  |
| Theo tư liệu trong sách Nhà thờ Công giáo ở Việt Nam: Kiến trúc - Lịch sử, Nhà thờ Đức Bà (hay Nhà thờ Chính tòa Sài Gòn, tọa lạc ở phường Sài Gòn) là một trong những biểu tượng tôn giáo và kiến trúc tiêu biểu nhất của thành phố. Công trình được xây dựng dưới thời Giám mục Colombert, người đã đặt viên đá đầu tiên vào ngày 7/10/1877 và tự tay cử hành nghi lễ khánh thành vào ngày 11/4/1880. Ảnh: Lâm Quang Nới/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Mặt sau của Nhà thờ Đức Bà được chụp vào những năm đầu thập niên 2000. Nhà thờ mang đậm phong cách Roman với mặt bằng hình thánh giá trải rộng. Tổng chiều dài của công trình là 91 m, chiều rộng khoảng 35,5 m. Nguồn vật liệu là sự kết hợp giữa gạch ngói sản xuất tại Sài Gòn và vật liệu nhập khẩu từ Pháp, tạo ra một bản sắc giao thoa Đông - Tây đặc biệt. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Không gian nội thất và cảnh quan xung quanh cũng lưu giữ nhiều giá trị nghệ thuật sâu sắc. Bên trong mái vòm rộng 21 m là hệ thống trang trí lộng lẫy gồm 56 cửa kính màu mô tả các nhân vật và sự kiện trong Kinh Thánh, cùng 31 hình bông hồng tròn và 25 cửa sổ mắt bò bằng kính ghép mảnh. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
| Trong năm 1959, Tòa thánh Vatican đã nâng công trình lên hàng Vương cung Thánh đường (được công nhận và xếp hạng chính thức vào năm 1962), khẳng định vị thế tôn giáo và kiến trúc to lớn của nhà thờ trong khu vực. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Ảnh chụp nội thất của nhà thờ Đức Bà. Nhà thờ được xây dựng dựa trên đồ án của kiến trúc sư người Pháp J. Bourard - một chuyên gia về kiến trúc tôn giáo, thiết kế của ông đã vượt qua 18 đồ án khác được đệ trình từ tháng 8/1876. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
| Nhà thờ Chợ Quán (phường Chợ Quán) là nơi sinh hoạt của họ đạo có lịch sử lâu đời nhất tại vùng đất Nam Bộ. Kiến trúc này được khởi công xây dựng vào năm 1882. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Công trình do ba linh mục Nicolas Hamm-Tài, Errard-Y (người từng xây dựng các nhà thờ Tha La, Tân Triều, Bến Gỗ, Bãi Xan, Bà Rịa) và Lucien Massard-Mão thực hiện. Nhà thờ hoàn thành vào mùng 4 Tết Bính Thân (năm 1896), được Giám mục Dépierre làm phép khánh thành và hiện có năm quả chuông, mỗi quả đều ghi tên người dâng cúng. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Nhà thờ Chợ Đũi (phường Bến Thành) còn được biết đến với tên gọi khác là nhà thờ Huyện Sỹ do ông đã hiến mảnh đất rộng lớn và đóng góp phần lớn kinh phí để xây dựng công trình. Công trình này được chính thức khởi công xây dựng vào ngày 19/10/1901 theo họa đồ của linh mục kiến trúc sư Boutier, lúc ấy là chính sở nhà thờ Chính tòa. Ảnh: Lâm Quang Nới, Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
| Bản thiết kế của nhà thờ do linh mục kiến trúc sư Boutier, lúc bấy giờ đang là chính sở nhà thờ Chính tòa, thực hiện theo phong cách kiến trúc Gothique. Quá trình thi công được giao cho nhà thầu Brossard Mopin đảm nhiệm, và việc xây cất đã được hoàn thành trong vòng 4 năm theo đúng hợp đồng đã ký kết. Ảnh: Lâm Quang Nới, Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Nhà thờ Vĩnh Hội (phường Vĩnh Hội) mang phong cách kiến trúc phương Đông, do linh mục chính xứ Nguyễn Văn Trinh thực hiện việc vẽ kiểu. Quá trình thi công nhà thờ được bắt đầu khởi công từ năm 1995, do linh mục cùng các tín hữu trong giáo xứ phối hợp xây dựng. Ảnh: Nguyễn Tấn Thanh/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
| Công trình được khánh thành vào ngày 2/1/2001. Nhà thờ được ghi nhận có chiều dài 32 m và chiều rộng 28 m. Cùng đó, công trình cũng sở hữu một tháp chuông được xây dựng với chiều cao đạt 27 m. Ảnh: Nguyễn Tấn Thanh/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Nhà nguyện tại tòa Tổng giám mục TP.HCM (phường Xuân Hòa) vốn được biết đến trong lịch sử với tên gọi dinh Tân Xá. Theo sách Nhà thờ Công giáo ở Việt Nam: Kiến trúc - Lịch sử, đây là ngôi nhà do Nguyễn Ánh cho xây dựng bên bờ rạch Thị Nghè, khu vực cạnh Bảo tàng Lịch sử hiện nay. Mục đích của công trình là tặng cho Giám mục Bá Đa Lộc và làm nơi dạy học cho hoàng tử Cảnh từ năm 1790. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
| Trong quá trình tồn tại, dinh Tân Xá đã trải qua hai lần di dời vị trí. Lần thứ nhất diễn ra vào năm 1864, khi toàn bộ ngôi nhà được tháo dỡ và chuyển về đường Alexandre de Rhodes để làm nơi làm việc của tòa giám mục. Đến năm 1900, khi cơ sở mới của tòa giám mục được xây cất tại địa chỉ 180 Nguyễn Đình Chiểu như hiện tại, kiến trúc này tiếp tục được dời về theo. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Sau lần di dời năm 1900, dinh Tân Xá được chuyển đổi công năng để sử dụng làm nhà nguyện và đây cũng là vị trí tọa lạc cuối cùng của công trình được giữ gìn cho đến ngày nay. Về quy mô, nhà nguyện hiện tại có chiều rộng khoảng 15 m. Công trình lịch sử này đã trải qua một đợt trùng tu lớn vào thời điểm cuối năm 1980. Ảnh: Đào Hoa Nữ/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
 |
| Nhà thờ Tân Hòa tọa lạc trên đường Huỳnh Văn Bánh, thuộc địa bàn phường Phú Nhuận. Công trình được xây dựng trên một khuôn viên đất có tổng diện tích 1.200 m2. Quá trình thi công nhà thờ được bắt đầu từ ngày 15/11/1995 và hoàn thiện ngày 1/1/2000. Ảnh: Nguyễn Tấn Thanh/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
| Về quá trình thiết kế, mô hình xây dựng của nhà thờ Tân Hòa được tuyển chọn từ 11 bản phác thảo khác nhau do linh mục Phạm Trung Thành, thuộc dòng Chúa Cứu Thế, thực hiện. Đặc điểm kiến trúc của công trình này là phần mặt bằng được thiết kế theo hình bán cung. Cấu trúc không gian này được ứng dụng nhằm tạo ra khoảng cách gần gũi giữa vị chủ tế và các giáo hữu trong quá trình tham dự nghi lễ. Ảnh: Nguyễn Tấn Thanh/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
| Nhà nguyện tại Chủng viện Thánh Giuse, công trình này nằm trên trục đường Tôn Đức Thắng (phường Sài Gòn). Chủng viện vốn do linh mục Wibaux cho xây dựng từ năm 1862, với quy mô dài 45 m và rộng 21 m. Trong giai đoạn đầu, không gian nhà nguyện chỉ được bố trí không gian sinh hoạt tại một căn phòng nằm bên trong chủng viện. Đến năm 1871, một ngôi nhà nguyện mới mới chính thức được khánh thành, sở hữu kích thước chiều dài 30 m, chiều rộng 10 m và chiều cao đạt 10 m. Ảnh: Nguyễn Đình Bá/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
    |
| TP.HCM còn sở hữu nhiều nhà thờ mang đậm dấu ấn lịch sử với các phong cách kiến trúc và thời điểm xây dựng đa dạng như nhà thờ Cầu Kho được xây dựng từ năm 1881; nhà thờ Chí Hòa mang mặt bằng hình thánh giá theo phong cách Roman được xây dựng trong giai đoạn 1890 - 1900; nhà thờ Gia Định khánh thành năm 1944 là một trong những công trình hiếm hoi tại Việt Nam mang phong cách Art-Deco; hay nhà thờ Vinh Sơn có vị trí kề sát nhà dân chúng, được khởi công từ năm 1963. Ảnh: Đào Hoa Nữ, Vũ Hân, Nguyễn Tấn Thanh/NXB Tổng hợp TP.HCM. |
  |
Cuốn sách Nhà thờ Công giáo ở Việt Nam: Kiến trúc - Lịch sử được xem là một công trình tư liệu đồ sộ khi giới thiệu chi tiết về 200 ngôi nhà thờ trải dài khắp Việt Nam thông qua gần 1.000 tấm ảnh chân thực và sinh động. Ảnh: NXB Tổng hợp TP.HCM. |
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
