Ocean Vuong bị chỉ trích khi không đọc nổi ‘Kiêu hãnh và định kiến'

Nhà văn Ocean Vuong nói anh không đọc hết được “Kiêu hãnh và định kiến”. Ảnh: Doug Levy/Guardian/eyevine/Redux.

Một clip phỏng vấn ngắn do Under the Cover thực hiện với Ocean Vương đăng trên Instagram ngày 10/6 đã lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Khi được hỏi về một cuốn sách anh không thể đọc hết, nhà văn trả lời rằng anh đã nhiều lần cố đọc Kiêu hãnh và định kiến của Jane Austen nhưng đều bỏ dở giữa chừng.

“Tôi biết, tôi biết, không nhất thiết phải đồng cảm hay tìm thấy sự kết nối với một cuốn sách mới có thể thưởng thức nó. Nhưng những băn khoăn của tầng lớp trung lưu khá giả xoay quanh hôn nhân, đặc biệt là hôn nhân theo chuẩn mực dị tính, thì tôi thực sự không thể…”

Anh nói thêm rằng anh đọc Đồi gió hú của Emily Bronte thấy hợp hơn. “Nếu định viết về những cuộc hôn nhân và chuyện mai mối của tầng lớp địa chủ quý tộc, thì hãy kể cho tôi nghe câu chuyện ấy thông qua những cơn cuồng loạn và ám ảnh tâm lý", Ocean Vuong nói.

Sự bất bình từ phía độc giả

Nhận xét của anh về tác phẩm kinh điển gây ra một làn sóng tranh cãi trên các nền tảng mạng xã hội, cho rằng anh đang hạ thấp tác phẩm của Austen với nhận định về “hôn nhân theo chuẩn mực dị tính”, rằng tác phẩm của Austen còn xoay quanh những vấn đề vĩ mô hơn như nỗi lo sợ hiện sinh của phụ nữ và sự bất bình đẳng trong xã hội.

Nhiều người chỉ trích thái độ bàng quan của Ocean Vuong trước một tác phẩm tầm cỡ như Kiêu hãnh và định kiến, bức xúc khi anh gạt bỏ những chủ đề lớn trong tiểu thuyết của Austen. Ocean Vuong khoe khoang về việc không đọc hết được Kiêu hãnh và định kiến…”, một người viết với ẩn ý mỉa mai trên X.

Nhưng hơn thế, nhận xét của Ocean Vuong về Jane Austen vô tình khơi dậy một làn sóng phẫn nộ từ độc giả, đẩy hướng cuộc tranh luận về những cuộc thảo luận về giới, với nhiều người cho rằng đàn ông, đồng tính hay dị tính, dường như vẫn gặp khó khăn kết nối với câu chuyện của phụ nữ.

Nhiều độc giả bày tỏ sự bất bình với nhận xét của anh về hôn nhân dị tính. Một bài đăng trên X nhận về hơn 3.500 lượt thích viết: “Không có ý xúc phạm Vuong đâu, người mà hẳn nhiên là một cây viết tốt hơn tôi, nhưng anh ta có vẻ không phải là một ĐỘC GIẢ giỏi lắm nếu đấy là nhận định của anh ta về Kiêu hãnh và định kiến, một tiểu thuyết viết về hôn nhân khám phá sự bấp bênh kinh tế của những phụ nữ thuộc tầng lớp trung lưu và cách mà triển vọng sống của họ gần như hoàn toàn phụ thuộc vào việc kết hôn..”

Dưới bài đăng xuất hiện những bình luận như sau: “Tôi không tin được quan điểm của đàn ông về Austen”. “Mức độ thiếu đồng cảm của họ thật đáng kinh ngạc”. “Không thể tin được một tác giả nổi tiếng như vậy lại là một độc giả tồi”. “Thật quan ngại, có vẻ như anh ta đang coi nhẹ những vấn đề mà phụ nữ phải đối mặt”.

Sách Kiêu hãnh và định kiến. Ảnh: ĐA.

Dường như để xoa dịu dư luận, dưới clip đăng trên Instagram, nay đã thu về gần 40.000 lượt thích và hơn 5.000 lượt chia sẻ, Ocean Vuong trả lời bình luận của một độc giả: “Tôi sẽ thử đọc lại vào thời điểm thích hợp! Tôi chỉ không cảm được nội tâm của tác phẩm ấy, dù là châm biếm hay mang tính phê bình xã hội, trong khi phụ nữ ở các nước đang phát triển trên thế giới vẫn đang hứng chịu những tàn phá của chủ nghĩa thực dân Anh. Tất nhiên, Austen chẳng có nghĩa vụ phải chiêm nghiệm về điều này, nhưng nó khiến cho tôi, với tư cách độc giả, khó mà đọc nổi tác phẩm”.

Ngoài clip phỏng vấn đang được lan truyền rộng rãi, trong lần trả lời tạp chí Elle năm 2022, Ocean Vuong cũng từng nói anh đã cố gắng đọc Kiêu hãnh và định kiến khoảng bảy lần, và mỗi lần chỉ đọc được khoảng 40 trang. “Tôi không thể nào ngấm được cuốn sách về những người giàu có khiêu vũ trong các buổi dạ hội, uống trà và ‘đỏ mặt’ khi đi dạo dọc con đường làng quê”.

Nhà văn cũng có quyền ghét một tác phẩm kinh điển

Bên cạnh những bình luận chỉ trích, cũng có nhiều người cho rằng nhà văn nên được phép ghét những gì họ không thích. “Chính những quan điểm riêng khiến họ trở thành nhà văn giỏi. Tôi chẳng thích Ocean Vuong đến thế nhưng thôi nào, chúng ta đừng vờ như Virginia Woolf không ghét cay ghét đắng Joyce và tiểu thuyết Ulysses”.

Một người khác đồng tình: “Điều tôi thích nhất về Charlotte Bronte cũng chính là những tin đồn về việc bà chán ghét Jane Austen thế nào”.

Dù nhiều người tán thành quan điểm này, vẫn có một số lớn độc giả cho rằng Ocean Vuong có thể phê bình một cách học thuật hơn.

Ngày 14/6, trên X, nhà văn Joyce Carol Oates cũng thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình về các nhà văn viết tiểu thuyết lãng mạn, cho rằng Austen chưa bao giờ miêu tả tình yêu thể xác vì đó là điều không tưởng đối với một nhà văn nữ vào thời Austen.

Oates viết: “Tôi thích Jane Austen khi tôi còn là một cô gái và ‘tình yêu’ có thể được lý tưởng hóa với ý niệm về lãng mạn vì khi ấy, ‘tình yêu’ vẫn chỉ nằm trong cõi mộng tưởng. Nhưng sau này, tôi thấy nó như việc ngắm nhìn một người trượt tuyết ăn vận chỉnh chu, uyển chuyển trượt xuống từ vách núi cao, chỉ từ xa ngưỡng mộ mà không biết cảm giác trượt tuyết thực sự là thế nào. Không khí lạnh, mặt đất cứng, và khi ngã, những người khác sẽ chẳng màng đến bạn, cứ thế trượt qua bạn, bạn có thể bị thương và tất cả những gì có thể làm là tự đứng dậy và thử lại”.

Không rõ những bài đăng của Oates có liên quan gì đến những tranh cãi xung quanh lời nhận xét của Ocean Vuong về Kiêu hãnh và định kiến hay không, nhưng có thể thấy các nhà văn thường có quan điểm rất rõ ràng về các tác phẩm khác. Và ngay cả khi tác phẩm ấy được gắn mác “kinh điển”, được người đời ca tụng, nhiều nhà văn vẫn tìm thấy điểm khiến họ không hài lòng.

Văn hào Mark Twain cũng đã có lời nhận xét gay gắt về Jane Austen trong lá thư gửi Joseph Twichell ngày 13/9 năm 1898: “Mỗi lần đọc Kiêu hãnh và định kiến, tôi lại muốn đào mộ bà ta lên và dùng chính xương ống chân của bà ta mà đập vào đầu bà ta".

Nhưng những nhận xét này của những nhà văn lớn không khiến độc giả đại chúng bớt yêu mến Jane Austen. Và trên thực tế, có rất nhiều nhà văn khác mến mộ bà. Vladimir Nabokov, người nổi tiếng khắt khe trong các đánh giá văn học và đã chỉ trích không ít các đại văn hào khác, thậm chí từng gọi Fyodor Dostoevsky là một cây viết hạng xoàng, lại đặc biệt mến mộ Austen, đã dành nhiều lời khen cho kỹ thuật viết của bà.

Từ câu chuyện này, có thể thấy một cuốn sách được xem là kinh điển vẫn có thể khiến một nhà văn đương đại cảm thấy xa lạ, thậm chí không thể đọc hết. Văn học vẫn luôn là một lĩnh vực nơi sự bất đồng chính kiến gợi ra nhiều tranh luận thú vị. Và một nhận xét gây tranh cãi cũng có thể khiến độc giả quay trở lại với tác phẩm để tự tìm câu trả lời cho mình.

Sau cùng, việc Ocean Vuong không thích Kiêu hãnh và định kiến không làm giảm vị thế của Jane Austen trong lịch sử văn học. Thực tế, cuộc tranh luận mà phát biểu ấy khơi lên cho thấy rằng những tác phẩm kinh điển vẫn còn đủ sức sống để gây tranh cãi, và mỗi độc giả lại tìm thấy ở chúng những giá trị khác nhau.

Cuộc đời những nhân vật vô danh trong 'Kiêu hãnh và định kiến' Khi Elizabeth và Darcy trong "Kiêu hãnh và định kiến" đang mải tán tỉnh nhau trên lầu, những người hầu cận cũng đang bận rộn với chuyện tình cảm của riêng họ. 07:36 22/11/2020

'Kiêu hãnh và định kiến' được làm lại với bối cảnh hiện đại Series phim truyền hình với kịch bản được truyền cảm hứng từ các tác phẩm của Jane Austen đang được phát triển. 15:01 13/11/2020

Ocean Vương: 'Mẹ là nhân vật đời thực yêu thích nhất của tôi' Trong cuộc phỏng vấn ngắn với trang Narrative, nhà văn, nhà thơ gốc Việt Ocean Vương chia sẻ về đời sống sáng tác và sở thích, cảm hứng văn chương của mình. 14:16 22/10/2025