Nghịch lý nhân sự ngành bán dẫn Việt

Khi nói về nhân lực Việt Nam làm việc trong lĩnh vực bán dẫn, bà Đỗ Thị Thu Hương, Giám đốc quan hệ chính phủ của Intel Việt Nam, cho biết hàng năm, doanh nghiệp vẫn thường nhận sinh viên từ các trường đại học đến thực tập. Bà nhận thấy nguồn nhân lực bán dẫn của Việt Nam rất trẻ và chịu khó học hỏi, nhưng vẫn có hạn chế vì thiếu trải nghiệm thực tiễn.

Giàu tiềm năng nhưng còn hạn chế

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, bà Đỗ Thị Thu Hương lý giải có hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

Thứ nhất, chương trình đào tạo tại nhiều trường đại học vẫn nặng về lý thuyết, trong khi cơ hội thực hành trên hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất thực tế còn hạn chế. Điều này khiến sinh viên gặp khó khăn khi chuyển từ môi trường học tập sang môi trường doanh nghiệp.

Thứ hai, nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu về bán dẫn tại Việt Nam hiện chưa nhiều. Do đó, doanh nghiệp thường tuyển sinh viên từ nhiều ngành khác nhau, dẫn đến nền tảng kiến thức đa dạng nhưng chưa thực sự chuyên sâu theo từng vị trí cụ thể. Khi vào làm việc, các bạn cần được đào tạo lại để phù hợp với quy trình vận hành, thiết bị và yêu cầu kỹ thuật đặc thù.

Tại những doanh nghiệp như Intel, yếu tố then chốt quyết định khả năng trúng tuyển không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà còn ở hệ thống kỹ năng mềm của ứng viên.

“Chúng tôi đánh giá cao năng lực chuyên môn, nhưng đồng thời rất coi trọng kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng giao tiếp. Đây là những nền tảng cơ bản trong môi trường công nghệ cao”, bà Hương nói.

GS Jayathi Y. Murthy, Hiệu trưởng Đại học Oregon State.

Cũng đưa ra nhận xét về sinh viên Việt Nam, GS Jayathi Y. Murthy, Hiệu trưởng Đại học Oregon State (Mỹ), nêu rằng sinh viên Việt Nam là lực lượng giàu tiềm năng, có thể đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái khoa học - công nghệ toàn cầu. Không chỉ ghi dấu ấn về năng lực học thuật, sinh viên Việt Nam còn cho thấy lợi thế cạnh tranh rõ rệt khi tham gia thị trường lao động quốc tế, đặc biệt tại Mỹ.

Hiện, Đại học Oregon State có khoảng 90 sinh viên Việt Nam đang theo học ở nhiều ngành, trong đó có Bán dẫn và Trí tuệ nhân tạo. Lãnh đạo trường đánh giá cao tinh thần học tập nghiêm túc, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và ý chí cầu tiến của sinh viên Việt Nam.

“Các bạn đến trường với sự chăm chỉ, nỗ lực và nền tảng kiến thức tốt. Nhiều sinh viên Việt Nam trở thành những nghiên cứu viên xuất sắc, đóng góp thiết thực cho hoạt động nghiên cứu của trường”, vị hiệu trưởng chia sẻ.

Sức hút từ "thủ phủ" bán dẫn

Đại học Oregon State tọa lạc tại bang Oregon của Mỹ - nơi được xem là một trong những trung tâm bán dẫn của Mỹ. GS Murthy nói có thể coi Oregon là “thủ phủ” của ngành bán dẫn Mỹ - lợi thế quan trọng đối với hoạt động đào tạo, nghiên cứu và kết nối doanh nghiệp của nhà trường.

Bà Murthy cho biết một trong những lý do quan trọng khiến trường đặc biệt quan tâm đến Việt Nam là chiến lược phát triển khoa học - công nghệ rõ ràng của Chính phủ Việt Nam trong giai đoạn tới. Theo bà, Việt Nam đang thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc đầu tư cho khoa học - công nghệ và xây dựng lực lượng lao động tay nghề cao, nhằm thúc đẩy tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo.

“Mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030 là kế hoạch lớn, tập trung và rất ấn tượng. Đây là định hướng rõ ràng, tham vọng và hấp dẫn”, bà Murthy nhận định.

Sinh viên Việt Nam có nhiều cơ hội học bán dẫn tại Mỹ. Ảnh: Adobestock.

Lãnh đạo OSU cho rằng những ưu tiên này có nhiều điểm tương đồng với thế mạnh đào tạo và nghiên cứu của trường - vốn nổi bật ở các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ và đặc biệt là AI. Tuy nhiên, theo bà, điểm khác biệt của OSU không chỉ nằm ở đào tạo AI thuần túy mà ở định hướng tích hợp AI với các ngành công nghiệp khác.

Cụ thể, nhà trường thúc đẩy ứng dụng AI trong nông nghiệp, lâm nghiệp, quản lý tài nguyên và ứng phó biến đổi khí hậu - những lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng với Việt Nam.

Trong nông nghiệp, AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu để lựa chọn giống cây trồng, vật nuôi phù hợp từng vùng, cũng như dự báo tác động của biến đổi khí hậu. Với lâm nghiệp và khu vực duyên hải, công nghệ dữ liệu và AI giúp dự báo sớm rủi ro, từ đó hỗ trợ nhà quản lý và người dân đưa ra quyết định kịp thời.

Nói thêm về học bổng du học và cơ hội việc làm sau khi ra trường, đại diện tuyển sinh của Đại học Oregon State cho biết hiện nay, hầu hết sinh viên Việt Nam nhập học trong năm vừa qua đều nhận được học bổng ở các mức độ khác nhau. Đáng chú ý, các gói hỗ trợ tài chính được thiết kế riêng, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của sinh viên Việt Nam.

Đáng chú ý, Đại học Oregon State thống kê trong nhóm 5 quốc gia có sinh viên quốc tế ở lại làm việc cao nhất sau khi tốt nghiệp, Việt Nam đứng thứ 3. Điều này cho thấy sinh viên Việt Nam theo học tại trường có tỷ lệ chuyển tiếp sang thị trường lao động Mỹ tương đối cao.

Về thu nhập, đại diện trường cho biết mức lương sau tốt nghiệp phụ thuộc vào ngành nghề và địa điểm làm việc. Nếu tính trong suốt sự nghiệp, thu nhập trung bình của một cựu sinh viên trường cao hơn khoảng 20% so với mức trung bình của sinh viên tốt nghiệp từ các đại học khác tại Mỹ.