Những mong muốn như có việc làm, thu nhập ổn định hay được làm đúng ngành vốn rất giản dị. Thế nhưng với nhóm người yếu thế, đó là cả hành trình dài để được công nhận và hòa nhập.

Trong đời sống thường nhật, việc đi làm, nhận lương hay gắn bó với công việc phù hợp thường được xem là kết quả của nỗ lực cá nhân. Thế nhưng, với những người gặp nhiều rào cản khi tìm kiếm việc làm như người khuyết tật, nhóm yếu thế, mỗi cơ hội được gửi trao lại mang ý nghĩa khác. Đó không chỉ là vị trí công việc, mà trở thành bước khởi đầu cho cảm giác được tin tưởng, được nhìn nhận bằng năng lực thật và được tham gia trọn vẹn vào cộng đồng.

Những câu chuyện trong chương trình “SCG Learn to Earn - Trao tay nghề, tạo sinh kế” - sáng kiến do Tập đoàn SCG phối hợp triển khai cùng các đối tác trong nước nhằm mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho người lao động yếu thế - phần nào cho thấy khi cơ hội xuất hiện đúng lúc và có sự đồng hành phù hợp, mong muốn giản dị như có việc làm ổn định, thu nhập rõ ràng hay được làm đúng ngành có thể mở ra hành trình dài hơn - đi tìm chỗ đứng bền vững cho chính mình.

Trong số những học viên của chương trình, mỗi người mang theo một điểm khởi đầu khác nhau. Với Bùi Thị Như Nguyệt (nhân viên thiết kế đồ họa, TP.HCM), điểm khởi đầu gắn liền với hành trình tự học và những rào cản giao tiếp trong môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Là người khiếm thính, Nguyệt gặp khó khăn trong giao tiếp trực tiếp, đặc biệt ở những môi trường trao đổi nhanh hoặc đông người. Trước khi đi làm, cô chủ yếu tự học và làm thiết kế tại nhà, gần như chưa có kinh nghiệm thực tế trong môi trường doanh nghiệp, nên không tránh khỏi cảm giác bỡ ngỡ và thiếu tự tin khi bắt đầu công việc.

Khi làm việc tại công ty, Nguyệt đảm nhiệm vai trò nhân viên thiết kế, trực tiếp xử lý các đầu việc được giao. Có những thời điểm vì chưa nghe rõ hoặc chưa hiểu trọn vẹn nội dung trao đổi, cô mất thêm thời gian để thích nghi.

Thay vì thu mình, Như Nguyệt học cách chủ động hỏi lại khi chưa rõ, rèn luyện cách giao tiếp phù hợp và dần quen với nhịp độ công việc. Sự hỗ trợ và lắng nghe từ đồng nghiệp giúp cô từng bước hòa nhập tốt hơn.

Với Như Nguyệt, niềm vui không chỉ đến từ việc được học thêm kinh nghiệm thực tế hay tự tay hoàn thành các công việc thiết kế, mà còn từ cảm giác được làm đúng ngành mình theo đuổi, trong một môi trường tôn trọng và tin tưởng. Việc có công việc ổn định và thu nhập rõ ràng mang ý nghĩa nhiều hơn giá trị kinh tế. Đó là cảm giác được lắng nghe, được ghi nhận và đủ tự tin để tiếp tục gắn bó lâu dài với con đường mình đã chọn.

Vũ Nguyễn Thành An (nhân viên kinh doanh, TP.HCM), người khiếm thị hoàn toàn, từng quen với việc bị từ chối ngay từ vòng nộp hồ sơ vì những e ngại xoay quanh khả năng làm việc của người khuyết tật. Trước khi tham gia chương trình, An gặp nhiều rào cản trong việc tìm kiếm một công việc phù hợp, đặc biệt ở các vị trí đòi hỏi xử lý hình ảnh hay video - những công việc vượt quá khả năng tiếp cận trực tiếp của một người khiếm thị.

Tại môi trường làm việc hiện tại, An đảm nhiệm vai trò bán hàng online, tập trung vào tư vấn sản phẩm, giao tiếp với khách hàng và xử lý đơn hàng. Thách thức lớn nhất với An không chỉ nằm ở việc di chuyển hay thao tác kỹ thuật, mà còn là sự dè dặt ban đầu từ phía khách hàng.

Nhờ được hướng dẫn sử dụng các công cụ hỗ trợ và nhận sự đồng hành sát sao từ đồng nghiệp, An dần phát huy thế mạnh ở kỹ năng giao tiếp, khả năng thuyết phục và sự kiên trì trong bán hàng.

“Khoảnh khắc tôi cảm thấy có giá trị nhất là khi tự tạo ra thu nhập bằng chính năng lực của mình, chứ không phải vì tôi là người khuyết tật”, An chia sẻ. Việc tạo ra doanh thu, đóng góp cho tập thể và tham gia các hoạt động cộng đồng giúp An cảm nhận rõ hơn vai trò của bản thân trong môi trường làm việc chung.

Sau khi đạt được mức thu nhập mà bản thân từng mơ ước là 4-8 triệu đồng mỗi tháng, An đặt ra những mục tiêu cụ thể hơn cho chặng đường phía trước: Chạm mốc 10 triệu đồng/tháng, tiến tới quản lý đội nhóm bán hàng và xa hơn là mở cơ sở kinh doanh của riêng mình. Với An, hành trình này không chỉ là câu chuyện mưu sinh, mà còn là quá trình từng bước khẳng định năng lực và vị trí của bản thân trên thị trường lao động.

Trong khi đó, với Hoàng Nguyễn Ngọc Anh (nhân viên thiết kế đồ hoạ, TP.HCM), bước ngoặt cuộc đời bắt đầu từ một tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến việc đi lại và giao tiếp gặp nhiều trở ngại. Quãng thời gian hồi phục kéo dài từng khiến Ngọc Anh lo lắng về khả năng quay lại guồng công việc. Cơ duyên đến với chương trình Learn to Earn đã mở ra cho Ngọc Anh hướng đi mới trong lĩnh vực thiết kế, đúng với sở thích và thế mạnh cá nhân.

Hiện tại, Ngọc Anh đảm nhiệm công việc thiết kế các sản phẩm phục vụ sự kiện và trưng bày, từ quầy kệ, bao bì, túi giấy đến các sản phẩm thân thiện với môi trường. Ngày đầu vào công ty, Anh gặp khó khi phối hợp với đồng nghiệp khiếm thính do chưa quen ngôn ngữ ký hiệu, trong khi việc vận động tay còn hạn chế khiến quá trình học thao tác mới diễn ra chậm hơn.

Tuy vậy, trong môi trường làm việc tôn trọng và sẵn sàng hỗ trợ, Ngọc Anh dần tìm được nhịp làm việc phù hợp. Cảm giác “vừa vui, vừa nhẹ nhõm” khi có công việc ổn định, thu nhập rõ ràng và được làm đúng điều mình yêu thích giúp Anh thêm tin rằng, khi được trao cơ hội đúng cách, khiếm khuyết không phải là rào cản để mỗi người khẳng định giá trị của bản thân.

Câu chuyện của Như Nguyệt, Thành An hay Ngọc Anh là những lát cắt nhỏ trong hành trình lớn mà chương trình SCG Learn to Earn đang từng bước xây dựng. Điểm chung của hành trình ấy là niềm tin mãnh liệt: Chỉ cần một cánh cửa được mở ra đúng lúc, người lao động yếu thế có thể tự bước tiếp bằng chính năng lực của mình.

Chương trình “SCG Learn to Earn - Trao tay nghề, tạo sinh kế” được SCG triển khai trong những năm gần đây như một phần trong các sáng kiến an sinh xã hội dành cho nhóm yếu thế. Chương trình hướng đến những người gặp rào cản trong tiếp cận giáo dục nghề nghiệp và việc làm, trong đó có người khuyết tật, lao động yếu thế và những cá nhân chưa có cơ hội tham gia thị trường lao động một cách đầy đủ. Thay vì tiếp cận nhóm đối tượng này như một khối đồng nhất, Learn to Earn tập trung vào từng hoàn cảnh cụ thể, từng năng lực khác nhau, từ đó thiết kế lộ trình học nghề và kết nối việc làm phù hợp với khả năng của mỗi người.

SCG Learn to Earn được triển khai theo mô hình hỗ trợ toàn diện, bắt đầu từ tư vấn hướng nghiệp để người tham gia hiểu rõ bản thân và lựa chọn lộ trình phù hợp; tiếp đến là đào tạo kỹ năng thực hành cần thiết, hỗ trợ tài chính để học viên có thể chuyên tâm học tập; song song đó là triển khai hoạt động kiến tập thực tế và kết nối việc làm tại doanh nghiệp. Cách tiếp cận này giúp người học không chỉ giỏi kỹ năng nghề, mà còn có sự chuẩn bị về tâm thế để bước vào môi trường làm việc vững vàng hơn.

Trong thị trường lao động, sự hòa nhập không được thể hiện bằng khẩu hiệu, mà thông qua kết quả cụ thể. Khi được trao cơ hội, học viên thể hiện sự trân trọng đối với công việc, tinh thần trách nhiệm trong từng nhiệm vụ và mong muốn gắn bó lâu dài với tập thể. Từ chỗ dè dặt, thiếu tự tin, họ dần hình thành thói quen làm việc chuyên nghiệp và chủ động hơn trong vai trò của mình. Từ góc nhìn của SCG, Learn to Earn không dừng lại ở hỗ trợ ngắn hạn, mà hướng đến đào tạo nghề và xây dựng niềm tin để người tham gia có thể tự đứng vững trên con đường đã chọn.

Trong năm 2025, chương trình tiếp tục được triển khai theo mô hình hỗ trợ toàn diện, với nội dung tư vấn hướng nghiệp, đào tạo kiến thức và kỹ năng thực hành phù hợp từng dạng khuyết tật, kiến tập và tham quan thực tế nghề nghiệp, đồng thời kết nối việc làm trực tiếp tại doanh nghiệp.

Trong hệ sinh thái ấy, DrD - Đời Rất Đẹp (Trung tâm Khuyết tật và Phát triển (Disability Research & Capacity Development) giữ vai trò nền tảng với tư cách đơn vị tư vấn hướng nghiệp và đào tạo ban đầu. Thông qua quy trình tư vấn 4 bước theo hình thức 1-1, DrD cá nhân hóa lộ trình cho từng học viên, giúp họ hiểu rõ năng lực, giới hạn của bản thân để theo đuổi con đường phù hợp, theo cách bền vững.

Ở đầu ra việc làm, HaliCare là đơn vị trực tiếp tiếp nhận học viên với quan điểm tuyển dụng đặt trọng tâm vào thái độ, tinh thần cầu tiến và sự trân trọng cơ hội. Môi trường làm việc linh hoạt, cùng sự hỗ trợ về công cụ, tài liệu, phúc lợi, giúp người khuyết tật làm việc hiệu quả và hòa nhập như đồng nghiệp khác.

Kết quả của mô hình này trong năm 2025 được thể hiện bằng con số cụ thể. Theo đó, 50 học viên hoàn thành chương trình đào tạo và được kết nối việc làm ngay sau khóa học. Dấu mốc của hành trình ấy là lễ tổng kết “Chạm đến ước mơ”, nơi ghi nhận nỗ lực học tập và làm việc của học viên, đồng thời khẳng định tâm thế sẵn sàng bước vào thị trường lao động bằng năng lực thật, thay vì phần thưởng mang tính hình thức.

Hiệu quả của cách tiếp cận này không chỉ được ghi nhận tại Việt Nam. Trên thực tế, mô hình “Learn to Earn” được UNICEF hướng dẫn và khuyến nghị triển khai tại nhiều quốc gia, với kết quả khả quan như hơn 1.300 suất hỗ trợ tài chính và tỷ lệ trên 90% học viên tìm được việc làm tại 6 quốc gia. Những con số này cho thấy tiềm năng của mô hình trong việc tạo ra tác động xã hội dài hạn, thay vì chỉ mang tính hỗ trợ nhất thời.

Tại Việt Nam, Learn to Earn được triển khai như một phần trong chiến lược “ESG 4 Plus” của SCG, trong đó “Giảm bất bình đẳng xã hội” là trụ cột trọng tâm. Thông qua việc đầu tư vào đào tạo nghề và cơ hội việc làm, chương trình hướng đến giúp nhóm yếu thế xây dựng sự nghiệp, không dừng lại ở việc giải quyết nhu cầu trước mắt.

“Ý nghĩa lớn nhất của ‘Learn to Earn’ chính là sự chuyển dịch từ việc hỗ trợ ngắn hạn sang đào tạo nghề và hành trình khơi dậy tiềm năng và xây dựng niềm tin cho người khuyết tật. Chúng tôi muốn xã hội thấy rằng mỗi cá nhân, bất kể xuất phát điểm, đều có những giá trị riêng biệt để đóng góp cho cộng đồng. Khi một học viên tự tin đứng vững trên đôi chân của mình, đó chính là thành công thực chất nhất của dự án”, ông Praween Wirotpan - Tổng Giám đốc công ty TNHH SCG Việt Nam nhấn mạnh.

Kỳ vọng đặt ra cho dự án không gói gọn trong số lượng việc làm được tạo ra, mà đến từ sự thay đổi trong cách xã hội nhìn nhận người yếu thế. Khi được trang bị kỹ năng phù hợp và đặt vào môi trường làm việc sẵn sàng đón nhận, họ được nhìn nhận như lực lượng lao động giàu tiềm năng, có khả năng đóng góp cho cộng đồng và sự phát triển chung của đất nước - đúng với tinh thần mà Learn to Earn theo đuổi từ những ngày đầu. Trong giai đoạn tới, SCG cam kết tiếp tục hướng đến mục tiêu giảm bất bình đẳng, góp phần xây dựng một Việt Nam toàn diện và bền vững hơn.