà văn, việc quy chụp hagwon là nguồn cơn của mọi vấn đề là chưa thực sự chính xác. Ảnh minh họa: Chosun Ilbo.

Trong xu hướng đề cao sự đa dạng văn hóa hiện nay, các nội dung nói về lớp người di cư không chỉ giới hạn trong tiểu thuyết mà đang thu hút sự chú ý mạnh mẽ trên toàn cầu qua điện ảnh, phim truyền hình và âm nhạc.

Trong các tiểu thuyết của mình, Min Jin Lee luôn đặt trải nghiệm của người nhập cư châu Á ở vị trí trung tâm, qua đó làm nổi bật những câu chuyện về gia đình, bản sắc và khát vọng tìm kiếm nơi thuộc về.

“Trên những trang sách của mình, tôi muốn mình phải là nhân vật chính”, bà bộc bạch. Nhưng qua những câu chuyện riêng, bà cũng phản ánh một thực tế ngày càng phổ biến trong thế giới hiện đại, khi việc rời xa quê hương và tìm kiếm nơi ở mới đã trở thành trải nghiệm gắn bó lâu dài với cuộc đời của nhiều người.