Thất nghiệp ở tuổi trung niên khiến nam giới rơi vào khủng hoảng. Ảnh: Một cảnh trong phim Upstream.

Vì tình trạng suy thoái kinh tế kéo dài, tôi nhận thấy có rất nhiều nhân viên, công chức ở độ tuổi trung niên và cao niên gặp khó khăn vì bị cho thôi việc. Nếu thành tích kinh doanh suy giảm, thì dù là doanh nghiệp nổi tiếng đến mức nào hoặc là doanh nghiệp có tính truyền thống lâu đời đến đâu thì cũng đều có nguy cơ phá sản. Tôi vẫn nhớ rõ tình trạng các công ty tài chính và các cửa hàng tiếp nối nhau phá sản hàng loạt.

Nếu như vì thế mà người cha mất đi công việc của mình, thì điều này đồng nghĩa với nguồn thu nhập chính của gia đình bị cắt đứt, kéo theo kinh tế gia đình bị trì trệ. Kết quả là con cái không thể tiếp tục đi học, hạnh phúc gia đình tan vỡ. Thậm chí, số vụ tự sát đau lòng cũng tăng lên.

Tôi nghĩ rằng thời đại mà những nhân viên có thể trông chờ vào chế độ làm việc trọn đời của các doanh nghiệp như trước đây đã chấm dứt. Chẳng phải đã đến lúc mỗi nhân viên không nên chỉ biết vùi mình vào làm việc mà còn cần nỗ lực phát huy năng lực cá nhân một cách tự do để sáng tạo hay sao?

Cho đến bây giờ, dường như có rất nhiều người nghĩ rằng hình tượng về người cha mà mỗi người Nhật luôn nhớ về toàn là hình ảnh những nhân viên thắt cà công ty làm việc hàng ngày. Những suy nghĩ như “nếu như người cha không làm việc ở một công ty ổn định thì không đủ tư cách để làm trụ cột gia đình” cũng khá phổ biến.

Thế nhưng bây giờ giai đoạn đó đã kết thúc. Đây là lúc mỗi cá nhân đều cần phải phát huy năng lực của mình nên dù công ty có bị phá sản hay người cha bị cho thôi việc thì cũng không được suy sụp và từ bỏ.

Hãy tự mình xây dựng lại một sự nghiệp mới dựa vào việc phát huy những lợi thế từ công việc trước kia. Bằng cách đó, chúng ta nhất định có thể mở ra con đường mới. Dù là bị cho thôi việc lúc bốn mươi tuổi hay lúc năm mươi tuổi, hãy biến điều đó thành cơ hội bằng sự sáng tạo.

Người cha nên là người giữ vị trí trụ cột của gia đình, nếu như luôn tỏ ra lo lắng và dao động tinh thần vì bị cho thôi việc thì điều đó không tốt cho việc giáo dục trẻ.

Khi trẻ đã là học sinh cấp hai, nếu cha mẹ giải thích cho con thật cụ thể về cách thế giới vận hành thì con cũng có thể hiểu được, bởi một số tiết học ở trường cấp hai đã có đề cập đến lĩnh vực kinh tế.

Vì vậy, việc bị cho thôi việc hoặc phá sản hoàn toàn không có nghĩa là người cha đó kém cỏi và sẽ tốt hơn nếu người cha giải thích cho con một cách điềm tĩnh rằng: “Ba là một nhân viên của công ty, và ba phải chấp nhận điều đó”.

Như vậy thì chắc chắn trẻ sẽ hiểu cho cha. Hãy cho trẻ thấy hình ảnh một người cha mạnh mẽ bước từng bước hướng về phía trước thay vì hình ảnh một người cha luôn ủ rũ, lo lắng và bi quan.