Phụ huynh ở TP.HCM đi 8 cửa hàng mới mua đủ một bộ SGK cho con

“Em ơi sách giáo khoa không có đủ bộ hả, khi nào hàng về thêm vậy?”

“Dạ anh ơi hiện tại cửa hàng chỉ có sách lẻ, ngày mai sách sẽ về thêm nhưng bên em cũng không thể hứa trước sẽ có cuốn nào”.

Chiều 17/8, dù đang trong giờ hành chính, quầy SGK tại một nhà sách trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (phường Cầu Ông Lãnh) vẫn liên tục có phụ huynh tìm đến. Trên tay nhiều người là danh sách SGK cần mua. Một số cuốn được đánh dấu đã mua thành công, số còn lại vẫn thiếu vì nguồn cung của các nhà sách không đủ.

Nhà sách này hiện chỉ còn một số đầu sách tiểu học và sách lớp 10, 11, 12 như Toán, Tiếng Việt, Ngữ văn, Kinh tế và Pháp luật. Nhiều phụ huynh hỏi mua cả bộ nhưng nhân viên chỉ có thể thông báo không có vì sách của nhiều môn đã bán hết.

Chạy khắp nơi vẫn không mua đủ sách

Không riêng nhà sách trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, cảnh phụ huynh đi tìm từng cuốn sách giáo khoa còn thiếu cũng diễn ra ở nhiều điểm bán khác trên địa bàn TP.HCM.

Theo khảo sát của Tri Thức - Znews, tại một cửa hàng sách trên đường Nguyễn Văn Cừ (phường Cầu Ông Lãnh), tình trạng khan hiếm rõ đến mức khách vừa đậu xe trước cửa, nhân viên bảo vệ đã nhanh chóng nhận ra nhu cầu và thông báo cửa hàng hết sách. Các phụ huynh vì thế phải quay xe, tìm đến các điểm bán khác với hy vọng mua được những cuốn còn thiếu cho con.

Phụ huynh liệt kê những đầu sách cần mua, nhưng nhiều cuốn vẫn chưa thể tìm được vì hết hàng. Ảnh: Thái An.

Tại một hiệu sách trên đường Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh), phụ huynh liên tục ra vào nhưng nhiều người vẫn phải trở về tay không. Cửa hàng hiện chỉ bán sách lẻ thay vì trọn bộ, nên người mua phải tự tìm từng cuốn còn lại trên kệ. Với những đầu sách đã hết, nhân viên cũng chưa thể xác nhận thời điểm có hàng trở lại.

Không khí mua sắm tại nhà sách FAHASA trên đường Nguyễn Huệ, phường Sài Gòn, có phần khả quan hơn, nhưng cung vẫn không đủ cầu trong giai đoạn cận kề năm học mới.

Khoảng 19h, khu vực bày bán sách giáo khoa liên tục có phụ huynh tìm đến. Trên kệ vẫn còn nhiều đầu sách dành cho các khối lớp, song một số cuốn như Mỹ thuật, Khoa học Tự nhiên, Hoạt động trải nghiệm vẫn thiếu.

Với nhiều gia đình, việc mua sách giáo khoa năm nay không còn đơn giản như trước. Chị Trần Ngọc Thư, phụ huynh tại phường Tân Hưng, cho biết phải đi qua 8 nhà sách mới gom đủ bộ sách lớp 8 cho con gái. Trong đó, cuốn Khoa học tự nhiên là khó tìm nhất, khiến chị phải đến một cửa hàng cách nhà khoảng 12 km mới mua được.

Những năm trước, chị Thư thường chờ gần sát ngày khai giảng mới mua sách cho con vì nguồn hàng luôn dồi dào. Năm nay, mọi chuyện thay đổi khi việc tìm đủ sách trở thành việc kéo dài cả ngày. Người mẹ đã phải dành trọn một ngày cuối tuần để tìm mua sách cho con.

Nhà sách thiếu hàng, phụ huynh chỉ có thể gom từng cuốn sách lẻ ở nhiều nơi. Ảnh: PHCC.

Tương tự, chị Lê Dung (phường Bình Dương) cũng cho biết những năm trước việc mua sách khá đơn giản bởi các nhà sách thường có sẵn cả bộ. Năm nay, phụ huynh không mua sớm có thể gặp khó khăn khi nguồn hàng tại các điểm bán bị thiếu.

Chị Dung có hai con đang học lớp 5 và lớp 2. Với con lớn, chị đã mua sách từ tháng 7. Riêng với con nhỏ, chị phải chờ nhà trường thông báo bộ sách được sử dụng và những cuốn sách cũ nào có thể tận dụng lại.

Sau khi nhận thông báo, chị tận dụng được một số cuốn Toán, Tiếng Việt, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội thuộc bộ Kết nối tri thức với cuộc sống từ sách của con lớn. Nhưng với những cuốn cần mua mới, chị phải đi qua 6-7 nhà sách mới mua đủ vì các nhà sách gần như không còn hàng.

Vì sao sách giáo khoa "cháy hàng"?

Trong khi nhiều phụ huynh tại TP.HCM phải chạy khắp nơi để tìm từng cuốn SGK còn thiếu, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam lại cho biết lượng sách đã cung ứng ra thị trường năm nay tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Tính đến ngày 15/8, NXB cùng hệ thống các công ty phát hành đã cung ứng 220 triệu bản SGK và 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng SGK đạt 148%, trong khi sách bài tập và sách tham khảo đạt 119%.

Ngoài số sách đã đưa ra thị trường, khoảng 8 triệu bản SGK và 2 triệu bản sách bài tập đang được gấp rút điều chuyển, bổ sung theo nhu cầu thực tế. NXB Giáo dục Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi nhu cầu tại từng địa phương để điều phối, với mục tiêu bảo đảm học sinh có đủ sách trước ngày khai giảng.

Nhà sách trên đường Trần Hưng Đạo hiện chỉ bán lẻ SGK, không bán cả bộ. Ảnh: Thái An.

Tuy nhiên, việc tổng nguồn cung tăng không đồng nghĩa phụ huynh có thể dễ dàng mua đủ sách tại mọi điểm bán. Theo NXB, tình trạng thiếu sách hiện nay chủ yếu mang tính cục bộ, xuất hiện tại một số cửa hàng và trong một số thời điểm.

Một trong những nguyên nhân là nhu cầu mua sách tăng đột biến vào cuối tháng 7, đầu tháng 8. Ngoài nhu cầu mua một bộ SGK cho con, một bộ phận phụ huynh có xu hướng mua thêm bộ thứ hai để con sử dụng tại lớp, giảm việc phải mang sách qua lại giữa nhà và trường. Một số gia đình cũng mua sách sớm để học sinh tham khảo trước khi năm học bắt đầu.

Nguồn cung cũng chịu tác động bởi việc phân phối không đồng đều giữa các kênh. Không phải tất cả nhà sách đều thuộc hệ thống phân phối của NXB Giáo dục Việt Nam có nhập SGK để bán. Vì vậy, dù tổng lượng sách được cung ứng lớn, phụ huynh vẫn có thể không tìm thấy cuốn cần mua tại một cửa hàng cụ thể.

Ngoài nhu cầu của các gia đình, những chương trình thiện nguyện trao tặng sách cho thư viện trường học cũng có thể khiến một số điểm bán thiếu hàng tạm thời. Các tổ chức xã hội và mạnh thường quân thường mua SGK với số lượng lớn, làm lượng sách tại một số cửa hàng giảm nhanh trong thời gian ngắn.

Trong khi đó, việc đăng ký mua sách tại các trường chưa đồng bộ. NXB Giáo dục Việt Nam cho biết một số trường chưa đặt mua sách tập trung qua các đơn vị phát hành mà chờ đợi chính sách miễn phí SGK. Khi học sinh chưa được nhận sách từ trường, phụ huynh phải tự tìm mua tại các cửa hàng bán lẻ, khiến nhu cầu dồn vào hệ thống nhà sách trong thời gian ngắn.

Cũng bàn về tình trạng cung cấp SGK trong giai đoạn cận kề năm học mới, bà Phạm Thị Hóa, Phó tổng giám đốc FAHASA, cho biết doanh thu SGK của hệ thống tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, nhiều đầu sách hiện đã hết hàng do nguồn cung chưa đáp ứng kịp nhu cầu tăng cao.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, bà Hóa cho biết một trong những nguyên nhân khiến phụ huynh chật vật tìm mua sách là trước đó nhiều trường và phụ huynh chờ đợi thông tin về chính sách miễn phí SGK theo hình thức mượn, trả nên chưa vội mua. Khi năm học mới cận kề, chính sách chưa được triển khai, phụ huynh mới đồng loạt tìm mua để kịp chuẩn bị cho con.

Bà Hóa đồng thời cho rằng sức mua dồn về FAHASA còn xuất phát từ việc nhiều công ty sách, cửa hàng tư nhân hạn chế nhập SGK trong năm nay vì lo ngại chính sách cấp phát miễn phí khiến sách tồn kho. Trong khi đó, FAHASA vẫn duy trì nhập hàng nên khi phụ huynh có nhu cầu, lượng khách có xu hướng tập trung về hệ thống này.

“Thực tế, FAHASA vẫn thiếu nguồn sách giáo khoa. Nếu đủ, doanh thu còn tăng hơn nhiều nữa”, bà Hóa cho biết.

Dự kiến bổ sung hàng trong những ngày tới

Trước tình trạng nhiều đầu sách đang hết tại các nhà sách, NXB Giáo dục Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục bổ sung và điều chuyển hàng theo nhu cầu. Phía FAHASA cũng thông tin các đầu sách khan hiếm đang được bổ sung. Dự kiến, nguồn hàng sẽ được cải thiện trong tuần này cho đến đầu tháng 9.

Trong thời gian chờ nguồn hàng bổ sung, NXB Giáo dục Việt Nam khuyến nghị phụ huynh tra cứu danh sách các cửa hàng thuộc hệ thống phân phối chính thức để tìm điểm bán phù hợp, thay vì mất thời gian đến những nơi không có SGK.

Học sinh và giáo viên cũng có thể sử dụng SGK điện tử miễn phí trên hệ thống để tra cứu và khai thác nội dung trong thời gian chờ sách giấy. Nhà xuất bản đồng thời khuyến khích các gia đình tận dụng SGK cũ thuộc bộ Kết nối tri thức với cuộc sống nếu sách còn được giữ gìn tốt hoặc được học sinh năm trước tặng lại.

Phía NXB nhấn mạnh việc sử dụng lại sách không chỉ góp phần giảm áp lực lên nguồn cung trong giai đoạn cao điểm mà còn hạn chế tình trạng lãng phí SGK.

"NXB Giáo dục Việt Nam sẽ tiếp tục bám sát nhu cầu thực tế của từng địa phương để điều phối sách kịp thời, đảm bảo mọi học sinh đều có đủ SGK trước khi bước vào năm học mới", NXB cam kết.