|
|
Bác sĩ chuyên khoa II Đỗ Châu Việt thăm khám cho bệnh nhi tay chân miệng nặng. Ảnh: BVCC. |
Bác sĩ chuyên khoa II Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), cho biết đơn vị vừa kịp thời cứu sống hai bệnh nhi trong tình trạng nguy kịch do tay chân miệng. Cả hai trường hợp đều liên quan chủng virus EV71, tác nhân có độc lực cao, dễ gây biến chứng nặng.
Trường hợp đầu tiên là bé trai P.Đ.K. (1 tuổi, ngụ xã Đất Đỏ, TP.HCM). Hai ngày trước khi chuyển viện, bệnh nhi có biểu hiện sốt và được khám tại phòng khám gần nhà. Bé được chẩn đoán viêm họng nhưng tình trạng không cải thiện.
Sau đó, bé được xác định mắc tay chân miệng với các nốt hồng ban kín đáo. Dù đã nhập viện tuyến dưới, tình trạng bệnh diễn tiến nhanh, xuất hiện vã mồ hôi vùng đầu, khó thở, suy hô hấp. Bệnh nhi được đặt nội khí quản và chuyển lên tuyến trên.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, bé được chẩn đoán mắc tay chân miệng độ 4 - mức độ nặng nhất. Các bác sĩ ngay lập tức tiến hành thở máy, lọc máu và dùng thuốc trợ tim. Sau hơn 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhi qua cơn nguy kịch, cai máy thở, chuyển sang thở CPAP, sinh hiệu tạm ổn và đang được theo dõi di chứng thần kinh.
Trường hợp thứ hai là bé trai Đ.H.T. (3 tuổi, ngụ Khánh Hòa). Theo gia đình, trước đó, trẻ bị sốt kèm hồng ban nên được đưa đến bệnh viện địa phương điều trị. Ban đầu, bé đáp ứng thuốc hạ sốt nhưng nhanh chóng xuất hiện dấu hiệu giật mình, đi đứng loạng choạng.
Sau khi được truyền IVIg và theo dõi tại khoa hồi sức, bệnh diễn tiến nặng với sốt cao 39 độ, thở mệt, miệng trào bọt hồng lẫn máu, phù phổi, nhịp tim lên tới 230 lần/phút, huyết áp dao động bất thường.
Bệnh nhi được chẩn đoán tay chân miệng độ 4 và chuyển gấp đến Bệnh viện Nhi đồng 2. Khi nhập viện, nồng độ oxy trong máu (SpO₂) chỉ còn 75%. Trẻ rơi vào suy hô hấp và suy tim, được chỉ định thở máy, lọc máu và dùng thuốc vận mạch.
May mắn, sau 6 giờ điều trị tích cực, nhịp tim của trẻ cải thiện. Sau 3 ngày, bé được ngưng lọc máu, ngưng thuốc vận mạch và tiếp tục theo dõi biến chứng thần kinh.
Bác sĩ Việt cho hay trẻ mắc tay chân miệng độ 4 thường đối mặt nguy cơ di chứng thần kinh với mức độ khác nhau. Đáng chú ý, theo ghi nhận của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), chủng EV71 hiện chiếm khoảng 56% mẫu bệnh phẩm từ đầu năm 2026. Virus này lây chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh.
Nhiễm virus EV71 có thể biểu hiện không điển hình, ban da rất ít hoặc kín đáo. Nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng nguy kịch như suy hô hấp, sốc tim mà không có dấu hiệu hồng ban hay loét miệng rõ ràng. Thậm chí, virus có thể tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương não cấp tính và dẫn đến không qua khỏi nhanh chỉ trong 12-24 giờ.
Bác sĩ Việt nhấn mạnh khi bệnh bắt đầu ảnh hưởng hệ thần kinh, việc chậm trễ xử trí có thể đe dọa tính mạng. Phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, kể cả khi chưa thấy ban hay loét miệng
- Trẻ giật mình liên tục, đặc biệt ≥2 lần trong 30 phút
- Sốt cao trên 39 độ, kéo dài hơn 48 giờ, khó hạ
- Rối loạn vận động: đi loạng choạng, run chi, yếu tay chân
- Nôn ói nhiều, quấy khóc kéo dài, lừ đừ hoặc bứt rứt bất thường
Bác sĩ Việt khuyến cáo phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố then chốt, giúp giảm nguy cơ không qua khỏi và hạn chế di chứng nặng do tay chân miệng.
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do nhóm virus đường ruột gây ra, phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh đặc trưng bởi tình trạng sốt, loét miệng và phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông.
Đáng chú ý, Enterovirus 71 (EV71) là chủng virus "ám ảnh" nhất trong các mùa dịch bởi đặc tính lây lan thần tốc và độc lực cao. Khác với các chủng thông thường, EV71 có khả năng tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, gây ra các biến chứng kịch tính như viêm não, phù phổi cấp hoặc suy tim chỉ sau vài giờ khởi phát.
Dữ liệu từ các bệnh viện nhi tuyến cuối tại TP.HCM cho thấy phần lớn các ca chuyển nặng và không qua khỏi trong những năm gần đây đều có sự hiện diện của chủng virus này.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
