Lộ diện 'thư viện lậu' chứa 16% lượng sách toàn thế giới

Giao diện của Anna's Archive, đơn vị lưu trữ sách lậu và tuyên bố bản thân sở hữu 20,8 triệu đầu sách.

Cuối tháng 12/2025, website Anna’s Archive bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý khi tuyên bố đã thu thập khoảng 86 triệu tệp nhạc cùng siêu dữ liệu từ Spotify, với tổng dung lượng gần 300 TB. Vụ việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng công nghệ và xuất bản toàn cầu, Hindu Times đưa tin.

Anna’s Archive được biết đến như một “thư viện ngầm” (shadow library), hoạt động bằng cách tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn, bao gồm cả hợp pháp và bất hợp pháp. Nền tảng này hợp tác với tình nguyện viên, thu thập nội dung trên Internet và tạo các bản sao lưu nhằm “bảo tồn tri thức số”.

Theo tuyên bố của chính dự án, Anna’s Archive hiện đã lưu trữ khoảng 16% số sách trên thế giới, bao gồm cả các tạp chí khoa học. Google Books đã thống kê và cho thấy thế giới chỉ tính đến năm 2010 có khoảng 130 triệu đầu sách. Như vậy, nếu tuyên bố là thật, Anna's Archive hiện lưu trữ khoảng 20,8 triệu đầu sách.

Người dùng có thể truy cập nền tảng để tìm kiếm sách và tải xuống thông qua nhiều liên kết khác nhau. Một số liên kết có tốc độ nhanh hơn dành cho người đóng góp tài chính, cho thấy mô hình vận hành bán mở của hệ thống này.

Tuy nhiên, về mặt pháp lý, Anna’s Archive thừa nhận việc “cố tình vi phạm luật bản quyền tại nhiều quốc gia” để đạt mục tiêu sao lưu và phổ biến tri thức. Nền tảng này cho rằng việc sao chép rộng rãi giúp bảo tồn dữ liệu mà các tổ chức hợp pháp không thể thực hiện.

Ở chiều ngược lại, các nhà xuất bản và tác giả cho rằng hoạt động này gây thất thu lớn về doanh thu và tiền bản quyền. Khi người dùng tiếp cận sách miễn phí qua các nền tảng như Anna’s Archive, chuỗi giá trị xuất bản bị ảnh hưởng trực tiếp.

Ngoài ra, dự án còn gây tranh cãi khi cung cấp dữ liệu quy mô lớn cho các mục đích như đào tạo trí tuệ nhân tạo. Theo thông tin từ nền tảng, các doanh nghiệp có thể truy cập dữ liệu thông qua các khoản đóng góp lớn hoặc trao đổi bộ sưu tập.

Ảnh: Cybernews.

Tháng 1/2026, một thẩm phán Mỹ đã yêu cầu Anna’s Archive xóa dữ liệu liên quan đến WorldCat - danh mục thư viện toàn cầu - và ngăn chặn việc tiếp tục khai thác dữ liệu từ hệ thống này. Tuy nhiên, hiệu quả thực thi vẫn là dấu hỏi lớn.

Hiện tại, website chính của Anna’s Archive không thể truy cập nhưng hoạt động tải xuống vẫn tiếp diễn qua các địa chỉ thay thế. Theo số liệu do nền tảng công bố, trung bình mỗi ngày vẫn có hàng trăm nghìn lượt tải xuống.