 |
| Những loài động vật tưởng chừng "lành" nhất cũng có thể gây hại cho con người. Ảnh: National Geographic. |
Đầu tháng 7, một người đàn ông 65 tuổi ở Mỹ vừa kịp kéo cháu trai tránh sang một bên thì con bò rừng bison bất ngờ lao tới. Trong tích tắc, ông quay người bỏ chạy nhưng không kịp.
Cú húc cực mạnh khiến nạn nhân bị hất văng lên không trung ngay giữa Công viên quốc gia Yellowstone (bang Wyoming, Mỹ) - nơi mỗi năm đón hàng triệu du khách đến khám phá thiên nhiên hoang dã.
Vụ việc là lời nhắc nhở về những rủi ro khi con người bước vào môi trường sống của động vật hoang dã. Mỗi mùa hè, khi lượng khách đổ về các công viên quốc gia ở Mỹ tăng cao, số vụ chạm trán giữa người và động vật cũng nhiều hơn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia bảo tồn, phần lớn sự cố đều có thể phòng tránh nếu du khách tuân thủ những nguyên tắc an toàn cơ bản.
Trả giá nếu đến quá gần
National Geographic cho biết mùa hè là mùa cao điểm tại hầu hết công viên quốc gia ở Mỹ. Cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng cơ hội được tận mắt nhìn thấy gấu, bò rừng, nai sừng tấm hay cá sấu khiến hàng triệu người tìm đến mỗi năm.
Nhưng chính sự háo hức muốn đến gần động vật để quan sát hoặc chụp ảnh cũng là nguyên nhân dẫn đến nhiều tai nạn.
Theo Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ, không chỉ những loài săn mồi như gấu mới nguy hiểm. Ngay cả các loài động vật nhỏ cũng có thể gây thương tích nếu con người chủ quan.
Kathy Kupper, người phát ngôn của cơ quan này, cho biết nguyên nhân phổ biến nhất khiến du khách phải đến phòng khám tại Grand Canyon không phải do gấu hay rắn mà là sóc cắn.
Trong các công viên quốc gia ở Mỹ, việc tiếp cận, quấy rối hoặc cho bất kỳ loài động vật hoang dã nào ăn đều bị cấm theo quy định. Dù là một con sóc, hươu hay bò rừng bison, khoảng cách an toàn luôn phải được tôn trọng.
"Nếu hành động của bạn khiến con vật có phản ứng, nghĩa là bạn đã ở quá gần. Và nếu bạn có thể chụp ảnh selfie với động vật hoang dã, chắc chắn bạn đã ở quá gần", bà Kupper cảnh báo.
Theo thống kê, từ năm 2018 đến 2023, Mỹ ghi nhận 1.604 trường hợp tử vong liên quan động vật. Phần lớn số ca này liên quan đến chó và gia súc, tiếp theo là các loài có nọc độc như ong vò vẽ, ong bắp cày và ong mật. Các vụ tử vong do động vật hoang dã tương đối hiếm. Giới chuyên gia cho rằng nhiều trường hợp hoàn toàn có thể tránh được.
Để hạn chế rủi ro, cơ quan quản lý khuyến nghị du khách giữ khoảng cách tối thiểu khoảng 91 m với các loài động vật lớn như gấu, sói và các loài mèo lớn. Đối với những loài khác, khoảng cách khoảng 23 m được xem là phù hợp.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng không phải chỉ động vật ăn thịt mới nguy hiểm. Bò rừng bison có thể đạt tốc độ khoảng 56 km/h và đổi hướng rất nhanh dù vẻ ngoài có phần chậm chạp. Tại bang Alaska, số người bị nai sừng tấm làm bị thương mỗi năm còn nhiều hơn số nạn nhân bị gấu tấn công.
Một yếu tố quan trọng khác là tìm hiểu trước về hệ động vật tại điểm đến. Chẳng hạn, tại các bang Florida, Texas hay South Carolina, cá sấu Mỹ là loài phổ biến. Chúng có thể dài tới 4,6 m, nặng hơn 450 kg và thường sinh sống ở đầm lầy, sông hồ.
Ông Rolf Olson, trưởng dự án tại Khu bảo tồn Động vật Hoang dã Quốc gia Arthur R. Marshall Loxahatchee, khuyến cáo du khách không nên xuống nước nếu phát hiện có cá sấu và cũng cần tránh những hành động như té nước ở mép bờ vì có thể kích thích bản năng săn mồi của chúng.
 |
| Động vật hoang dã có xu hướng tấn công nếu con người tiếp cận quá gần. Ảnh: National Geographic. |
Sai lầm phổ biến nhất là cho động vật ăn
Nếu giữ khoảng cách là nguyên tắc đầu tiên, không cho động vật ăn được xem là nguyên tắc quan trọng không kém. Nhiều du khách cho rằng việc ném một ít thức ăn cho động vật là hành động thân thiện. Tuy nhiên, giới bảo tồn cho biết điều này có thể làm thay đổi hoàn toàn tập tính tự nhiên của chúng.
Khi động vật bắt đầu gắn con người với nguồn thức ăn, chúng sẽ chủ động tiếp cận các khu vực đông người, mất dần bản năng kiếm ăn và ngày càng trở nên táo bạo. Điều đó làm gia tăng nguy cơ tấn công hoặc gây thương tích cho con người.
Theo bà Kupper, ngay cả những loài thú nhỏ đã quen với thức ăn của con người cũng có thể trở nên hung dữ hơn trong quá trình tranh giành thức ăn.
Tại Khu bảo tồn Động vật Hoang dã Quốc gia Arthur R. Marshall Loxahatchee, lực lượng quản lý thường xuyên phải ngăn chặn du khách cho cá sấu ăn. Thậm chí, có người còn mang theo thịt bò phi lê để dụ chúng đến gần.
Hậu quả không chỉ dừng lại ở nguy cơ đối với du khách. Những con vật đã quen được con người cho ăn nhiều khi buộc phải bị bắt giữ, di dời hoặc tiêu hủy nếu bị đánh giá là đe dọa an toàn cộng đồng.
Đó cũng là lý do giới bảo tồn tồn tại câu nói nổi tiếng: "Gấu được cho ăn là gấu phải chết".
Theo National Geographic, gấu đen sở hữu khứu giác rất nhạy bén. Chúng có thể lần theo thức ăn của con người từ khoảng cách rất xa nếu thức ăn bị để hở hoặc cất giữ không đúng cách. Những cá thể đã quen với con người không chỉ nguy hiểm hơn mà còn có tuổi thọ ngắn hơn so với những con vẫn duy trì tập tính sống tự nhiên.
Các chuyên gia cho rằng khi tham quan các khu bảo tồn hay công viên quốc gia, du khách phải luôn nhớ con người chỉ là "khách".
Việc được tận mắt quan sát động vật hoang dã trong môi trường tự nhiên là trải nghiệm hiếm có, nhưng chỉ có thể duy trì nếu du khách tôn trọng không gian sống của chúng.
Giữ khoảng cách, không cho ăn, không tìm cách chạm vào hay chụp ảnh quá gần không chỉ bảo vệ bản thân mà còn giúp động vật duy trì bản năng sinh tồn và bảo đảm những người đến sau cũng có cơ hội được chiêm ngưỡng chúng trong điều kiện an toàn.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
