Nghệ sĩ gửi gắm gì qua hình tượng linh vật của năm?

Trong dòng chảy của nghệ thuật Việt Nam, hình tượng con ngựa từ lâu đã trở thành một biểu tượng quen thuộc, gắn liền với sức mạnh, sự kiên trì, tinh thần tự do, sức sống, khát vọng vươn lên. Tại triển lãm Ngựa Xuân diễn ra tại trụ sở Báo Nhân Dân sáng 2/1, công chúng đã được chiêm ngưỡng nhiều góc nhìn mới mẻ về chủ đề này.

Thay vì chỉ tập trung vào sự mạnh mẽ truyền thống của linh vật ngựa, 20 họa sĩ với 30 tác phẩm đã mang đến những sắc thái đa dạng, khai thác nhiều khía cạnh về con giáp này, thông qua sự kết hợp tinh tế giữa tạo hình và chất liệu.

Ông Lê Quốc Minh - Tổng biên tập Báo Nhân Dân phát biểu tại Lễ khai mạc buổi triển lãm "Ngựa xuân". Ảnh: Báo Nhân Dân.

Triển lãm có sự góp mặt của nhiều họa sĩ tên tuổi: Lê Trí Dũng, Lê Anh Vân, Đặng Dương Bằng, Phạm An Hải, Đào Hải Phong, Phạm Luận, Đặng Tiến. Các họa sĩ Bùi Tiến Tuấn, Vũ Đình Tuấn, Phương Bình, Phạm Hà Hải mang tới một không khí phiêu lãng, mơ mộng trong các bức tranh.

Các họa sĩ Trần Vinh, Doãn Hoàng Lâm cũng có ngôn ngữ hội họa riêng, đem lại nhiều bất ngờ. Triển lãm cũng có sự tham gia của nhiều hoạt sĩ trẻ như Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Minh, Bùi Văn Tuất, Đoàn Đức Hùng, Nguyễn Minh Quân, Kim Duẩn, Tùng Nguyễn.

Đa dạng trong chất liệu, tự do trong biểu đạt

Một trong những điểm nhấn ấn tượng nhất của triển lãm chính là sự phong phú về chất liệu. Các nghệ sĩ đã không ngừng thử nghiệm để tạo ra "tiếng nói riêng" cho biểu tượng con ngựa vốn đã quen thuộc trong đời sống và nghệ thuật dân gian.

Có họa sĩ lựa chọn chất liệu acrylic vì tính linh hoạt, cho phép thực hiện các tác phẩm một cách nhanh chóng theo cảm xúc tuôn trào, thường hoàn thiện chỉ trong khoảng 10 ngày. Ngược lại, những tác phẩm sử dụng sơn dầu lại đòi hỏi kỹ thuật cao và sự tỉ mỉ, giúp thể hiện chiều sâu cảm xúc và độ bền vững của tác phẩm.

Đặc biệt, sự sáng tạo còn thể hiện ở việc kết hợp các chất liệu để tạo ra hiệu ứng thị giác mới lạ. Họa sĩ Đặng Tiến đã sử dụng kỹ thuật dán bạc bên dưới và phủ lớp màu lên trên để tạo nên một bề mặt gợi nhớ đến chất liệu sơn mài truyền thống. Tổng thể tranh có sức gợi nhờ họa sĩ sử dụng cách tả theo mảng khối lớn.

Họa sĩ Lê Anh Vân với tác phẩm Ngựa chơi trăng lại mang tới chất lãng mạn cho hình tượng Ngựa. Theo chia sẻ từ họa sĩ, hình ảnh con ngựa tung tăng dưới ánh trăng dịu dàng, bước chân nhẹ nhàng trên cánh đồng hoa tạo nên một cảm giác vừa thiêng liêng vừa thơ mộng.

Họa sĩ Lê Vân Anh với tác phẩm "Ngựa chơi trăng". Ảnh: Thúy Hạnh.

Một biểu đạt khác đầy nữ tính, thơ mộng về ngựa tới từ 2 tác phẩm của nữ họa sĩ duy nhất trong triển lãm - họa sĩ Phương Bình. Dưới nét vẽ của nữ họa sĩ, con ngựa không còn là biểu tượng của các cuộc đua hay trận chinh chiến, mà mang tâm hồn, vẻ đẹp của một người phụ nữ.

Chia sẻ với Tri thức - Znews, họa sĩ Phương Bình cho biết con ngựa thể hiện khía cạnh mộng mơ của chị. "Con ngựa của tôi trông hiền lành, duyên dáng, nữ tính như một người đàn bà. Tôi là kiểu người thích mơ ước, thích mộng mơ, có lẽ vì vậy nên vẽ tranh cũng thích bay bổng", họa sĩ chia sẻ.

Họa sĩ Phương Bình cho biết con ngựa thể hiện khía cạnh mộng mơ của mình. Ảnh: Thúy Hạnh.

Mỗi tác phẩm trong triển lãm thể hiện một khát vọng về một sức sống mới, một mùa xuân an lành. Thông qua con ngựa, người nghệ sĩ không chỉ nói về linh vật của năm mà còn gửi gắm vào đó những tâm tư, tình cảm cá nhân và những thông điệp về sự đổi mới của đất nước.

Triển lãm không chỉ là một sự kiện trưng bày nghệ thuật mà còn là không gian để các nghệ sĩ trí thức gặp gỡ, chia sẻ về quá trình lao động sáng tạo nghiêm túc. Sự hiện diện của các tác phẩm với đa dạng phong cách đã chứng minh rằng nghệ thuật luôn có những lối đi mới cho những biểu tượng tưởng chừng như đã quen thuộc.

Triển lãm Ngựa Xuân sẽ diễn ra từ ngày 2/2 tới hết ngày 7/2. Đây là một trong nhiều hoạt động điểm nhấn nghệ thuật của Báo Nhân Dân chào đón năm mới 2026, tiếp sau chương trình hòa nhạc diễn ra tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám tối 31/1.