Mô hình văn hóa đọc gắn với xuất bản hiệu quả

PGS.TS Phạm Minh Tuấn, Phó tổng biên tập tạp chí Cộng sản - Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, phát biểu tại Lễ kỷ niệm 10 năm hoạt động Đường sách TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

Hôm nay, trong không khí trang trọng và cảm xúc, chúng ta cùng nhau hội tụ ở đây để long trọng kỷ niệm 10 năm hình thành và phát triển Đường sách TP.HCM - một không gian văn hóa đặc sắc, giàu bản sắc, có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy và lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng, mang đậm dấu ấn của thành phố mang tên Bác. Đây cũng là một mô hình hoạt động hiệu quả của Công ty Đường sách TP.HCM, đơn vị có tư cách pháp nhân đầu tiên được Hội Xuất bản Việt Nam thành lập.

Cách đây tròn một thập kỷ, ngày 9/1/2016, Đường sách TP.HCM chính thức khánh thành và đi vào hoạt động. Từ một tuyến đường ngắn trên trục Nguyễn Văn Bình, với khát vọng hình thành một không gian đọc mở, thân thiện, gần gũi với công chúng, bằng sự kiên trì, tâm huyết và đồng lòng của nhiều thế hệ lãnh đạo thành phố; với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan quản lý, đơn vị vận hành; cùng sự tham gia tích cực của các nhà xuất bản, đơn vị phát hành và cộng đồng bạn đọc, Đường sách đã từng bước khẳng định vị thế, trở thành điểm đến quen thuộc của người yêu sách, một trung tâm sinh hoạt văn hóa đọc và sáng tạo tiêu biểu của thành phố.

Trong suốt 10 năm qua, Đường sách không ngừng vận động, đổi mới và thích ứng với những biến đổi của đời sống xã hội, của thị trường xuất bản và đặc biệt là sự thay đổi nhu cầu, thói quen và phương thức đọc trong thời đại số. Trên nền tảng đó, Đường sách đã từng bước mở rộng chức năng, không chỉ dừng lại ở việc bán sách mà trở thành không gian giáo dục văn hóa đọc, nơi kết nối sách với bạn đọc, tri thức và đời sống, quá khứ, hiện tại và tương lai.

Đáng chú ý, những kết quả mà Đường sách TP.HCM đạt được trong suốt một thập kỷ qua hoàn toàn phù hợp và gắn chặt với những chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa đọc. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 329/QĐ-TTg ngày 15 tháng 3 năm 2017 phê duyệt Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, trong đó xác định rõ mục tiêu xây dựng thói quen đọc, kỹ năng đọc cho mọi tầng lớp nhân dân, nâng cao khả năng tiếp cận tri thức; hình thành môi trường đọc lành mạnh; phát huy vai trò thiết chế văn hóa, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và cộng đồng trong phát triển văn hóa đọc bền vững.

Có thể khẳng định rằng, Đường sách TP.HCM chính là một mô hình sinh động, hiệu quả trong việc thực hiện đề án phát triển văn hóa đọc của Chính phủ, đưa các chủ trương, chính sách về văn hóa đọc đi vào đời sống xã hội một cách gần gũi, tự nhiên và bền bỉ.

Thành công của Đường sách TP.HCM là kết quả sự phối hợp hiệu quả giữa quản lý nhà nước và mô hình vận hành của hội nghề nghiệp trong lĩnh vực xuất bản; là sự chung tay đồng hành của các nhà xuất bản, doanh nghiệp, văn nghệ sĩ, trí thức và đặc biệt là sự hưởng ứng tích cực, lâu dài của người dân thành phố trong việc xây dựng và nuôi dưỡng văn hóa đọc.

Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam đánh giá cao Đường sách TP.HCM như một mô hình tiêu biểu trong phát triển văn hóa đọc gắn với hoạt động xuất bản. Ảnh: Duy Hiệu.

Thưa các đồng chí,

Từ góc nhìn của Hội Xuất bản Việt Nam, chúng tôi đánh giá cao Đường sách TP.HCM như một mô hình tiêu biểu trong phát triển văn hóa đọc gắn với hoạt động xuất bản, thể hiện tinh thần làm nghề nghiêm túc, sáng tạo và trách nhiệm xã hội của các đơn vị xuất bản, phát hành. Đây không chỉ là nơi giới thiệu sách mà còn là không gian giao lưu tri thức, khơi gợi hứng thú đọc, hình thành thói quen đọc và lan tỏa những giá trị từ sách trong cộng đồng.

Trong 10 năm qua, Đường sách TP.HCM đã diễn ra hơn 3.000 hoạt động văn hóa - xuất bản - khuyến đọc, đưa khoảng 6,7 triệu cuốn sách với hàng chục nghìn đầu sách đến tay bạn đọc. Những kết quả đó không chỉ có ý nghĩa về mặt số lượng, mà quan trọng hơn, đã góp phần hình thành môi trường đọc lành mạnh, nuôi dưỡng thói quen đọc sách, đặc biệt trong thanh thiếu niên và thế hệ trẻ, qua đó khẳng định vai trò xuất bản trong phát triển con người và xây dựng xã hội học tập.

Từ thực tiễn thành công của Đường sách TP.HCM, Hội Xuất bản Việt Nam tin tưởng rằng mô hình này sẽ tiếp tục được hoàn thiện và nhân rộng tại nhiều địa phương trên cả nước, trở thành điển hình trong xây dựng không gian văn hóa đọc, góp phần thúc đẩy ngành xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam phát triển đồng bộ, bền vững trong giai đoạn tới.

Kính thưa các đồng chí,

Trong tháng 1 năm 2026 này, Ban Bí thư sẽ ban hành Chỉ thị mới để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong kỷ nguyên mới. Đây là cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để ngành xuất bản, Hội Xuất bản cùng với các đơn vị đồng hành phát triển mạnh mẽ hơn.

Nhân dịp trọng thể này, thay mặt Hội Xuất bản Việt Nam, tôi xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo của các lãnh đạo, sự phối hợp của các cơ quan ban ngành, sự đồng hành trách nhiệm của các đơn vị xuất bản, phát hành và đối tác; và đặc biệt là sự gắn bó của đông đảo bạn đọc, người dân thành phố - chủ thể trung tâm của sự nghiệp phát triển văn hóa đọc trong suốt 10 năm qua.

Bước sang chặng đường phát triển mới, tôi kính chúc Đường sách TP.HCM tiếp tục phát huy những giá trị đã được vun đắp, không ngừng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, xứng đáng là điểm hẹn tri thức, không gian văn hóa tiêu biểu, đóng góp tích cực vào việc xây dựng đời sống tinh thần phong phú của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung.

Xin kính chúc các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu sức khỏe, hạnh phúc. Xin trân trọng cảm ơn.