|
Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện nay, tác động tiêu cực vẫn đang chiếm ưu thế rõ rệt, đặc biệt đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp vốn còn non trẻ, nguồn lực hạn chế và dễ bị tổn thương trước các chiến dịch thông tin sai lệch.
Trước hết, “rác AI” gây tổn hại trực tiếp tới các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) thông qua cơ chế phá hoại hình ảnh và thương hiệu. Các mô hình tạo sinh nội dung, bao gồm deepfake video, audio giả và văn bản mô phỏng, có thể được sử dụng để tấn công danh tiếng doanh nghiệp mới, lan truyền thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ hoặc đội ngũ sáng lập. Đối với các startup, đặc biệt những công ty vừa được thành lập hoặc trong giai đoạn gây quỹ, niềm tin của nhà đầu tư và khách hàng là nguồn lực sống còn.
Một chiến dịch “rác AI” có thể khiến thông tin về sản phẩm bị bóp méo, tạo ra nhận thức tiêu cực hoặc hoài nghi không có cơ sở, dẫn tới mất cơ hội tiếp cận thị trường, giảm dòng vốn đầu tư và kéo dài quá trình hoàn thiện sản phẩm trước khi thương mại hóa. Không những vậy, những tác nhân xấu có thể khai thác các lỗ hổng trong hệ thống truyền thông xã hội, nền tảng đánh giá và các công cụ xếp hạng trực tuyến để khuếch đại tác động, làm tăng chi phí giám sát, phản ứng và kiểm chứng cho startup.
Thứ hai, “rác AI” làm sai lệch dữ liệu thị trường và thông tin hỗ trợ ra quyết định, từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới chiến lược phát triển sản phẩm và thị trường của startup. Dữ liệu giả hoặc dữ liệu bị nhiễu có thể khiến nhà sáng lập đánh giá sai nhu cầu thị trường, ước lượng không chính xác quy mô khách hàng tiềm năng hoặc định giá sản phẩm không phù hợp.
Hệ quả là các quyết định đầu tư, chiến lược marketing, nghiên cứu phát triển sản phẩm bị lệch hướng, làm gia tăng lãng phí nguồn lực và giảm khả năng cạnh tranh. Trong bối cảnh kinh tế số, nơi mà thông tin và dữ liệu là cốt lõi để ra quyết định nhanh chóng và chính xác, “rác AI” làm tăng nguy cơ sai lầm chiến lược, từ đó làm giảm tốc độ tăng trưởng và khả năng thích ứng của các doanh nghiệp khởi nghiệp.
Thứ ba, bên cạnh các tác động trực tiếp, “rác AI” còn tác động lên hành vi của nhà đầu tư và quỹ đầu tư mạo hiểm, những nguồn lực then chốt của hệ sinh thái startup. Khi deepfake, báo cáo giả hoặc các tín hiệu thị trường bị thao túng bằng AI xuất hiện, nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, giảm mức cam kết vốn hoặc yêu cầu thẩm định thông tin nghiêm ngặt hơn.
Điều này tạo ra rào cản về vốn đối với startup, đặc biệt những doanh nghiệp mới hoặc chưa xây dựng được uy tín trên thị trường. Thậm chí, trong những trường hợp nghiêm trọng, niềm tin suy giảm có thể lan rộng ra toàn bộ ngành, nơi mà dòng vốn đầu tư cho đổi mới sáng tạo bị thắt chặt, làm giảm tốc độ phát triển công nghệ và khả năng cạnh tranh quốc gia.
Thứ tư, “rác AI” làm gia tăng rủi ro liên quan đến chuỗi cung ứng và các ngành công nghiệp hỗ trợ. Khi startup phải phụ thuộc vào dữ liệu và dịch vụ từ các bên thứ ba, “rác AI” trong các nguồn này có thể làm sai lệch chuỗi cung ứng thông tin và vật chất. Ví dụ, dữ liệu dự báo nhu cầu cung cấp nguyên liệu, thông tin về đối tác sản xuất hoặc các kênh phân phối bị nhiễu có thể làm startup sản xuất thừa hoặc thiếu, tăng chi phí tồn kho, kéo dài thời gian giao hàng và giảm khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.
Trong ngành công nghệ cao, “rác AI” còn có thể gây ra sai lệch trong việc đánh giá tiềm năng công nghệ hoặc lựa chọn nhà cung cấp hạ tầng quan trọng, dẫn tới các quyết định đầu tư sai hướng, lãng phí vốn và giảm tính bền vững của dự án.