Gần 12h trưa, khu bếp ăn nhân viên tại resort Zannier Bãi San Hô (Phú Yên cũ, nay là xã Xuân Cảnh, tỉnh Đắk Lắk) bắt đầu nhộn nhịp. Nồi canh vừa được nhấc xuống, chảo rau muống xào tỏi bốc khói nghi ngút. Tiếng dao thớt, tiếng gọi nhau chuẩn bị suất ăn cho ca trưa vang lên liên tục trong không gian rộng phía sau khu nghỉ dưỡng.
Đứng ở vị trí trung tâm, bà Hồ Thị Lượm, 51 tuổi, liên tục di chuyển giữa khu sơ chế và quầy chia món, kiểm tra từng khay thức ăn trước giờ phục vụ. "Đồ ăn phải nóng mới ngon", bà nói rồi quay sang nhắc phụ bếp chuẩn bị mẻ rau cuối cùng.
Người phụ nữ dáng nhỏ nhắn hiện quản lý bếp ăn căng tin phục vụ hàng trăm nhân viên mỗi ngày. Bà bắt đầu công việc từ những bữa cơm công trình nấu bằng bếp củi, khi khu đất này còn là một đại công trường và những viên gạch đầu tiên của khu nghỉ dưỡng vừa được đặt xuống.
"Mỗi lần lên căng tin thấy các bạn ăn uống vui vẻ là tôi vui rồi. Nhìn những chiếc đĩa sạch trơn, không còn thức ăn thừa, tôi biết mọi người ăn ngon miệng", bà nói.
Nhà bà Lượm ở làng chài Xuân Hải, cách nơi làm việc khoảng 15 km. Trước năm 2002, bà chưa từng được đào tạo nấu ăn bài bản. Khi dự án khu nghỉ dưỡng Zannier Bãi San Hô bắt đầu xây dựng trên vùng đất ven biển còn khá hoang sơ, bà xin vào nấu cơm công trình cho đội ngũ kỹ sư và công nhân.
"Lúc mới vô, tôi đâu có biết nấu mấy món nâng cao. Nhưng vì thích nghề này quá nên vừa làm, vừa học từ các bếp trưởng", bà Lượm nhớ lại.
Sau khi công trình hoàn thiện, sự chăm chỉ giúp bà được giữ lại làm việc trong bộ phận bếp. Từ đây, người phụ nữ làng chài bước vào một môi trường hoàn toàn mới.
Dưới sự hướng dẫn của các bếp trưởng người Việt và nước ngoài, bà dần làm quen với những tiêu chuẩn khắt khe hơn của khách sạn 5 sao. Từ các món ăn truyền thống như bún bò Huế đến những món phục vụ du khách như súp bí, ghẹ cuốn, bò lúc lắc..., bà đều học hỏi từng chút một. Môi trường quốc tế đòi hỏi sự thay đổi và bà chấp nhận thử thách đó khi đã ngoài 30.
Không ngại khó khăn, người phụ nữ miền biển vừa làm vừa cặm cụi ghi chép từ vựng tiếng Anh bằng cách phiên âm sang tiếng Việt để tự học. Bà chủ động hỏi đồng nghiệp ở bộ phận quản gia cách chào hỏi khách, cách gọi tên nguyên liệu bằng tiếng Anh, từ những từ cơ bản như trái thơm (pineapple), nước mắm (fish sauce) đến thịt, cá...
"Khó thì khó thiệt, nhưng mình làm ở môi trường này thì phải ráng biết một chút", bà chia sẻ. Việc học tiếng Anh giúp bà Lượm tự tin giao tiếp cơ bản và giới thiệu món ăn mỗi khi ban giám đốc hoặc du khách nước ngoài đi ngang qua khuôn viên.
Sau này, khi khu nghỉ dưỡng đổi chủ và trở thành tên gọi như hiện tại, bà chọn ở lại, chuyển sang phụ trách Bếp Nhà - nơi chăm lo bữa ăn cho toàn bộ đội ngũ nhân sự của resort. Đến nay, riêng tại bộ phận này, bà đã gắn bó hơn 5 năm rưỡi.
Đối với bà Lượm, khu nghỉ dưỡng từ lâu đã trở thành ngôi nhà thứ hai, nhiều nhân viên trong resort vẫn trìu mến gọi bà là "mẹ". Chính tâm thế đó khiến bà luôn chăm chút từng bữa ăn "với trách nhiệm của một người mẹ". Bà quan niệm nhân viên phải ăn ngon, ăn no và cảm thấy được quan tâm thì mới có đủ năng lượng để mang đến dịch vụ tốt nhất cho du khách.
Với vai trò bếp trưởng căng tin, bà quản lý đội ngũ gồm 6 người, ngoài bà còn có 5 nhân viên khác làm việc theo ca. Mỗi ngày, bếp ăn phục vụ 100-200 nhân viên, tùy thuộc lượng khách lưu trú tại resort. Mùa cao điểm, bếp phục vụ khoảng 130 suất vào buổi trưa và 80 suất vào buổi chiều; mùa thấp điểm lần lượt khoảng 90 và 60 suất. Riêng bữa sáng duy trì khoảng 50 suất mỗi ngày.
Để vận hành khối lượng công việc "khổng lồ", bà tự tay xây dựng thực đơn theo chu kỳ 4 tuần. Bốn tuần liên tiếp là bốn thực đơn khác nhau và đến tuần thứ năm mới lặp lại.
Khác với nhiều nơi giữ nguyên thực đơn cho cả ngày để tiết kiệm thời gian, bà yêu cầu thực đơn sáng và chiều phải khác nhau để nhân viên trực ca không cảm thấy nhàm chán. Nếu buổi sáng là món cá, buổi chiều sẽ đổi sang tôm hoặc thịt. Hôm nay ăn cơm, hôm sau có thể chuyển sang hủ tiếu hoặc bún.
Chiều thứ Sáu là thời điểm đặc biệt nhất trong tuần. Ngoài các món ăn thường ngày, nhân viên còn được phục vụ thêm những món đổi vị như bún thang, chả giò hoặc các món tráng miệng do chính bà nghĩ ra.
Mỗi 6 tháng, bà lại bổ sung thêm món mới vào thực đơn. Thực đơn cũng thay đổi theo mùa. Mùa hè ưu tiên các món canh rau thanh mát, vị chua dịu; mùa đông chuyển sang các món canh rau củ đậm đà và món kho phù hợp thời tiết.
Sự tận tâm và kỹ tính của bà thể hiện ở cách tổ chức bếp nấu khoa học. Để thức ăn luôn nóng sốt, bà không nấu một lần rồi để nguội mà chia thành 3 đợt tương ứng với giờ ăn của từng bộ phận. Những món như đậu chiên hay rau xào được chế biến sát giờ ăn để giữ độ nóng và độ giòn.
Trong bếp, bà nổi tiếng là người kỹ tính. Mỗi sáng, nguyên liệu đều được kiểm tra trước khi nhập kho. Thịt, cá phải được sơ chế kỹ trước khi chế biến. Nếu phát hiện thực phẩm có dấu hiệu bất thường, bà yêu cầu loại bỏ ngay.
Đặc thù nhân viên resort phần lớn là người dân vùng biển, vốn không thích ăn mặn, nên bà luôn nêm nếm vừa phải đối với các món như rau muống luộc hay cá kho. Các loại nước chấm, xì dầu cũng được chuẩn bị sẵn để mọi người tự điều chỉnh theo khẩu vị.
"Đồ ăn mà có dấu hiệu hư hỏng hay nghe mùi lạ tôi bắt đổ bỏ hết, chấp nhận nấu lại món khác chứ không bao giờ dám cho nhân viên ăn", bà khẳng định.
Tháng 11/2025, khi cơn bão Kalmaegi (bão số 13) quét qua Đắk Lắk, resort hứng chịu nhiều thiệt hại và phải đóng cửa hơn 4 tháng để khắc phục hậu quả. Trong những ngày đó, nhiều nhân viên được giữ lại dọn dẹp cây cối ngã đổ và sửa chữa cơ sở vật chất.
Suốt một đến hai ngày, đường đi bị chia cắt, cây cối chắn ngang lối. Không thể đi xe máy như thường lệ, bà Lượm gửi xe từ xa rồi đi bộ qua những đoạn đường sạt lở để vào bếp nấu cơm cho đồng nghiệp đang trực bão.
Trong những ngày resort tập trung khắc phục hậu quả, ông Marthin Christian, Phó Tổng quản lý, cũng thường xuyên xuống căng tin dùng bữa cùng nhân viên. Những bữa cơm giản dị giữa lúc mọi người cùng chung tay dọn dẹp, sửa chữa sau bão phần nào xóa nhòa khoảng cách giữa cấp quản lý và người lao động.
Đến nay, mỗi lần gặp lại ông Marthin trong khuôn viên resort, bà Lượm lại nhắc về những ngày trực bão năm ấy. Bà cười bảo thỉnh thoảng vẫn nhớ những lần ông ngồi ăn cơm, trò chuyện cùng mọi người trong bếp. Cả hai vẫn giữ thói quen dừng lại hỏi thăm nhau vài câu bằng thứ tiếng Anh mộc mạc mà bà đã tự học suốt nhiều năm.
Sau gần 25 năm làm việc, những mối quan hệ như vậy trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của bà. Ngay cả những ngày nghỉ, nếu nhân viên gặp vướng mắc hoặc gọi điện hỏi công việc, bà vẫn nhiệt tình hướng dẫn từ xa. Nhiều người dù đã nghỉ việc từ lâu vẫn giữ thói quen gọi điện hỏi thăm, trò chuyện với vị bếp trưởng căng tin.
Trong quãng thời gian gắn bó với resort, không ít nơi từng mời bà Lượm chuyển công tác với mức lương cao hơn. Tuy nhiên, bà đều từ chối. Khi được hỏi liệu có chạnh lòng vì bộ phận căng tin chủ yếu làm việc phía sau, ít được nhắc đến như các bộ phận trực tiếp phục vụ khách, người phụ nữ "xứ Nẫu" chỉ cười nhẹ nhàng.
"Mỗi ngày tôi đều cố gắng làm tốt công việc của mình. Miễn sao những ngày khách đông, bếp chuẩn bị được những món ăn chu đáo, ngon miệng để anh em yên tâm ăn uống, có sức lên tiếp khách là tôi vui rồi", bà Lượm nói.
Tiếng chuông báo giờ nghỉ trưa vang lên, những nhân viên trong ca trực tiếp theo bắt đầu bước vào. Bà Lượm quay trở lại quầy bếp, thoăn thoắt chiên thêm mẻ đậu mới, chuẩn bị thêm đĩa rau nóng sốt, rồi cúi xuống kiểm tra nồi canh trên bếp trước khi bắt đầu lượt phục vụ tiếp theo.
"Mọi người ăn ngon và vui vẻ là sự ghi nhận ý nghĩa nhất dành cho những người đứng bếp", bà nói.
#UnSeen là series bài viết đặc biệt được sản xuất độc lập bởi ê-kíp Tri Thức - Znews, mở ra góc nhìn mới về những con người thầm lặng làm nên diện mạo ngành du lịch. Họ là những bàn tay kiên nhẫn và trái tim tận tụy, hiện diện tại nhiều điểm lưu trú, hãng vận tải hoặc dịch vụ, góp phần kiến tạo hành trình thú vị, giàu cảm xúc cho từng du khách.
