Thông qua câu chuyện về người tù trưởng bộ lạc này và một nhóm người đến đây làm dự án khai thác nguồn nước, tác giả đưa ra những góc nhìn rộng mở về con người và thiên nhiên.
Khi con người chạy theo lợi nhuận, bất chấp môi trường
Rừng xanh nước bạc lấy cảm hứng từ bộ lạc Kogi hiện vẫn sống trên rặng Sierra tại Nam Mỹ. Người Kogi coi trọng hệ sinh thái, đạo đức, và mối quan hệ sâu sắc với mọi sinh vật. Họ sống hòa hợp với thiên nhiên, chỉ ăn rau trái, không giết hại, không sở hữu, không tham lam.
Truyền thống của họ, vốn xuất phát từ một nền văn minh cổ xưa, lại rất gần gũi với truyền thống Phật giáo tại Á châu, chú trọng tâm linh và thực hành thiền định. Họ và các bộ lạc thiểu số, dù sống ở đâu, đều có một quan niệm chung về bảo vệ và tôn trọng thiên nhiên, trong khi xã hội văn minh hiện nay của chúng ta vẫn còn tiếp tục tranh cãi về vấn đề bảo vệ môi trường.
Tác giả/Tác phẩm
Rừng xanh nước bạc
Lấy cảm hứng từ tài liệu về bộ lạc Kogi hiện vẫn sống trên rặng Sierra tại Nam Mỹ, tác giả Nguyên Phong viết nên tác phẩm này. Thông qua cuốn tiểu thuyết với nhiều diễn biến khá bất ngờ và thú vị này, tác giả cho thấy sự sống và thế giới của tự nhiên vô cùng vĩ đại, chứa đựng nhiều điều nhiệm mầu.
Điều gây “bàng hoàng” hơn, là sự tiến bộ như vũ bão của trí thông minh nhân tạo (AI) cùng những hệ lụy chưa lường hết. Là sự phát triển quá nhanh trong việc thay đổi những cấu tử di truyền ở cây cối, thực phẩm, tạo ra thực phẩm biến đổi gen, gây nhiều lo ngại. Là nỗi lo người ta đã áp dụng kỹ thuật thay đổi cấu trúc di truyền của con người, hoặc biến đổi gen, để thực hiện cấy ghép giữa người và thú. Thậm chí, đã có nhiều thí nghiệm vượt ra khỏi phạm vi đạo đức khi một số nhà khoa học thay đổi các thành tố di truyền của con người để tạo ra những loại người mới.
Những nỗi lo đó được chuyển tải một cách tỉ mỉ, đầy trách nhiệm trong Rừng xanh nước bạc. Câu chuyện bắt đầu từ Mike, một quân nhân giải ngũ, mắc chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn. Từ lời khuyên của bác sĩ và bạn bè, Mike cùng ba người bạn cũ trong quân ngũ đến vùng rừng sâu Amazon để làm bảo vệ cho công ty BECC - một công ty có ý thức tốt về bảo vệ môi trường, chuyên thiết kế, xây dựng các hệ thống đê điều, đập nước và thủy điện.
BECC đang tiến hành khảo sát để làm dự án đấu thầu một công trình kiểm soát lưu lượng của sông Amazon và xây hệ thống thủy điện cho các quốc gia quanh vùng. Họ đang gặp khó khăn bởi sự cạnh tranh quyết liệt của một tập đoàn đầu tư chỉ vì lợi nhuận, bất chấp môi trường.
Chuyến đi đã đưa Mike đến cuộc gặp gỡ định mệnh với Mapathi, tù trưởng bộ lạc thiểu số sơn mình màu xanh, sống trong rừng sâu Amazon. Mapathi đã nói một câu gợi tỉnh thức: “Hiện nay con người là sinh vật duy nhất không ngừng phá hoại thiên nhiên, mặc dù nhận được rất nhiều lợi lạc từ đó”. Những cuộc trò chuyện với Mapathi về vai trò to lớn của thiên nhiên, về tâm thức của con người, đã làm thay đổi nhận thức, hành vi của Mike; giúp anh tự chữa lành, hiểu mình là ai và tìm ra mục đích, ý nghĩa của cuộc sống.
Tiếc là, một tập đoàn khác, bằng những mối quan hệ phía sau, đã trúng thầu dự án kiểm soát lưu lượng của sông Amazon, chứ không phải BEEC. Nhưng điều đó lại mở ra một mối nhân duyên khác giữa tù trưởng Mapathi với Fabian, giám đốc công ty BEEC.
Con người là ai và tồn tại ở thế giới này để làm gì?
Với nhiều kiến thức đa lĩnh vực được lồng ghép một cách thuyết phục; với lối kể chuyện chậm rãi, tỉ mỉ, đầy trách nhiệm, Nguyên Phong đã đưa vào Rừng xanh nước bạc những cảnh báo sâu sắc về việc con người chạy theo lợi ích, tàn phá môi sinh; về việc con người ngày càng lao theo vật chất bên ngoài, không dành thời gian nhìn sâu vào bên trong mình, tự hỏi mình là ai, từ đâu đến, tồn tại ở thế giới này để làm gì, mục đích sống là gì?
Thông qua nhân vật trong tác phẩm, con người hiện đại ngày nay thường cho là mình văn minh, tiến bộ hơn những bộ tộc thiểu số khác. Họ cho mình là chủ nhân, được quyền khai thác, tàn phá thiên nhiên. Họ cao ngạo, tham lam và tàn ác.
Nhưng cũng trong Rừng xanh nước bạc, tác giả cho nhân vật của mình kể câu chuyện về những bộ lạc thiểu số với cách tiếp cận hoàn toàn khác. Theo đó, “những người dân tộc thiểu số mà chúng ta coi là man rợ kia thật sự là những người nắm giữ những kiến thức về cây cỏ hàng ngàn năm nay… Kiến thức của họ không phải là kiểu được ghi trong sách vở, mà là dòng chảy ngầm của trí tuệ tự nhiên, được truyền lại bằng hơi thở, bằng trái tim từ đời này sang đời khác. Đó chính là khoa học theo đúng nghĩa, đã được kiểm chứng và thử nghiệm từ rất lâu rồi”.
Đó là những người biết cách học từ thiên nhiên. Trẻ con không ngồi trong bốn bức tường, mà ngồi dưới gốc cây cổ thụ, giữa rừng để học về sự sống. Quan sát sự phát triển của cây cối, chúng học về luật thịnh suy của trời đất. Xem sự thay đổi của vạn vật, chúng học về luật vô thường. Quan sát khu rừng, chúng hiểu về luật cộng sinh, luật tuần hoàn khắc nghiệt nhưng công bằng. Học với thiên nhiên, chúng hiểu sống thuận theo tự nhiên là đỉnh cao của trí tuệ, để đi đến trạng thái tinh thần cao hơn. Ở đó, người ta đo lường sự trưởng thành bằng mức độ nhận thức chứ không phải bằng tuổi tác.
Fabian không trúng thầu dự án, nhưng anh đã làm một việc có ý nghĩa là giúp đưa được bộ lạc của Mapathi đến nơi cư ngụ mới trên rặng Andes phủ đầy tuyết trắng, để tránh cho bộ tộc này bị xâm hại. Còn Mike, anh đã tự chữa lành, quyết định quay lại giúp đỡ những người đang cần anh. Cuộc trở về trên chiếc trực thăng trong âm thanh êm dịu của bài hát “Take Me Home, Country Roads”. Một hình ảnh thật tích cực, hướng thiện và chứa chan hi vọng về cuộc sống.
Khép lại quyển sách, có lẽ người đọc sẽ khó quên lời chia sẻ đầy tâm huyết của tác giả: “Những thay đổi lớn lao nhất đều bắt đầu từ sự thay đổi ở mỗi người. Tôi hi vọng rằng mỗi chúng ta đều là một phần tạo nên thay đổi, cùng nhau lan tỏa nhận thức tôn trọng và bảo vệ sự sống đẹp đẽ của hành tinh này, để cứu vãn những gì còn có thể cứu vãn, để trong tương lai con cháu chúng ta có thể sống trong thanh bình, yên ổn và hạnh phúc”.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.