Những cuộc di cư từ hàng trăm năm trước đã tạo nên sự đa dạng sắc tộc. Ảnh minh họa: M.K..

Nhiều chủ đất đã giải quyết được vấn đề thiếu nhân lực bằng cách đặt mua lao động châu Phi. Phần nào được thúc đẩy bởi sự xuất hiện của bệnh sốt rét, thị trường nô lệ nhanh chóng hình thành.

Hoạt động mua bán đầy lợi nhuận béo bở này theo thời gian sẽ tự cộng sinh với thị trường bạc. Như thường lệ, những chuyến tàu đến từ châu Phi tạo thành một kiểu hành lang sinh thái học mà đi theo nó là những “hành khách” không bao giờ có tên trên bất cứ danh sách kiểm tra chính thức nào.

Những loại hoa màu như: Khoai mỡ, kê, cao lương, dưa hấu, đậu trắng hạt nhỏ và lúa nước châu Phi sẽ đi theo tàu buôn nô lệ đến châu Mỹ. Và bệnh sốt vàng da cũng vậy.

Khi ra khỏi vịnh Chesapeake, máy bay sẽ bay theo hướng Tây, thẳng tới Mexico. Bên dưới cánh phi cơ là vùng Đại Bình Nguyên trải dài hút mắt. Đến từ rìa phía Nam của bình nguyên là những bầy ngựa giống Tây Ban Nha, từng đoàn một, được đưa đến đây trên những đoàn tàu chở bạc từ châu Âu quay lại châu Mỹ.

Những người Apache và Ute chạy đua với nhau hàng trăm dặm về phía Nam gặp lũ ngựa, nối gót họ là người Arapaho, Blackfoot và Cheyenne. Như dân làng châu Âu học được từ các kỵ binh Mông Cổ, thì những nông dân chân đất, vốn bị cột chặt với ruộng vườn, là miếng mồi ngon cho những đợt tấn công bằng kỵ binh. Do đó, cuộc chạy đua để sở hữu ngựa giữa các sắc dân da đỏ chính là một dạng chạy đua vũ trang.

Trên khắp vùng Tây và Tây Nam Bắc Mỹ, nông dân bản địa bỏ bê đồng ruộng để nhảy lên lưng những con vật đến từ Tây Ban Nha. Những xã hội vốn có tập tính định cư từ xa xưa sẽ trở thành những kẻ lang thang; “truyền thống cổ xưa” của người Anh-điêng du mục trên Đại Bình Nguyên sắp sửa ra đời, một hình thức thích nghi nhanh chóng với Cuộc trao đổi Columbus.

Khi thổ dân sở hữu được ngựa, họ bắt đầu xung đột với nhau và với lực lượng lao động trong các trang trại chăn nuôi gia súc đang được mở rộng của người Tây Ban Nha.

Người làm việc trong trang trại là người Anh-điêng, nô lệ châu Phi và những người mang nhiều dòng máu. Trong cơn hoảng loạn về văn hóa, chính quyền thuộc địa đã lập ra một hệ thống từ vựng kệch cỡm, kỳ thị sắc tộc, người mestizo (người châu Âu lai châu Mỹ bản địa), người mullato (da trắng lai da đen), coyote (người nhập cư trái phép), morisco, chino, lobo, zambaigo, albarazado, để gọi tên từng gốc gác di truyền cụ thể.

Tất cả những giống người kể trên và nhiều loại người khác nữa đều tập trung ở thành phố Mexico, thủ đô của Tân Tây Ban Nha, mảnh đất giàu có nhất của Đế quốc Tây Ban Nha ở châu Mỹ. Giàu có và đông đúc hơn bất cứ thành phố nào ở Tây Ban Nha, nó là một mớ bòng bong văn hóa và ngôn ngữ khác thường, nơi không một sắc dân nào chiếm đa số.

Các khu dân cư nơi đây bị chia tách theo sắc tộc, có một khu ổ chuột hoàn toàn bị người Tlaxcala đến từ phía Đông độc chiếm. Trong khi những mâu thuẫn này tiếp diễn, các kỹ sư phải vật lộn để ngăn thành phố khỏi sự sụp đổ về mặt vật lý.

Thành phố Mexico City đã sáu lần bị ngập lụt trong bốn thập kỷ trước, một lần bị ngập tới năm năm. Một thủ đô phức tạp, đông đúc, đa ngôn ngữ với khu trung tâm sang trọng và những khu dân cư sắc tộc hỗn loạn ở ngoại ô, một thành phố đang phải vật lộn để tránh thảm họa sinh thái, nhìn từ góc độ ngày nay, thành phố Mexico City của năm 1642 dường như rất quen thuộc. Nó chính là thành phố thế kỷ 21 đầu tiên của thế giới.