
Với kích thước 3,5 x 5 cm, cuốn Hịch tướng sĩ có thể nằm gọn trong lòng bàn tay một người trưởng thành. Thay vì xuất hiện trong những bộ sách lịch sử đồ sộ, tác phẩm của Hưng Đạo Đại vương được Thái Hà Books đưa vào dòng sách tí hon, cùng Bình Ngô đại cáo, Đường Kách Mệnh và Tuyên ngôn Độc lập.
Trong khi đó, Đông A dành 17 năm thực hiện Lịch sử Việt Nam bằng hình, công trình có gần 2.000 tranh ảnh và bản đồ, tái hiện tiến trình lịch sử từ thời tiền sử đến hiện đại. Không chỉ đổi mới cách kể chuyện, đơn vị này còn đầu tư chế tác các ấn bản đặc biệt cho những bộ sử kinh điển như Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục. Những cách thể hiện mới vừa tạo sự tò mò ban đầu vừa giúp độc giả hình dung lịch sử qua những câu chuyện, hình ảnh và tư liệu cụ thể.
Trao đổi với Tri Thức - Znews, TS Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Thái Hà Books, và bà Nguyễn Thủy Hằng Giang, Giám đốc vận hành Đông A Books, cho rằng những quyển sách đẹp, sách đặc biệt có thể giúp độc giả tiếp cận với lịch sử dễ dàng hơn. Cả hai cũng khẳng định sức hấp dẫn của một ấn phẩm vẫn cần được xây dựng trên nền tảng nội dung có giá trị và tính chính xác của tư liệu.
|
| Dòng sách tí hon của Thái Hà Books đưa những văn bản lịch sử như Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo vào ấn phẩm chỉ khoảng 3,5 x 5 cm. |
Hình thức mới mở ra cánh cửa mới
Theo TS Nguyễn Mạnh Hùng, ý tưởng phát triển dòng sách tí hon xuất phát từ mong muốn đưa những giá trị lớn vào một hình thức xuất bản mới. Bộ "Việt Nam Độc Lập Tự Cường" chọn bốn văn bản tiêu biểu, bao gồm: Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Đường Kách Mệnh và Tuyên ngôn Độc lập. Mỗi tác phẩm đại diện cho một thời đại, một hoàn cảnh lịch sử, cùng những tư tưởng về lòng yêu nước, ý chí độc lập và khát vọng tự cường.
TS Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng những quyển sách tí hon có thể khơi gợi tò mò, khiến độc giả muốn cầm sách lên và khám phá nội dung bên trong. Đây cũng là cách đưa các văn bản vốn thường xuất hiện trong không gian nghiên cứu, lưu trữ và giảng dạy đến gần hơn với đời sống thường ngày.
"Tôi cho rằng đây là một lợi ích rất đáng quý của đổi mới xuất bản - hình thức mới có thể mở ra cánh cửa để độc giả tìm đến những giá trị cũ nhưng chưa bao giờ mất đi ý nghĩa. Tuy nhiên, chúng tôi không kỳ vọng rằng chỉ cần làm sách nhỏ đi thì độc giả sẽ tự nhiên yêu lịch sử hơn. Điều quan trọng là phải tạo được sự kết nối thực sự giữa người đọc với nội dung tác phẩm", ông Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ.
|
| Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Thái Hà Books, cho rằng đổi mới hình thức xuất bản có thể đưa những tác phẩm lịch sử kinh điển đến gần hơn với độc giả trẻ. |
Trong khi đó, bà Nguyễn Thủy Hằng Giang cho biết hiện nay đã có sự thay đổi trong nhu cầu tiếp cận, học tập lịch sử của độc giả. Điều này tác động đến cách đơn vị tổ chức nội dung và hình thức xuất bản.
"Qua quá trình xuất bản và tiếp xúc với bạn đọc, chúng tôi nhận thấy nhu cầu tìm hiểu lịch sử, văn hóa ngày càng đa dạng. Bên cạnh những độc giả có nhu cầu nghiên cứu chuyên sâu, nhiều bạn đọc muốn tiếp cận lịch sử theo cách trực quan, dễ theo dõi hơn, đặc biệt là độc giả trẻ và các gia đình có con nhỏ", bà Giang nhận định.
Theo bà, đó cũng là lý do mà đơn vị tập trung kể chuyện lịch sử qua hình ảnh, bản đồ, sơ đồ và niên biểu. Tiêu biểu là Lịch sử Việt Nam bằng hình giới thiệu tiến trình lịch sử đất nước từ thời tiền sử đến hiện đại qua gần 2.000 tranh ảnh và bản đồ. Cách tổ chức nội dung này giúp độc giả hình dung các sự kiện trong mối liên hệ về thời gian, bối cảnh và những chuyển biến của khu vực, thế giới.
Với độc giả nhỏ tuổi, Đông A chọn cách kể chuyện qua những nhân vật và sự kiện tiêu biểu. Bộ Hào khí Đông A gồm 10 tập, giới thiệu các nhân vật lịch sử thời Trần bằng ngôn ngữ gần gũi, kết hợp tranh minh họa của họa sĩ Kim Duẩn. Mỗi tập chỉ gồm 16 trang, tập trung vào cuộc đời, phẩm chất và đóng góp của một nhân vật, giúp các em bước đầu tiếp cận lịch sử qua những câu chuyện cụ thể thay vì phải ghi nhớ một khối lượng lớn sự kiện, niên đại.
|
| Bà Nguyễn Thủy Hằng Giang, Giám đốc vận hành Đông A Books, chia sẻ về nỗ lực làm sách lịch sử để hình thức vừa thu hút vừa bảo đảm tính chính xác của tư liệu. |
Thách thức lớn nhất khi làm sách lịch sử
Ngoài những tác phẩm mới có chủ đề lịch sử, bà Nguyễn Thủy Hằng Giang cho biết đơn vị còn chú trọng những bộ sử lớn của dân tộc như Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục. Đơn vị sẽ lựa chọn bản dịch, đối chiếu các ấn bản, hiệu đính lỗi và bổ sung chú thích để độc giả thuận tiện hơn khi đọc, tra cứu mà vẫn bảo toàn giá trị văn bản gốc.
Trong đó, Khâm định Việt sử thông giám cương mục được Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn trong 25 năm, gồm 52 quyển. Khi thực hiện ấn bản, đơn vị đối chiếu bản in của Nhà xuất bản Văn Sử Địa giai đoạn 1957-1960 và Nhà xuất bản Giáo dục năm 2007, hiệu đính lỗi chính tả, cập nhật chú thích địa danh và bổ sung cước chú. Với Đại Việt sử ký toàn thư, ấn bản gồm hai quyển, kết hợp bản dịch quốc ngữ và nguyên văn chữ Hán sao chụp từ bản khắc năm Chính Hòa thứ 18 (1697), phục vụ nhu cầu nghiên cứu, đối chiếu.
"Thách thức lớn nhất là làm sao giữ được giá trị của văn bản gốc, đồng thời giúp độc giả ngày nay có thể tiếp cận và sử dụng những công trình đó một cách thuận lợi. Các bộ sử liệu kinh điển thường có dung lượng lớn, cách ghi chép và hệ thống thuật ngữ mang đặc trưng của thời đại mà chúng ra đời", bà Nguyễn Thủy Hằng Giang chia sẻ.
|
| Cuốn Hồ Chí Minh - Tiểu sử bằng hình tái hiện cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh qua gần 700 tranh ảnh, bản đồ và lược đồ. |
Bên cạnh nội dung, đơn vị còn phát triển nhiều cách xuất bản cho cùng một tác phẩm, từ bản phổ thông đến phiên bản giới hạn, đặc biệt. Chẳng hạn, Lịch sử Việt Nam bằng hình có bản giới hạn S500 bìa vải và bản đặc biệt S100 sử dụng giấy mỹ thuật nhập khẩu, bìa da. Hồ Chí Minh - Tiểu sử bằng hình cũng được phát hành theo các phiên bản tương tự, đáp ứng nhu cầu đọc, tra cứu và sưu tầm.
Theo TS Nguyễn Mạnh Hùng, Thái Hà Books cũng đặt yêu cầu bảo đảm nội dung lên hàng đầu khi đưa những văn bản kinh điển vào dòng sách tí hon. Với kích thước 3,5 x 5 cm, mỗi trang sách đòi hỏi sự tính toán kỹ về cỡ chữ, khoảng cách dòng, lề và bố cục để chữ rõ ràng, dễ đọc.
"Với dòng sách tí hon này, chúng tôi muốn chứng minh rằng một cuốn sách có thể rất nhỏ về kích thước nhưng không hề nhỏ về hàm lượng tri thức, giá trị lịch sử và chiều sâu văn hóa. Thậm chí, chính sự nhỏ bé ấy còn tạo nên một cách tiếp cận mới, giúp những văn bản kinh điển trở nên gần gũi hơn, dễ mang theo hơn và có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống hàng ngày của mỗi người", Chủ tịch Thái Hà Books cho biết.
Hai lãnh đạo đơn vị xuất bản đồng ý rằng đổi mới cách kể chuyện lịch sử cần đi đôi với việc bảo đảm tính chính xác của tư liệu. Hình thức mới có thể khơi gợi sự tò mò và mở rộng khả năng tiếp cận của độc giả, nhưng chính chiều sâu nội dung và giá trị tri thức mới tạo nên sức sống lâu dài cho mỗi cuốn sách.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.