|
|
Một người đi bộ mặc đồ chống nắng kín người và cầm theo ô để đi bộ trên vỉa hè đường Nguyễn Thị Minh Khai (phường Sài Gòn). Ảnh: Duy Hiệu. |
Cái nắng như đổ lửa của những ngày đầu tháng 4 đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân TP.HCM mỗi khi ra đường. Theo số liệu quan trắc khí tượng, nhiệt độ trong nhiều ngày qua thường xuyên vượt ngưỡng 35 độ C, trong khi nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời còn cao hơn đáng kể do hiệu ứng đô thị.
Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Trần Văn Hưng, Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, cho biết khu vực TP.HCM và Nam Bộ đã chính thức bước vào thời kỳ nắng nóng cao điểm của mùa khô năm nay. Nắng nóng không chỉ kéo dài nhiều ngày liên tiếp mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe, an toàn hạ tầng và sinh hoạt của người dân.
Thời điểm chuyển mùa
Theo ông Hưng, những ngày cuối tháng 3 và đầu tháng 4 đánh dấu giai đoạn Nam Bộ bước vào thời kỳ nắng nóng rõ rệt. Trong đó, khu vực miền Đông Nam Bộ có nơi ghi nhận nắng nóng gay gắt với mức nhiệt cao nhất lên tới 38 độ C tại trạm Đồng Phú (Đồng Nai).
Riêng tại TP.HCM, nắng nóng trên diện rộng đã duy trì liên tục hơn 10 ngày qua. Nhiệt độ cao nhất đo được tại các trạm khí tượng dao động từ 35-37 độ C. Cụ thể, trạm Sở Sao ghi nhận mức nhiệt 36,9 độ C; trạm Tân Sơn Hòa khoảng 37 độ C; trong khi khu vực Nhà Bè khoảng 35,9 độ C.
Tuy nhiên, ông Hưng nhận định những con số này mới chỉ phản ánh nhiệt độ đo trong lều khí tượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Trong thực tế, nhiệt độ cảm nhận ngoài trời, đặc biệt tại các khu vực đô thị đông đúc, thường cao hơn đáng kể.
"Do hiệu ứng đô thị, bề mặt đường nhựa, bê tông và mật độ công trình dày đặc, nhiệt độ thực tế mà người dân cảm nhận có thể lên tới khoảng 39-41 độ C", ông Hưng cho biết.
 |
| Nhiệt độ ghi nhận là 35 độ C vào trưa 26/3, thời điểm nắng nóng đỉnh điểm tại TP.HCM. Ảnh: Hoài Bảo. |
Dù đang ở giai đoạn "đỉnh" của mùa khô, so với trung bình nhiều năm, nắng nóng năm nay mang những đặc trưng khác biệt. Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ nhận định đợt nóng xuất hiện sớm hơn tiền lệ, cường độ khá mạnh nhưng không kéo dài liên tục.
Tính từ đầu mùa khô đến nay, khu vực TP.HCM mới ghi nhận hai đợt nắng nóng diện rộng.
Đợt đầu tiên xuất hiện vào trung tuần tháng 2, trùng thời điểm Tết Nguyên đán (từ ngày 16-20/2). Khi đó, nhiều địa phương miền Đông Nam Bộ đã ghi nhận nền nhiệt cao. Trạm Sở Sao ở TP.HCM ghi nhận mức nhiệt cao nhất là 36,5 độ C, trong khi khu vực Nhà Bè chứng kiến mức khoảng 35,2 độ C.
Sau giai đoạn này, nắng nóng chỉ xuất hiện cục bộ và không hình thành thành từng đợt kéo dài. Đợt nắng nóng thứ hai bắt đầu từ cuối tháng 3 và duy trì cho đến hiện nay, khiến cảm giác oi bức gia tăng rõ rệt tại TP.HCM.
 |
| Chuyên gia nhận định nền nhiệt ngoài trời có thể cao hơn đáng kể so với hệ thống dự báo. Ảnh: Hoài Bảo. |
Dù vậy, theo các mô hình dự báo thời tiết, thời tiết Nam Bộ có thể sớm xuất hiện những dấu hiệu chuyển mùa.
Dựa trên theo dõi các mô hình dự báo cho thấy từ khoảng giữa tháng 4, ông Hưng nhận định rãnh áp thấp xích đạo có xu hướng hình thành và hoạt động mạnh dần trên khu vực biển phía Nam. Đồng thời, hướng gió cũng có xu hướng chuyển dần sang Nam đến Tây Nam.
Đây là những tín hiệu cho thấy thời kỳ chuyển mùa ở Nam Bộ đang đến gần. Trong giai đoạn từ giữa đến cuối tháng 4, khu vực có khả năng xuất hiện những cơn mưa chuyển mùa rải rác.
"Các cơn mưa này có thể giúp giảm bớt cường độ nắng nóng, khiến nắng nóng không còn xuất hiện liên tục mà xen kẽ với những cơn mưa rào về chiều tối", chuyên gia nhận định.
Theo dự báo, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, Nam Bộ có thể bước vào giai đoạn đầu của mùa mưa.
Nhiều rủi ro sức khỏe và hạ tầng
Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, các nguy cơ về an toàn điện, giao thông và sức khỏe đang ở mức báo động đỏ. Ông Hưng nhấn mạnh rủi ro cháy nổ hệ thống điện do nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng đột biến, gây áp lực quá tải lên dây dẫn và trạm biến áp.
Bên cạnh đó, các phương tiện giao thông cũng đối mặt với nguy hiểm. Những vật dụng tưởng chừng vô hại như bật lửa, bình xịt, sạc dự phòng để trong cốp xe hoặc cabin ôtô có thể trở thành "quả bom nổ chậm" dưới tác động của áp suất và nhiệt độ cao. Nguy cơ hỏa hoạn còn đến từ những bãi cỏ khô, bãi rác ngoài trời vốn cực kỳ dễ bắt lửa chỉ từ một tàn thuốc nhỏ.
Về hạ tầng giao thông, bề mặt đường nhựa khi hấp thụ nắng gắt có thể đạt ngưỡng 50-60 độ C. Điều này không chỉ làm gia tăng nguy cơ nổ lốp xe đối với các phương tiện không đảm bảo an toàn mà còn gây ra hiện tượng khúc xạ ánh sáng (ảo ảnh "vũng nước" trên đường), làm nhiễu loạn tầm nhìn và khả năng phán đoán của tài xế.
 |
| Người dân cần lưu ý sức khỏe, uống đủ nước vào mùa nắng nóng đỉnh điểm. Ảnh: Hoài Bảo. |
Trong môi trường nắng nóng khô hanh, nguy cơ cháy cỏ và cháy rác cũng gia tăng đáng kể. Những bãi cỏ khô hoặc bãi rác ngoài trời chỉ cần một tàn thuốc nhỏ cũng có thể bùng phát thành đám cháy lớn nếu gặp gió mạnh.
Nắng nóng còn tác động đến hệ thống giao thông và hạ tầng đô thị. Theo chuyên gia, bề mặt đường nhựa trong những ngày nắng gắt có thể đạt nhiệt độ từ 50-60 độ C.
Điều này khiến nguy cơ nổ lốp xe tăng cao, đặc biệt đối với những phương tiện có lốp xe đã mòn hoặc bơm quá căng. Áp suất trong lốp tăng mạnh khi nhiệt độ cao có thể gây nổ lốp khi xe đang di chuyển, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Bên cạnh đó, hiện tượng khúc xạ ánh sáng trên mặt đường nhựa nóng có thể tạo ra ảo ảnh giống như "vũng nước" phía trước, khiến tầm nhìn của tài xế bị ảnh hưởng và làm giảm khả năng phán đoán khi điều khiển phương tiện.
Ngoài các rủi ro về hạ tầng và giao thông, chuyên gia cảnh báo nắng nóng có thể gây nhiều tác động trực tiếp đến sức khỏe. Nguy hiểm nhất là tình trạng sốc nhiệt (heatstroke), khi nhiệt độ cơ thể vượt quá 40 độ C. Người bị sốc nhiệt có thể xuất hiện các biểu hiện như da đỏ nóng, không ra mồ hôi, mạch nhanh, mê sảng hoặc thậm chí hôn mê.
Một nguy cơ khác là đột quỵ nhiệt, có thể xảy ra khi cơ thể bị thay đổi nhiệt độ đột ngột, chẳng hạn như từ môi trường nắng nóng bước vào phòng máy lạnh quá lạnh hoặc ngược lại. Ngoài ra, trong thời tiết nóng, vi khuẩn phát triển nhanh hơn, khiến nguy cơ ngộ độc thực phẩm gia tăng nếu thực phẩm không được bảo quản đúng cách.
Để chung sống an toàn với nắng nóng, chuyên gia khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc "bù nước chủ động", uống từ 2-2,5 lít nước mỗi ngày và không đợi đến khi khát mới uống. Với người lao động ngoài trời, việc bổ sung điện giải là thiết yếu, đồng thời cần hạn chế đồ uống có cồn và caffeine để tránh mất nước nhanh.
Việc sử dụng điều hòa cũng cần khoa học: duy trì mức chênh lệch với nhiệt độ ngoài trời khoảng 5-7 độ C và không để phòng dưới 25 độ C. Khi ra đường, người dân nên trang bị áo chống nắng chỉ số UPF cao và kính râm để bảo vệ mắt trước tia UV (đang ở mức cực kỳ nguy hại từ 9-11). Cuối cùng, một chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây và ưu tiên các hoạt động thể chất vào lúc sáng sớm hoặc tối muộn sẽ giúp cơ thể tăng cường sức chống chịu trước khi mùa nóng đi qua.
Theo Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng có xu hướng xuất hiện sớm và cường độ mạnh hơn, việc chủ động thích nghi và bảo vệ sức khỏe trong mùa nóng là điều đặc biệt quan trọng đối với người dân đô thị như TP.HCM.
Theo BS.CKI Trần Nguyên Khôi, Phó khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi đồng 2, trong những ngày nắng nóng kéo dài tại TP.HCM, số lượng trẻ đến khám và nhập viện có xu hướng gia tăng so với tháng trước. Trung bình mỗi ngày, khoa tiếp nhận khoảng 3.000-4.000 lượt bệnh nhi, trong đó các bệnh viêm hô hấp cấp chiếm hơn một nửa, còn lại là các bệnh tiêu hóa và da liễu, những nhóm bệnh dễ phát sinh khi thời tiết nắng nóng, oi bức.
Ngoài ra, một số bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu cũng ghi nhận dấu hiệu tăng nhẹ trong giai đoạn này. Theo bác sĩ, thời tiết nắng nóng kéo dài tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển, đồng thời khiến cơ thể trẻ dễ mất nước, mệt mỏi và suy giảm sức đề kháng.
Phần lớn bệnh nhi đến khám là trẻ dưới 5 tuổi, nhóm tuổi có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và sức đề kháng còn yếu. Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng và trẻ thường xuyên sinh hoạt trong môi trường tập thể như nhà trẻ, lớp mẫu giáo, nguy cơ lây lan bệnh càng cao, chỉ cần một trẻ mắc bệnh cũng có thể nhanh chóng lây sang nhiều trẻ khác.
'Tuổi thơ dữ dội' của Bill Gates
Từng là đứa nhóc hợm hĩnh mà người ta không khỏi chán ghét, Bill Gates giờ đã trở thành một người lớn tuổi dễ mến. Trong cuốn đầu tiên Mã nguồn: Những năm tháng đầu đời của tôi trong bộ ba hồi ký (tác giả dự kiến), ông kể lại 2 thập kỷ đầu tiên đời mình, từ lúc lọt lòng năm 1955 đến khi thành lập hãng công nghệ Microsoft và thỏa thuận cung cấp một phiên bản ngôn ngữ lập trình Basic cho Apple Computer vào năm 1977.
