Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Sinh hoạt của người miền Nam 100 năm trước

Đám cưới, đám ma, tảo mộ ngày Tết, trang phục, bữa ăn hàng ngày… của cư dân Sài Gòn xưa được ghi lại trong hàng trăm bức tranh ký họa của Trường vẽ Gia Định.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 1

Sách Ký họa về Đông Dương - Nam Kỳ (NXB Văn hóa Văn nghệ TP.HCM ấn hành) là một bộ tranh gồm hàng trăm bức ký họa (màu và đen trắng) có giá trị nghệ thuật đặc sắc, phản ánh trực quan, sinh động về đời sống kinh tế, xã hội, văn hóa ở Sài Gòn và Nam Kỳ vào đầu thế kỷ XX. Bộ tranh này do Trường vẽ Gia Định (tiền thân Đại học Mỹ thuật TP.HCM), Hiệp hội các nhà trang trí, khắc chữ và in litô ở Gia Định thực hiện. Vào những năm 1930, Nhà xuất bản Phương Đông (Paris) đã cho xuất bản bộ tranh này với tên gọi Monographie Dessinée de L’Indochine - Cochinchine (Ký họa về Đông Dương - Nam Kỳ).

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 2

Chủ đề trong Ký họa về Đông Dương - Nam Kỳ rất phong phú. Bên cạnh các bức ký họa miêu tả phong cảnh, di tích, hoặc phản ánh đời sống kinh tế (chiếm phần lớn), là những bức ký họa phản ánh những nét rất riêng về phong tục tập quán, đời sống văn hóa - tâm linh, hay nếp sinh hoạt của cư dân Sài Gòn đầu thế kỷ XX. Trong ảnh là bức ký họa phản ánh phong tục cưới hỏi của người Sài Gòn xưa. Chú rể mang hộp đựng lễ vật; phù rể bưng mâm trầu, cau và rượu, trên phủ một chiếc khăn hồng điều.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 3

Trong ảnh là bức ký họa cảnh một đám ma. Người con mồ côi mặc chiếc áo vải thô trắng, đeo khăn tang, quỳ trước linh cữu của người đã khuất, trong lúc thầy tụng làm lễ cầu siêu.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 4

Còn bức ký họa này lại phản ánh việc khiêng linh cữu trong đám ma.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 5

Bức ký họa ngày 30 Tết tại nghĩa trang Tân Sơn Nhất: Lễ tảo mộ cho người thân để đón Tết.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 6

Bức ký họa xin chữ đêm Giao thừa, cho thấy tục xin chữ truyền thống vào dịp Tết không chỉ có ở miền Bắc mà còn hiện diện ở miền Nam.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 7

Bức ký họa nhóm ba người mặc trang phục truyền thống, phần nào phản ánh văn hóa ăn mặc của con người Sài Gòn xưa. Người đàn ông khăn đóng, áo dài, quần dài và giày; Những người phụ nữ: Khăn trùm, áo dài, quần lụa.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 8

Bức ký họa một bữa cơm và các món ăn này cho biết phần nào phong tục ăn uống của người xưa.

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 9

Nếp sinh hoạt của người lao động Sài Gòn xưa phần nào được phản ánh qua bức ký họa gánh hàng di động bán bì cuốn (món ăn gồm bì lợn và thịt lợn thái nhỏ, cùng rau cuốn bánh tráng chấm nước mắm để ăn).

Ky hoa ve Dong Duong – Nam Ky anh 10

Bức ký họa chợ cá tại Bà Chiểu (thuộc quận Bình Thạnh ngày nay) cho thấy hoạt động bán buôn trao đổi của người Sài Gòn xưa.

Đời sống người Việt 100 năm trước qua ảnh liệu Viện Viễn Đông Bác Cổ

Kho lưu trữ ảnh của Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) có nhiều bức ảnh quý hiếm phản ánh đời sống sinh hoạt của người Việt Nam hàng trăm năm trước.

Minh Châu - Quỳnh My

Bạn có thể quan tâm