Khi điểm cộng bị siết, học sinh có nên tiếp tục đầu tư IELTS?

Tư vấn tuyển sinh tại các trường đại học - nơi phụ huynh và học sinh đang điều chỉnh chiến lược xét tuyển trước các thay đổi dự kiến từ năm 2026.

Việc Bộ GD&ĐT công bố dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của xã hội. Trong đó, những quy định liên quan đến cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS trong xét tuyển được nhiều phụ huynh và học sinh đặc biệt chú ý, bởi tác động trực tiếp đến kế hoạch học tập và ôn luyện hiện nay.

Theo ghi nhận của phóng viên, trong những ngày gần đây, băn khoăn về việc đầu tư học IELTS được nhắc đến nhiều hơn trong các cuộc trao đổi giữa phụ huynh và học sinh, đặc biệt tại các gia đình và môi trường học đường.

Cùng với đó, câu hỏi "IELTS còn giá trị đến đâu trong tuyển sinh?" cũng xuất hiện thường xuyên trên các diễn đàn phụ huynh, các nhóm tư vấn tuyển sinh và mạng xã hội. Không ít gia đình bày tỏ lo ngại khi khoản đầu tư cho IELTS thường không nhỏ, trong khi lợi thế cộng điểm theo các quy định mới được dự báo sẽ thu hẹp hơn so với trước.

Trao đổi với Báo Sức khỏe và Đời sống, ThS Phạm Thị Hương, giảng viên Khoa Ngoại ngữ, Đại học Hàng hải Việt Nam, cho rằng những điều chỉnh trong dự thảo không làm mất đi giá trị của IELTS, nhưng buộc phụ huynh và học sinh cần nhìn nhận lại vai trò của chứng chỉ này một cách thận trọng và thực tế hơn.

"Với các quy định mới, IELTS không nên chỉ được xem là công cụ để cộng điểm khi xét tuyển đại học. Quan trọng hơn, đây là nền tảng năng lực ngoại ngữ phục vụ cho quá trình học tập ở bậc đại học và làm việc lâu dài", ThS. Phạm Thị Hương cho biết.

IELTS không còn là "đòn bẩy" điểm số

Theo dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026, tổng điểm cộng trong xét tuyển, bao gồm điểm ưu tiên và điểm khuyến khích, không được vượt quá 10% thang điểm xét tuyển. Đồng thời, mỗi loại điểm cộng tối đa chỉ được 1,5 điểm trên thang điểm 30, tương đương 0,5 điểm trên thang điểm 10.

So với các quy định trước, đây là thay đổi đáng chú ý khi mức điểm cộng từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, trong đó có IELTS, được đặt trong giới hạn chặt chẽ hơn. Theo ThS Phạm Thị Hương, trong những năm trước, tại một số trường đại học, thí sinh sở hữu IELTS từ 6.5 trở lên có thể được cộng mức điểm đủ tạo ra sự chênh lệch rõ rệt trong tổng điểm xét tuyển.

"Với quy định mới, IELTS không còn là yếu tố tạo ra lợi thế điểm số lớn như trước. Điều này góp phần tăng tính công bằng giữa các nhóm thí sinh, đặc biệt là những em không có điều kiện tham gia các kỳ thi chứng chỉ quốc tế", bà phân tích.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế chỉ được sử dụng cho một mục đích duy nhất: Hoặc quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ, hoặc dùng làm điểm thưởng; không được đồng thời áp dụng cho cả hai. Ngoài ra, bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang thang điểm 10 phải có tối thiểu 5 mức chênh lệch, nhằm phản ánh rõ hơn sự khác biệt về năng lực giữa các mức điểm IELTS.

Ngoại ngữ vẫn quan trọng, nhưng không thể thay thế các môn nền tảng

Dự thảo Quy chế tuyển sinh 2026 tiếp tục giới hạn trọng số của môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển không vượt quá một phần ba tổng điểm. Theo các chuyên gia, quy định này cho thấy ngoại ngữ vẫn là yếu tố quan trọng trong đào tạo đại học, song không thể thay thế vai trò của các môn học nền tảng trong quá trình xét tuyển.

Từ góc độ người trực tiếp giảng dạy, ThS Phạm Thị Hương cho rằng học sinh không nên coi IELTS là "phao cứu sinh" để bù đắp cho kết quả học tập chưa tốt ở các môn khác.

"Ngoại ngữ cần được đầu tư song song với các môn học nền tảng, phục vụ cho việc học đại học, đặc biệt là các chương trình chất lượng cao, chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh và hội nhập quốc tế. Nếu chỉ học IELTS để cộng điểm xét tuyển, học sinh rất dễ hụt hẫng khi chính sách thay đổi.

Theo ThS Phạm Thị Hương, các điều chỉnh trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026 không làm giảm giá trị của việc học IELTS, mà giúp phụ huynh và học sinh điều chỉnh kỳ vọng cho phù hợp với thực tế tuyển sinh hiện nay.

Trong bối cảnh nhiều trường đại học mở rộng đào tạo bằng tiếng Anh và các chương trình liên kết quốc tế, năng lực ngoại ngữ thực chất vẫn là yêu cầu quan trọng đối với sinh viên sau khi trúng tuyển.