|
|
Các bác sĩ sơ cứu cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC. |
Các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo chó cắn không chỉ tiềm ẩn nguy cơ bệnh dại mà còn có thể gây tổn thương cơ học nghiêm trọng, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc hạn chế khả năng vận động.
Hơn 10 vết cắn, gãy hở xương cẳng tay
Bác sĩ chuyên khoa II Vũ Giang An, khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân 73 tuổi, ở Hà Nội, được chuyển đến bệnh viện sau khi bị chính chó nhà tấn công.
Theo gia đình, nhà bệnh nhân nuôi hai con chó, mỗi con nặng khoảng 20 kg và vừa sinh con. Trong lúc người bệnh dọn dẹp và tác động vào khu vực chó con, chó mẹ bất ngờ tấn công.
Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận người bệnh có hơn 10 vết thương do chó cắn ở nhiều vị trí trên cơ thể. Riêng vùng cánh tay, cẳng tay và bàn tay trái có khoảng 7 vết thương. Bệnh nhân còn có những vết thương lớn ở vùng mông phải và gối phải. Đáng chú ý, một vết cắn ở cẳng tay gây tổn thương sâu, dẫn đến gãy hở xương quay.
"Đây là trường hợp nặng. Người bệnh không chỉ có nhiều vết thương phần mềm mà tổn thương còn sâu đến mức gây gãy xương hở", bác sĩ An cho biết.
Theo bác sĩ, với những trường hợp như vậy, vết chó cắn cần được đánh giá như một chấn thương thực sự, không chỉ xử lý phần da bên ngoài. Bác sĩ phải kiểm tra tình trạng mất máu, nguy cơ sốc cũng như khả năng tổn thương mạch máu, xương và phần mềm.
Người bệnh được tiêm dự phòng bệnh dại, đồng thời sử dụng kháng sinh và chăm sóc các vết thương. Do các vết thương bị nhiễm bẩn, có nguy cơ nhiễm trùng, bác sĩ không đóng kín ngay toàn bộ vết thương mà tiếp tục theo dõi, thay băng và kiểm soát tình trạng viêm nhiễm.
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân N.T.K., 76 tuổi, ở Hà Nội. Người bệnh đã bị liệt khoảng 6 năm và phần lớn thời gian phải nằm tại giường.
Theo ThS.BS Lê Trung Thành, khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, bệnh nhân bị chó tấn công ngay khi đang nằm trên giường, gần như không có khả năng tự vệ.
Lực cắn và giằng xé khiến cẳng tay trái của người bệnh bị lóc da trên diện rộng. Toàn bộ da và lớp mỡ dưới da bị bóc khỏi tổ chức bên dưới, để lộ lớp cân cơ. Vùng tổn thương kéo dài khoảng 20-25 cm, từ khuỷu tay xuống gần cổ tay, nơi rộng nhất khoảng 10 cm.
Người bệnh được sơ cứu, làm sạch và cắt lọc tổ chức tổn thương, sau đó xử trí vết thương. Trong những ngày đầu, vùng tổn thương sưng nề, tấy đỏ. Sau khoảng một tuần, khi tình trạng sưng viêm giảm, các bác sĩ tiếp tục làm sạch và khâu thưa từng bước nhằm thu nhỏ diện tích vết thương.
Bệnh nhân đồng thời được tiêm dự phòng bệnh dại và điều trị chuyên khoa.
"Vết thương do động vật cắn thuộc nhóm vết thương nhiễm bẩn. Khi răng chó xuyên qua da và phần mềm, vi khuẩn có thể theo vết cắn đi sâu vào tổ chức", BS Thành cho biết.
|
| Từ những vết cắn tưởng chỉ ở ngoài da, hai người cao tuổi phải điều trị các tổn thương sâu, trong đó có gãy hở xương và lóc da. Ảnh: BVCC. |
Đặc biệt, những vết cắn sâu, dập nát, lóc da hoặc gây tổn thương đến gân, khớp, xương có nguy cơ nhiễm trùng cao và cần được xử trí, theo dõi phù hợp.
Vết chó cắn có thể gây tổn thương sâu
Theo các bác sĩ, hai trường hợp trên cho thấy vết chó cắn không nên được xem đơn thuần là một tổn thương ngoài da. Lực cắn, nghiền và giằng của chó có thể gây tổn thương rộng hơn nhiều so với biểu hiện ban đầu. Người bệnh có thể bị dập nát phần mềm, tổn thương gân, mạch máu, thần kinh; trường hợp nặng có thể lóc da diện rộng hoặc gãy xương.
Bên cạnh tổn thương cơ học, nhiễm trùng cũng là nguy cơ cần lưu ý. Vi khuẩn từ khoang miệng của động vật có thể xâm nhập sâu qua vết cắn, đặc biệt khi vết thương dập nát hoặc có tổn thương phần mềm rộng.
BSCKII Vũ Giang An nhấn mạnh xử trí ban đầu có ý nghĩa quan trọng với những vết cắn sâu và phức tạp. Vết thương cần được làm sạch, đánh giá đầy đủ mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp xử trí phù hợp.
Không phải mọi vết chó cắn đều được khâu kín ngay. Với những vết thương nhiễm bẩn, dập nát hoặc có nguy cơ nhiễm trùng cao, bác sĩ có thể để hở, khâu thưa hoặc trì hoãn đóng vết thương tùy tình trạng cụ thể.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo chó nuôi cần được quản lý và tiêm phòng bệnh dại đầy đủ. Gia đình cần đặc biệt thận trọng khi tiếp cận chó mẹ đang nuôi con.
Với gia đình có người cao tuổi, người liệt hoặc hạn chế khả năng vận động, cần kiểm soát việc tiếp xúc với vật nuôi. Đây là nhóm có thể gặp khó khăn trong việc tự bảo vệ hoặc thoát khỏi cuộc tấn công khi bị chó bất ngờ lao vào.
Khi bị chó cắn, người dân cần nhanh chóng rửa kỹ vết thương dưới vòi nước sạch với xà phòng. Không tự đắp lá, bôi thuốc hoặc sử dụng các chất không rõ nguồn gốc lên vết thương. Sau đó, người bị cắn cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá tổn thương và tư vấn dự phòng uốn ván, bệnh dại theo chỉ định.
Nếu vết cắn rộng hoặc sâu, chảy máu nhiều, có lóc da, biến dạng chi, đau nhiều, hạn chế hoặc mất vận động, tê bì, đầu chi nhợt hoặc lạnh, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế sớm. Những dấu hiệu này có thể gợi ý tổn thương kèm theo ở mạch máu, thần kinh, gân hoặc xương.
Chạy trời không khỏi đau: Tập hợp các ghi chép của tác giả Adam Kay trong 6 năm hành nghề y từ 2004 đến 2010, cuốn sách là bản báo cáo không khoan nhượng về công việc của đội ngũ y tế của Vương quốc Anh đang làm việc ngày đêm nhưng chưa được nhìn nhận và tôn trọng đúng mức.