Các vụ va chạm với tiểu hành tinh giàu carbon và sao chổi có thể đã mang thành phần cơ bản của sự sống tới Mặt Trăng. Ảnh: NASA.

Mới chỉ một thập kỷ trước, ý tưởng cho rằng Mặt Trăng của chúng ta từng là một thế giới có thể sống được trong một giai đoạn nào đó của lịch sử nghe ra thật hoang đường. Thế nhưng, hiện nay có cơ sở cho rằng các điều kiện nuôi dưỡng sự sống từng xuất hiện không chỉ một mà đến hai lần trong giai đoạn đầu hình thành của Mặt Trăng.

Hầu như ngày nào cũng có thêm bằng chứng về sự hiện diện của nước trên Mặt Trăng, từ băng nước trong các bẫy lạnh tại những hố va chạm chìm trong bóng tối vĩnh viễn, nước trong khoáng vật ngậm nước, hay thậm chí là nước “bị đánh cắp” từ Trái Đất khi Mặt Trăng đi qua phần đuôi từ quyển của hành tinh chúng ta. Lớp manti của Mặt Trăng dường như có thể chứa lượng nước tương đương với lớp manti trên của Trái Đất.

Ngoài ra, có khả năng Mặt Trăng từng hình thành bầu khí quyển tạm thời ngay sau quá trình tích tụ vật chất rồi lại hình thành một bầu khí quyển khác vài trăm triệu năm sau trong giai đoạn hoạt động núi lửa mạnh nhất. Bầu khí quyển thứ hai này kéo dài bảy mươi triệu năm trước khi tan biến.

Do đó, về mặt lý thuyết, trong giai đoạn này, nước lỏng có thể tồn tại trên bề mặt Mặt Trăng và trong các môi trường được bảo vệ bên dưới lớp đất đá bề mặt. Những điều kiện tạm thời này có thể dẫn đến sự xuất hiện của sự sống hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, trong đó nhiều yếu tố vẫn còn mang tính suy đoán. Một trong các yếu tố đó là khoảng thời gian cần thiết để các viên gạch cơ bản của sự sống chuyển từ hóa học tiền sinh học sang sinh học. Hiện tại, Trái Đất là ví dụ duy nhất của chúng ta, và theo các tài liệu ghi nhận được, thời gian này có thể dao động từ 10 triệu năm đến chỉ vài ngàn năm.

Điều khiến trường hợp của Mặt Trăng trở nên thú vị hơn nữa là, ngay cả khi những thành phần cơ bản của sự sống không có mặt ngay từ đầu, thì các vụ va chạm với tiểu hành tinh giàu carbon và sao chổi có thể đã mang chúng tới, hoặc chúng cũng có thể được chuyển từ Trái Đất đến qua các vụ va chạm. Trái Đất thậm chí có thể đã gieo mầm cho vệ tinh của mình bằng cách phóng các mảnh vật chất ra ngoài không gian trong quá trình va chạm.

Chúng ta chưa biết chắc việc gieo mầm này có thực sự xảy ra hay không nhưng giả thuyết về sự trao đổi vật chất giữa Trái Đất sơ khai và Mặt Trăng là điều hoàn toàn hợp lý. Có một số bằng chứng cụ thể cho thấy điều đó đã xảy ra. Trong số các mẫu đá Mặt Trăng được Apollo 14 thu thập, có một mẫu chứa dấu vết của các khoáng chất với thành phần hóa học điển hình của Trái Đất và không phổ biến trên Mặt Trăng.