Tóm tắt sự kiện:
Truyền thông nhà nước Iran cho biết số người thiệt mạng trong 5 ngày diễn ra các cuộc tấn công của Mỹ - Israel nhắm vào Iran đã lên tới 1.097 người, hơn 6.000 người bị thương.
Iran lo ngại sự xuất hiện của các nhóm vũ trang tại biên giới Iraq, có thể làm phức tạp thêm tình hình an ninh nội bộ.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth xác nhận một tàu ngầm Mỹ đã đánh chìm một tàu chiến Iran bằng ngư lôi tại vùng biển quốc tế ngoài khơi bờ biển Sri Lanka, khiến 88 người thiệt mạng.
Hệ thống phòng thủ của NATO đã chính thức tham gia đánh chặn vũ khí từ Iran tại khu vực Địa Trung Hải.
Ngày 4/3, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Washington sẽ tiếp tục dội “mưa tên lửa” xuống Iran, trong bối cảnh Nhà Trắng khẳng định chiến dịch quân sự đang đạt kết quả vượt kỳ vọng.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định các chiến đấu cơ Mỹ đang nắm thế chủ động trên không, cho phép thực hiện các chiến dịch tấn công mục tiêu xuyên suốt ngày đêm.
“Đây chưa bao giờ là một cuộc chiến công bằng, và thực tế cũng không công bằng. Chúng tôi đánh khi họ đang suy yếu, và đó chính xác là cách phải làm”, ông Hegseth nói.
Iran đe dọa tấn công cơ sở hạt nhân Israel
Iran đe dọa tấn công cơ sở hạt nhân Israel. Theo Hãng thông tấn ISNA ngày 4-3, một quan chức quân sự Iran cảnh báo nước này sẽ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạt nhân Dimona của Israel. Hành động này sẽ được thực hiện nếu Mỹ và Israel cố gắng theo đuổi việc thay đổi chế độ ở Tehran.
| |
| Một người dân Iran đau đớn khi người thân thiệt mạng trong vụ không kích trúng trường nữ sinh tại thành phố Minab của Israel và Mỹ. Ảnh: Reuters. |
Theo quan chức trên, trong trường hợp Mỹ và Israel gia tăng sức ép nhằm lật đổ chính quyền Tehran, “những tên lửa uy lực cuối cùng” của Iran sẽ không chỉ hướng vào Dimona mà còn nhằm tới toàn bộ hạ tầng năng lượng trên khắp Trung Đông.
“Đây là kịch bản chúng tôi đã chuẩn bị sẵn”, vị này nhấn mạnh. Cơ sở hạt nhân Dimona tọa lạc tại sa mạc Negev, cách thành phố Dimona khoảng 13 km về phía đông nam.
Chính phủ Israel mô tả đây là trung tâm nghiên cứu khoa học, song nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng địa điểm này đóng vai trò then chốt trong chương trình vũ khí hạt nhân của Tel Aviv.
Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) có trụ sở tại Thụy Điển, Israel hiện sở hữu ít nhất 90 đầu đạn hạt nhân. Tuy nhiên, Tel Aviv từ lâu duy trì chính sách “mập mờ hạt nhân”, không xác nhận cũng không phủ nhận việc sở hữu vũ khí nguyên tử.
|
| Các chiến đấu cơ trên tàu sân chiến Nimitz USS Abraham Lincoln của Hải quân Mỹ chuẩn bị tham gia cuộc tấn công nhắm vào Iran, ngày 28/2. Ảnh: Reuters. |
Israel tuyên bố đạt "bước tiến lịch sử" tại Iran giữa những hoài nghi
| |
| Các tòa nhà đổ nát do chiến tranh ở Iran. Ảnh: Reuters. |
Văn phòng Thủ tướng Israel vừa đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ về kết quả chiến dịch quân sự, đồng thời đưa ra các cáo buộc nhắm vào chương trình hạt nhân của Tehran.
Người phát ngôn Shosh Bedrosian khẳng định Israel và Mỹ đã đạt được "những bước tiến lịch sử" trong cuộc xung đột. Theo phía Israel, các cuộc tấn công là yêu cầu cấp thiết vì: Iran bị cáo buộc đang khôi phục chương trình bom nguyên tử bên trong các "hầm ngầm mới". Israel tuyên bố có dấu hiệu cho thấy Tehran lập kế hoạch tấn công các lực lượng Mỹ và Israel tại Trung Đông.
Thông tin từ Văn phòng Thủ tướng Israel đang vấp phải sự phản bác từ các tổ chức quốc tế và bên trung gian. Trước đó, IAEA khẳng định không tìm thấy bằng chứng về việc Iran nỗ lực chế tạo vũ khí hạt nhân, theo Aljazeera.
|
Iran tuyên bố hơn 500 lính Mỹ tử trận có đúng?
Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Ali Larijani, vừa đưa ra tuyên bố gây sốc trên mạng xã hội X khi khẳng định hơn 500 binh sĩ Mỹ đã tử trận kể từ khi cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động bắt đầu vào ngày 28/2. Trong khi phía Mỹ xác nhận tới nay chỉ 6 người thiệt mạng, theo hãng tin Iran Presstv.
Trong bài viết, ông Larijani cáo buộc Tổng thống Donald Trump đang bị Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu "dắt mũi" vào một cuộc chiến phi nghĩa. Quan chức này trực tiếp công kích khẩu hiệu "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump, đặt nghi vấn rằng với con số thương vong nặng nề chỉ sau ít ngày giao tranh, liệu Tổng thống Mỹ đang ưu tiên bảo vệ lợi ích của quốc gia hay đang đặt lợi ích của Israel lên hàng đầu.
Tuy nhiên, bài viết của ông Larijani hoàn toàn không cung cấp bất kỳ bằng chứng cụ thể hay dữ liệu kiểm chứng nào cho con số 500 người chết. Đây được xem là một đòn tấn công tâm lý trong cuộc chiến thông tin từ phía Tehran. Hiện phía Washington vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về tuyên bố này.
|
| Ảnh: AA. |
Mỹ thiệt hại gần 2 tỷ USD thiết bị quân sự sau 4 ngày tập kích Iran
Trong 4 ngày đầu chiến sự, Mỹ tổn thất khoảng 1,902 tỷ USD cho vấn đề khí tài quân sự tại Trung Đông. Thiệt hại nặng nhất bao gồm hệ thống radar cảnh báo sớm AN/FPS-132 tại Qatar (1,1 tỷ USD) và radar thuộc hệ thống THAAD tại UAE (500 triệu USD). Ngoài ra, 3 tiêm kích F-15E trị giá 282 triệu USD đã bị phá hủy do hỏa lực nhầm từ phía Kuwait, theo hãng thông tấn Anadolu.
Ít nhất 7 địa điểm quân sự bị tấn công, tiêu biểu là Trụ sở Hạm đội 5 (Bahrain), Căn cứ Al Udeid (Qatar) và Erbil (Iraq). Tại Trại Arifjan (Kuwait), 6 binh sĩ Mỹ đã tử trận.
Cuộc tập kích bằng drone của Iran vào Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh đã nhắm trúng mục tiêu nhạy cảm là trạm tình báo CIA nằm bên trong khu phức hợp. Tại Kuwait, đại sứ quán phải đóng cửa vô thời hạn và sơ tán nhân viên sau các đợt tập kích "tàn khốc". Lãnh sự quán tại Dubai cũng ghi nhận thiệt hại nhỏ do drone.
Mỹ tuyên bố tấn công sâu vào nội địa Iran, xác lập 4 mục tiêu cốt lõi
| |
| Người dân đau buồn trong ngày tang lễ các nạn nhân sau vụ tấn công nhắm vào một trường học tại Minab, Iran. Ảnh: Reuters. |
Ngày 4/3, giới lãnh đạo quân sự Mỹ tuyên bố đẩy mạnh chiến dịch không kích Iran với kế hoạch "tấn công sâu dần" vào nội địa. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine xác nhận năng lực phản công của Iran đã suy yếu đáng kể: hỏa lực tên lửa đạn đạo giảm 86% và UAV tấn công giảm 73%. Ưu thế này cho phép quân đội Mỹ xuyên thủng hệ thống phòng thủ và mở rộng phạm vi đánh phá vào sâu trong đất liền.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định chiến dịch đang "tăng tốc" nhằm giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời Iran trong chưa đầy một tuần. Mục tiêu trọng tâm là xóa sổ nền tảng công nghiệp quốc phòng, kho tên lửa và tiêu diệt các chỉ huy quân sự cấp cao của Tehran, theo Guadian.
Nhà Trắng đồng thời công bố 4 mục tiêu chiến lược:
Phá hủy chương trình tên lửa đạn đạo.
Chấm dứt hiện diện hải quân Iran trong khu vực.
Loại bỏ các lực lượng ủy nhiệm do Iran hậu thuẫn.
Ngăn chặn triệt để tham vọng vũ khí hạt nhân.
Thượng viện Mỹ chặn nghị quyết ngừng chiến Iran
Tại Washington, một nỗ lực lưỡng đảng nhằm ngăn chặn chiến dịch không kích và yêu cầu Quốc hội phê chuẩn các hành động quân sự đã thất bại. Thượng viện Mỹ bỏ phiếu với tỷ lệ 52-47.
Phe Cộng hòa tại Thượng viện đã bác bỏ nghị quyết yêu cầu Tổng thống phải có sự chấp thuận của Quốc hội cho các hành động quân sự tương lai. Trước đó, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu "tấn công sâu dần" vào lãnh thổ Iran.
|
Dù vậy, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy sự chia rẽ sâu sắc: khoảng 60% người Mỹ (theo CNN) không ủng hộ quyết định sử dụng vũ lực và hoài nghi về một kế hoạch xử lý tình hình rõ ràng từ phía Nhà Trắng.
Nhà Trắng không phủ nhận khả năng quân đội Mỹ thực hiện vụ không kích trúng một trường tiểu học nữ sinh ở miền Nam Iran, nhưng khẳng định Mỹ "không nhắm mục tiêu vào dân thường".
Rạn nứt ngoại giao và nguy cơ tấn công trên bộ
Căng thẳng Mỹ - Tây Ban Nha: Tổng thống Trump đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha sau khi Thủ tướng Pedro Sanchez từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự để tấn công Iran. Madrid khẳng định sẽ không "chơi trò roulette với sinh mạng của hàng triệu người".
Mặt trận phía Tây: Có nhiều dấu hiệu cho thấy một cuộc tấn công trên bộ đã bắt đầu tại phía Tây Bắc Iran. Các nhóm dân quân người Kurd được cho là đang trong tình trạng "sẵn sàng" và có báo cáo về việc các lực lượng này đã bắt đầu tiến quân qua biên giới Iraq - Iran dưới sự hỗ trợ của Mỹ, theo Aljazeera.
Sau vụ sát hại Đại giáo chủ Ali Khamenei, Iran không những không lùi bước mà còn gia tăng áp lực bằng cách tuyên bố kiểm soát hoàn toàn Eo biển Hormuz và thực hiện các đợt phản công lan rộng khắp vùng Vịnh.
Giữa bối cảnh lửa khói bao trùm từ Tehran đến tận vùng biển Sri Lanka, những thông điệp thiếu nhất quán của Tổng thống Donald Trump đang làm dấy lên lo ngại về một kịch bản sa lầy đầy rủi ro cho quân đội Mỹ tại "chảo lửa" này.
Tâm lý hoảng loạn bao trùm Lebanon
Các nhân viên cứu trợ cho biết người dân Lebanon đang rơi vào tình trạng sang chấn tâm lý nặng nề trước các đợt tấn công mới của Israel. Bộ Y tế Lebanon báo cáo ít nhất 83.847 người đã phải di tản. Tiếng nổ, cảnh tượng đổ nát và dòng người tháo chạy đang gợi lại những ký ức kinh hoàng từ các cuộc xung đột trước đây.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...


