Sản phẩm lớn nhất của Elon Musk

Tham vọng làm robot của Elon Musk đang lớn hơn bao giờ hết. Vị tỷ phú kỳ vọng đội quân robot hình người, mang tên Optimus có thể mang đến "doanh thu vô hạn" cho Tesla, trở thành sản phẩm thành công nhất mọi thời đại.

Tầm nhìn của Musk xoay quanh thế giới nơi Optimus trở thành công nhân nhà máy, giúp việc nhà, phẫu thuật và du hành đến Hỏa tinh. Dù các robot hiện vẫn được sản xuất thủ công, Musk muốn tạo ra hàng triệu robot hình người mỗi năm.

Theo WSJ, tham vọng của Musk còn nhiều cản trở. Về mặt kỹ thuật, Tesla đang gặp khó trong việc tạo ra bàn tay robot khéo léo như con người. Bản thân nhân viên Tesla cũng đặt câu hỏi về tính hữu dụng của robot hình người trong các hoạt động kinh doanh hàng ngày.

Vấn đề của robot hình người

Musk muốn chứng minh tầm nhìn của mình. Các cổ đông kỳ vọng giá trị Tesla đạt 8.500 tỷ USD trong 10 năm tới, bán ít nhất một triệu robot cho khách hàng cùng các mục tiêu sản phẩm và tài chính khác.

Nếu đạt cột mốc này, Musk có thể nhận số cổ phiếu tương đương 1.000 tỷ USD, mở rộng vị thế của Tesla khỏi thị trường xe điện đơn thuần.

Trên thực tế, doanh số xe của Tesla trong quý IV/2025 giảm 16%, cả năm giảm 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Sau giai đoạn sụt giảm, cổ phiếu Tesla phục hồi nhờ sự lạc quan về chiến lược chuyển hướng sang taxi tự lái và robot hình người.

Dù vẫn trong giai đoạn phát triển, nhân viên và công chúng không còn xa lạ với robot hình người. Bên trong văn phòng của Tesla tại California (Mỹ), các robot đi khắp nơi để thu thập dữ liệu, giúp học hỏi và di chuyển như con người.

Những cỗ máy cao 1,8 m còn tập luyện các nhiệm vụ như phân loại mảnh ghép Lego theo màu sắc, gấp quần áo và vặn ốc vít bằng máy khoan, theo lời kể các cựu nhân viên. Tháng 10/2025, robot tham gia buổi công chiếu phim Tron: Ares tại Hollywood, diễn lại cảnh chiến đấu cùng diễn viên chính Jared Leto.

Robot Optimus của Tesla xuất hiện tại lễ công chiếu phim Tron: Ares tháng 10/2025. Ảnh: Disney.

Tesla là một trong những công ty tiên phong với lĩnh vực robot hình người, kỳ vọng chiếm lĩnh thị trường mới nổi. Nhiều startup tại Thung lũng Silicon như 1X và Figure, bên cạnh Boston Dynamics của Hyundai và các công ty Trung Quốc đều tham vọng chiếm lĩnh thị trường.

Khả năng hoạt động của robot hiện vẫn khá hạn chế. Các nhà máy trang bị cánh tay robot phục vụ việc nặng hoặc nguy hiểm. Những robot này phần lớn đứng yên, được lập trình sẵn cho từng công việc. Điều đó đồng nghĩa các thao tác đòi hỏi sự linh hoạt, chính xác vẫn cần con người như gắn cáp, lắp ghế ngồi vào ôtô trên dây chuyền.

Tuy bắt mắt và thu hút sự chú ý, các nhà nghiên cứu vẫn gặp khó trong việc thiết kế robot có đủ sự khéo léo, nhạy bén và thích ứng để di chuyển trong các môi trường.

"Tôi từng nghe Elon Musk nói rằng đôi tay là phần khó nhất. Điều đó đúng nhưng không chỉ xoay quanh đôi tay, mà còn về khả năng điều khiển, nhìn nhận môi trường, cảm nhận và bù đắp thiếu sót... Vấn đề làm sao để những robot này thật sự hữu ích", Ken Goldberg, nhà nghiên cứu robot tại Đại học California, Berkeley, nhận định.

Tham vọng lớn

Một số nhà phân tích còn gặp khó khi định giá cơ hội của Tesla bởi thị trường robot hình người còn khá mới. Kể cả công ty lạc quan như ARK Invest cũng loại Optimus khỏi mô hình dự báo đến năm 2029, cho rằng sản phẩm khó thành công về thương mại.

"Chúng tôi tin rằng các phiên bản robot đầu tiên chỉ thực hiện một số nhiệm vụ hạn chế. Với lợi thế cạnh tranh của Tesla trong lĩnh vực AI và quy mô sản xuất, chúng tôi kỳ vọng công ty sẽ trở thành đối thủ đáng gờm trong lĩnh vực", Tasha Keeney, giám đốc tại ARK Invest, nhận định.

Nhà phân tích Adam Jonas từ Morgan Stanley dự đoán đến năm 2050, thị trường robot hình người đạt doanh thu 7.500 tỷ USD/năm trên toàn cầu. Chỉ cần chiếm phần nhỏ cũng đủ giúp doanh thu Tesla tăng trưởng mạnh, vốn chỉ đạt 98 tỷ USD năm 2024.

Ý tưởng robot hình người lần đầu được Tesla trình diễn vào năm 2021. Đến 2022, công ty mang đến nguyên mẫu khác với tên Bumblebee.

Quy mô và nhân lực phát triển robot mở rộng theo thời gian. Do khó khăn trong tìm kiếm linh kiện, Tesla phải tự phát triển một số bộ phận như bộ truyền động, giúp biến năng lượng thành chuyển động cơ học.

Tesla tự tin tận dụng kinh nghiệm phát triển công nghệ, phần mềm và camera xe tự lái để áp dụng cho robot. Theo lời kể, Musk thậm chí nói với nhân viên rằng xe hơi của Tesla là "những robot có bánh xe".

Robot Optimus trình diễn khả năng nhặt kẹo. Ảnh: WSJ.

So với xe hơi, robot hình người cần học hỏi những chuyển động phức tạp hơn, tránh các rủi ro như vấp ngã hoặc đè lên con người, thú cưng. Để giải quyết vấn đề này, Tesla bố trí nhân viên thu thập dữ liệu theo ca, hoạt động 24/7.

Giải pháp khác là dùng chính robot để thu thập dữ liệu. Những robot Optimus được lập trình di chuyển quanh phòng, học cách điều hướng trong nhà. Nếu robot bị ngã, một kỹ sư dùng cần cẩu nhấc robot lên.

Tại phim trường của Warner Bros ở California tháng 10/2024, Musk trình diễn tầm nhìn của ông về những thành phố tràn ngập robot và xe tự lái.

Trên sân khấu, 5 robot Optimus nhảy theo bài hát What is Love của Haddaway. Xung quanh khán phòng, hàng loạt robot gắn nơ và đội mũ cao bồi phục vụ đồ uống.

Những người tham gia sự kiện cho biết kỹ sư Tesla phải làm thêm giờ để khắc phục lỗi. Trong khi robot trên sân khấu được lập trình sẵn để nhảy múa, các robot khác đều do con người điều khiển từ xa.

Mỗi robot cần được các kỹ sư giám sát liên tục. Ngoài người điều khiển còn có kỹ sư dùng laptop, đứng gần đó để theo dõi khả năng thao tác vật lý của robot.

"Ai cũng muốn có robot"

Trên thực tế, Optimus có thể học hỏi khá tốt các nhiệm vụ đơn giản. Tháng 5/2025, đoạn video của Tesla cho thấy robot có thể thực hiện theo lệnh từ kỹ sư, chẳng hạn như bỏ rác vào thùng, dọn dẹp vụn bánh, hút bụi và lấy một bộ phận xe Model X khỏi hộp. Theo công ty, các hoạt động này được robot "học theo hướng dẫn bằng video của con người".

Bất chấp những tiến bộ, một số kỹ sư tại Tesla vẫn đặt dấu hỏi về tính ứng dụng thực tế của Optimus. Những người này nêu quan điểm rằng thay vì robot hình người, hầu hết công việc tại nhà máy sẽ hoàn thành tốt hơn nếu dùng robot hình dạng chuyên biệt cho từng nhiệm vụ.

Một số đối thủ của Tesla cho rằng vấn đề của robot hình người đến từ đôi chân. Evan Beard, CEO Standard Bots, công ty sản xuất robot với bánh xe, cho biết việc trang bị bánh xe giúp robot hoạt động ổn định và an toàn hơn, dễ tắt nguồn khi gặp sự cố.

Robot hình người trong một showroom của Tesla. Ảnh: Bloomberg.

"Với robot hình người, đôi chân không ổn định khiến chúng có thể ngã khi bạn tắt nguồn. Trong môi trường nhà máy, kho hoặc nông nghiệp, chân thường kém hiệu quả hơn bánh xe", Beard nhận định.

Trên thực tế, Tesla đã hoãn kế hoạch thương mại hóa Optimus cho nhà máy vào cuối năm nay. Thay vào đó, công ty tập trung nghiên cứu thế hệ robot thứ 3. Tất nhiên, tham vọng của Elon Musk vẫn còn đó.

"Ai lại không muốn một con C-3PO/R2-D2 cho riêng mình chứ?", Musk phát biểu vào tháng 11/2025, nhắc đến những nhân vật robot trong loạt phim Star Wars.

"Đó là lý do tôi cho rằng robot hình người sẽ là sản phẩm lớn nhất từ trước đến nay, bởi mọi người sẽ muốn có một hoặc nhiều hơn chúng", vị tỷ phú nhấn mạnh.