|
|
Tình yêu lâu bền cần được chăm sóc và rèn luyện qua những hành động rất nhỏ. Ảnh: Tùng Sơn/Pexels. |
Không ít mối quan hệ kết thúc khi một ngày, hai người ngồi đối diện nhau bên bàn ăn nhưng chẳng biết nói gì. Cả hai chỉ có thể tự hỏi: Mọi chuyện đã trở nên tệ đến mức này từ khi nào?
Có một khái niệm giúp lý giải cách những điều rất nhỏ có thể tích tụ thành thay đổi lớn: "hiệu ứng cánh bướm". Nhà khí tượng học Edward Lorenz dùng thuật ngữ này để mô tả cách một thay đổi rất nhỏ ở một phần của hệ thống có thể dẫn đến những hệ quả lớn ở nơi khác, theo VICE.
Trong tình yêu, "hiệu ứng cánh bướm" có thể bắt đầu từ những chuyện tưởng như chẳng đáng kể: bạn không ngẩng lên khỏi điện thoại khi người kia nói chuyện, đối phương hào hứng kể một tin vui nhưng bạn chỉ đáp lại bằng câu "Ừ, hay đấy", hay bạn đưa ra một quyết định ảnh hưởng đến cả hai mà không hỏi ý kiến người còn lại.
Từng chuyện riêng lẻ có thể dễ dàng bị bỏ qua. Nhưng sau nhiều tháng, nhiều năm, những khoảnh khắc ấy có thể cộng dồn thành khoảng cách ngày một lớn.
Nhà tâm lý học Mỹ John Gottman, một trong những chuyên gia nổi tiếng về nghiên cứu hôn nhân và dự đoán nguy cơ ly hôn, dành hàng chục năm để tìm hiểu chính những tương tác nhỏ như vậy.
Tại "Love Lab" của Đại học Washington, Gottman nghiên cứu điều ông gọi là "lời mời kết nối" (bids for connection) - những nỗ lực rất đời thường mà một người trong mối quan hệ thực hiện để thu hút sự chú ý, tình cảm hoặc phản hồi từ người kia.
Thói quen nhỏ khiến mối quan hệ tan vỡ
"Lời mời kết nối" có thể đơn giản là một câu bình luận về thời tiết, đoạn video hài hước bạn muốn chia sẻ hay tiếng thở dài sau một ngày tồi tệ.
Gottman phát hiện những cặp đôi duy trì được mối quan hệ có xu hướng phản hồi tích cực với những "lời mời" này trong khoảng 86% trường hợp. Với những cặp đôi sau đó ly hôn, tỷ lệ này chỉ là 33%.
Sự tử tế cũng có tác động tích lũy tương tự. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Social Psychology cho thấy việc thực hiện những hành động tử tế trong một tuần có thể làm tăng cảm giác hạnh phúc.
Trong một mối quan hệ, sự tử tế đôi khi chẳng có gì to tát: mua đồ ăn mang về để người kia không phải nấu, pha sẵn một cốc cà phê trước khi họ kịp yêu cầu, hay bất chợt làm một điều dễ thương vào một ngày giữa tuần chẳng vì dịp gì. Những hành động nhỏ ấy khiến việc ở bên nhau trở nên dễ chịu hơn.
Tác giả/Tác phẩm
Nghệ thuật yêu (tựa gốc: The Art of Loving)
Tác phẩm kinh điển khám phá bản chất của tình yêu và các mối quan hệ giữa con người. Kết hợp triết học, tâm lý học và xã hội học, tác giả phân tích những rào cản trong tình yêu và cách con người có thể vượt qua chúng.
Trong cuốn Nghệ thuật yêu, nhà tâm lý học và triết gia người Đức Erich Fromm cũng nhìn tình yêu như một kỹ năng cần được học hỏi và thực hành, giống như bất kỳ nghệ thuật nào khác. Ông cho rằng tình yêu đích thực đòi hỏi sự chăm sóc, tôn trọng, trách nhiệm và hiểu biết.
Nhìn từ góc độ này, những "lời mời kết nối" mà Gottman quan sát được hay những cử chỉ tử tế mỗi ngày không đơn thuần là dấu hiệu của một cặp đôi may mắn hay hợp nhau. Chúng cho thấy tình yêu đang được chăm sóc và rèn luyện qua những hành động rất nhỏ.
Theo Fromm, tình yêu không chỉ là cảm xúc mà còn là một thực hành. Vì thế, một mối quan hệ có thể không đổ vỡ vì thiếu tình yêu ngay từ đầu, mà bởi những người trong cuộc dần ngừng chăm sóc nó.
Hãy ngẩng đầu khi người bạn yêu nói chuyện
"Hiệu ứng cánh bướm" cũng có thể xuất hiện trong cách các cặp đôi giao tiếp với nhau. Một giọng điệu khác thường, tin nhắn không được hồi âm hay một cuộc trò chuyện khiến người kia cảm thấy bị phớt lờ đều có vẻ là những chuyện có thể dễ dàng cho qua.
Nhưng một nghiên cứu trên tạp chí Frontiers in Psychology cho thấy cách các cặp đôi phản ứng trước tin vui của nhau có mối liên hệ chặt chẽ với mức độ hài lòng trong mối quan hệ, tương tự cách họ xử lý xung đột.
Vì thế, cách bạn phản ứng khi người yêu nói "Em/anh vừa được thăng chức" có thể quan trọng không kém một cuộc tranh cãi về việc ai sẽ giặt đồ.
Một câu hỏi đầy hào hứng, vài lời quan tâm và sự chú ý thật lòng cho đối phương biết rằng bạn đang đồng hành cùng họ. Ngược lại, một câu "Hay đấy" hờ hững trong khi mắt vẫn dán vào điện thoại có thể truyền đi một thông điệp hoàn toàn khác.
Điều này càng quan trọng khi một quyết định có ảnh hưởng đến cả hai người. Một nghiên cứu về quá trình ra quyết định trong các mối quan hệ cho thấy những người cân nhắc kỹ lưỡng khi đưa ra quyết định thường có mức độ cam kết và hài lòng cao hơn, đồng thời ít có xu hướng tìm kiếm một mối quan hệ khác.
Hãy thử tưởng tượng người yêu bạn nhận một công việc ở thành phố khác và chỉ thông báo sau khi đã bắt đầu tìm nhà, trả giá thuê xe chuyển đồ. Thật khó để không cảm thấy ý kiến của mình dường như chẳng có nhiều ý nghĩa với người kia.
Vì vậy, hãy ngẩng đầu lên khi người bạn yêu nói chuyện. Hãy thực sự quan tâm khi họ kể một tin vui. Hãy hỏi ý kiến nhau trước những quyết định có ảnh hưởng đến cả hai.
Đừng để những khoảnh khắc nhỏ, những chuyện tưởng như vụn vặt bị bỏ qua hết lần này đến lần khác. Bởi đến một lúc nào đó, chúng có thể không còn nhỏ nữa.
Quan hệ độc hại 'núp bóng' tình yêu
Nhiều người khăng khăng họ làm điều gì đó vì "muốn tốt cho bạn", nhưng lại đòi hỏi bạn phải thỏa mãn yêu cầu của họ. Đó là tình yêu "cấp thấp", tồn tại ở nhiều loại quan hệ như bạn bè, người yêu, vợ chồng, cha mẹ và con cái. Nếu chấp nhận, bạn sẽ bị ràng buộc bởi sự hẹp hòi của đối phương, mất đi sự tự do, luôn chìm đắm trong muộn phiền, u sầu.
