Một số người thường gọi tiền là ảo ảnh chung, mặc dù từ ảo ảnh thể hiện rằng tất cả loại tiền đều thiếu cơ sở thực tế. Tốt hơn nên nói rằng, một vài hình thái của tiền là ảo ảnh chung và những hình thái của tiền là ảo ảnh chung và những hình thái khác có thể là thật sau một khoảng thời gian đủ dài.

Con người dùng vỏ sò, răng động vật, trang sức, vật nuôi và những dụng cụ bằng sắt như vật trao đổi trong hàng nghìn năm, nhưng cuối cùng lại kết thúc với vàng và bạc trong một vài thiên niên kỷ gần đây như một hình thái tiền tệ được chấp nhận toàn cầu. Có điều gì đó về hai thành phần hoá học này thể hiện sự quý giá, và con người xem chúng như đồng tiền tinh hoa.

Việc này cũng chịu trách nhiệm cho những bước tiến vĩ đại trong quá trình toàn cầu hoá của nền văn minh nhân loại, bởi kim loại quý cung cấp cho con người một công cụ tân tiến hơn để gìn giữ sự giàu có qua các thế hệ và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thương mại giữa những người xa lạ ở những nơi khác nhau trên hành tinh.

Loài người từng trải qua những giai đoạn tiền tệ sơ khai nhất. Ảnh: Engelsberg Ideas.

Lựa chọn những thứ được sử dụng như tiền không phải lúc nào cũng dễ dàng. Vỏ sò có thể là lựa chọn hoàn hảo để trao đổi nếu vùng đất ấy cách đại dương trong vòng một nghìn dặm nhưng chúng có rất nhiều ở bờ biển cho những người sống ở khu vực đó, vì thế nó không phải là một công cụ tốt để lưu trữ giá trị qua các thế hệ và các lục địa.

Đồ sắt có giá trị cao đối với việc săn bắt và làm vũ khí, đồng thời có thể duy trì giá trị qua nhiều thế kỷ nhưng không phải là phương tiện lưu thông tốt nhất bởi chúng thiếu đi tính di động và khả năng chia nhỏ, không giống như vỏ sò. Những kim loại quý phù hợp cả hai yêu cầu và dần trở thành loại tiền tốt nhất.

Tiền không chỉ được sử dụng như một phương tiện trao đổi và lưu trữ giá trị; nó còn là một hệ thống tính toán. Nó là một cách để niêm yết giá, kiểm đếm doanh thu, tính toán lợi nhuận, và đưa toàn bộ các hoạt động kinh tế về một đơn vị là nomin.

Những đơn vị tôn giáo là cách mà con người đặt tên cho niềm tin tôn giáo cụ thể của họ, cũng giống như đơn vị kế toán là cách con người đặt tên cho doanh thu, chi phí và lợi nhuận của họ.

Khi con người cùng thống nhất về một đơn vị kế toán chung, việc định giá hàng hoá và dịch vụ trở nên dễ dàng hơn bởi mọi người đều đang trên một con thuyền về thứ được xem là tiền. Khi mọi người có thể đặt tên giá của chúng cùng một ngôn ngữ, hoạt động kinh tế sẽ nở rộ.

Tuy nhiên, chỉ định giá bằng vàng là không đủ. Thương mại sử dụng nữ trang vàng, vàng miếng và vàng thỏi cần xác định phương pháp đo lường của trọng lượng và độ nguyên chất, khiến việc sử dụng mệnh giá vàng không xác định không thực sự hiệu quả.