Bức phác họa nổi tiếng Saskia đội mũ rơm của danh họa Rembrandt van Rijn, được vẽ vào năm 1633. Ảnh: wikiart.

Saskia xinh đẹp

Nhưng 1634 không chỉ là năm cột mốc của ông về mặt sự nghiệp. Ngày 2 tháng 7, Rembrandt cưới Saskia van Uylenburgh, cháu gái Hendrick.

Saskia là con gái út của một nhà quý tộc giàu có từng là thị trưởng Leeuwarden, một thành phố ở tỉnh Friesland miền bắc Hà Lan. Mồ côi từ tuổi 12, cô được cưu mang bởi gia đình người chị cả, rồi khi trưởng thành thì chuyển đến Amsterdam sống cùng người chú. Có lẽ cô chỉ mới 20 tuổi khi cô cùng Rembrandt gặp nhau lần đầu và tình yêu giữa họ nảy nở.

Năm 1633, Rembrandt thực hiện một bức vẽ phác tuyệt đẹp để kỷ niệm lễ đính hôn của hai người. Dòng chữ viết tay bên dưới ghi: “Tranh này vẽ vợ tôi, khi nàng 21 tuổi, vào ngày thứ ba sau khi chúng tôi đính ước - 8 tháng 6, 1633.”

Saskia trong tranh đang nhìn về phía người yêu của mình, biểu cảm của cô rất tinh tế và khó nắm bắt: vừa như đang trầm ngâm và chìm trong suy tư, vừa như đang quan sát người kia một cách dịu dàng, thậm chí có phần vui thú.

Bằng cách vẽ cô đội một chiếc mũ rơm đơn giản có gắn hoa, Rembrandt gợi nhắc về hình ảnh thường gặp của những phụ nữ đương thời (ban đầu thịnh hành ở Italy vào thế kỷ trước đó), ăn vận mang âm hưởng điền dã thôn quê, lấy cảm hứng từ hình ảnh những cô gái chăn cừu.

Sau khi cưới, Saskia mang theo về nhà chồng một số của cải đáng kể cùng với địa vị của nhà van Uylenburgh. Lấy Saskia là Rembrandt đã bước lên một nấc thang xã hội mới. Của hồi môn của Saskia có lẽ là 20.000 guilder, nhưng cũng có thể lên đến 40.000.

Nhiều khả năng vì điều này mà tuy Rembrandt đã gầy dựng được tên tuổi như một họa sĩ thành công, phía nhà Saskia vẫn có chút băn khoăn liệu hai người có môn đăng hộ đối không, và dường như mẹ Rembrandt cũng có lo lắng tương tự. Nhưng họ rốt cuộc cũng lấy được nhau, và hôn lễ được cử hành tại Friesland, quê nhà của Saskia, hẳn để làm hài lòng phía họ hàng nhà gái.

Cuộc hôn nhân của hai người rất hạnh phúc. Rembrandt và Saskia yêu nhau và hẳn đã sống rất vui cùng nhau. Nhưng cuộc hôn nhân của họ cũng bị vây bọc bởi buồn đau: ba trong số bốn đứa con của họ về sau đều qua đời lúc sơ sinh.

Mùa đông năm tiếp đó, 1635, đứa con đầu tiên Rumbertus ra đời. Em bé được rửa tội mười ngày trước lễ Giáng Sinh, nhưng qua đời chỉ vài tháng sau. Dịch hạch trước đó đã bùng phát trong thành phố. Năm ấy, dịch bệnh cướp đi mạng sống của một phần năm dân số thành phố, và Rumbertus rất có thể đã qua đời trong cơn dịch.