|
|
Bác sĩ thăm khám cho sản phụ bị viêm gan B đang điều trị tại đây. |
Ở tuần thai thứ 34, thay vì chuẩn bị đón con, người phụ nữ 32 tuổi (ở Hưng Yên) phải nhập Viện Y học nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, trong tình trạng mệt mỏi, ăn uống kém, vàng da và vàng mắt tăng dần.
Chỉ 3 ngày trước khi nhập viện, chị bắt đầu mệt nhiều, ăn uống kém, nước tiểu chuyển vàng sẫm. Kết quả xét nghiệm tại cơ sở y tế cho thấy men gan tăng cao, người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục điều trị.
Biết mắc viêm gan B nhưng nhiều năm không điều trị
Tại đây, các bác sĩ xác định người bệnh đang trải qua một đợt viêm gan B tiến triển cấp ở giai đoạn cuối thai kỳ. Tỷ lệ prothrombin chỉ còn 57%, cho thấy chức năng đông máu đã suy giảm. Người bệnh phải được theo dõi sát nguy cơ rối loạn đông máu, chảy máu, suy gan và các biến chứng nặng khác, có thể đe dọa sức khỏe, tính mạng của cả mẹ và thai nhi.
Theo thông tin từ các bác sĩ, người phụ nữ này đã biết mình nhiễm viêm gan B từ nhiều năm trước nhưng không điều trị. Chồng chị cũng mắc bệnh. Trong thời gian dài, chị gần như không có biểu hiện bất thường nên không nhận thấy những nguy cơ đang âm thầm diễn tiến trong cơ thể.
Bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Thu Trang, khoa Viêm gan virus, cho biết phụ nữ mang thai nhiễm HBV cần được quản lý chặt chẽ. Việc theo dõi không chỉ nhằm bảo vệ sức khỏe người mẹ mà còn giúp giảm nguy cơ lây truyền virus viêm gan B từ mẹ sang con.
Theo bác sĩ, nguy cơ lây truyền HBV từ mẹ sang con tăng rõ rệt khi người mẹ có tải lượng virus cao. Hoạt động của HBV có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, người nhiễm virus cần được theo dõi sức khỏe định kỳ, đặc biệt trước, trong và sau thai kỳ.
Các bác sĩ nhận định một vấn đề đáng lo ngại là nhiều người đã biết mình nhiễm HBV nhưng không duy trì việc khám và theo dõi theo lịch hẹn vì cơ thể không có triệu chứng. Khi rời khỏi chuỗi theo dõi, người bệnh có thể bỏ lỡ thời điểm cần điều trị hoặc thực hiện các biện pháp dự phòng cần thiết.
Một lần lây truyền có thể kéo dài nhiều thập kỷ
Với phụ nữ mang thai nhiễm HBV, mối quan tâm không chỉ dừng ở sức khỏe của người mẹ. Nếu không được dự phòng, virus có thể truyền từ mẹ sang con và khiến trẻ mang virus mạn tính.
 |
| Thai 34 tuần, người phụ nữ 32 tuổi nhập viện trong tình trạng vàng da, vàng mắt tăng dần. |
Điều đáng lưu ý là trẻ nhiễm HBV thường không có biểu hiện bệnh rõ ràng ngay sau khi sinh. Virus có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể nhiều năm.
Theo WHO và CDC, nguy cơ nhiễm HBV chuyển sang mạn tính phụ thuộc rất lớn vào độ tuổi tại thời điểm nhiễm virus. Hệ miễn dịch càng non yếu, nguy cơ chuyển thành nhiễm mạn tính càng cao.
Ở người trưởng thành nhiễm HBV lần đầu, tỷ lệ chuyển thành nhiễm mạn tính thấp, khoảng dưới 5%. Phần lớn người trưởng thành có hệ miễn dịch khỏe mạnh có khả năng tự đào thải virus và hồi phục sau nhiễm cấp.
Ngược lại, nếu nhiễm HBV từ giai đoạn sơ sinh và những năm đầu đời, nguy cơ chuyển thành nhiễm mạn tính có thể lên tới khoảng 90%.
Điều này khiến dự phòng lây truyền HBV từ mẹ sang con trở thành một mắt xích quan trọng trong phòng ngừa bệnh gan lâu dài. Một trường hợp lây truyền trong giai đoạn sơ sinh có thể khiến trẻ phải sống chung với virus trong nhiều thập kỷ, làm tăng nguy cơ viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan về sau nếu không được quản lý phù hợp.
TS.BS Đỗ Văn Thành, Trưởng khoa Viêm gan virus, cho rằng lây truyền HBV từ mẹ sang con không chỉ là vấn đề của một thai phụ hay một gia đình. Theo ông, nếu không được phát hiện và can thiệp, trẻ nhiễm HBV có thể trở thành người mang virus mạn tính. Về sau, người này có thể tiếp tục truyền virus cho bạn đời hoặc thế hệ tiếp theo.
"Vì vậy, nếu không cắt đứt được đường lây truyền từ mẹ sang con, chúng ta không chỉ để lại gánh nặng bệnh tật cho một đứa trẻ mà còn có nguy cơ duy trì đường lây nhiễm trong gia đình và cộng đồng qua nhiều thế hệ", TS.BS Đỗ Văn Thành nhấn mạnh.
Theo khuyến cáo của WHO và Bộ Y tế, dự phòng lây truyền HBV từ mẹ sang con cần được thực hiện theo một chuỗi biện pháp liên tục, từ phát hiện người mẹ nhiễm virus, đánh giá nguy cơ, điều trị khi có chỉ định đến dự phòng cho trẻ ngay sau sinh.
- Tiêm vaccine cho trẻ sơ sinh: Tất cả trẻ cần được tiêm vaccine viêm gan B càng sớm càng tốt sau khi chào đời, tối ưu trong 24 giờ đầu.
- Phối hợp vaccine và HBIG cho trẻ có mẹ nhiễm HBV: Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm viêm gan B cần được tiêm vaccine viêm gan B kết hợp huyết thanh kháng viêm gan B (HBIG) ngay sau sinh theo hướng dẫn chuyên môn, nhằm tăng hiệu quả bảo vệ.
- Điều trị kháng virus cho người mẹ khi có chỉ định: Thai phụ có tải lượng virus cao có thể được chỉ định sử dụng thuốc kháng virus trong thai kỳ nhằm giảm nguy cơ lây truyền HBV từ mẹ sang con.
- Duy trì quy trình dự phòng toàn diện: Sàng lọc HBV cho mẹ, đánh giá tình trạng nhiễm và tổn thương gan, điều trị đúng chỉ định trong thai kỳ và thực hiện dự phòng cho trẻ ngay sau sinh là những mắt xích liên tiếp, không nên bỏ qua.
Bệnh của thời thức ăn tiện lợi
Qua 400 trang sách, bác sĩ Robert H.Lustig đã chỉ ra nguy cơ các bệnh con người có thể mắc phải trong bối cảnh thức ăn nhanh, đồ đóng hộp lên ngôi. Trong đó, Lustig nhấn mạnh rằng, thực phẩm tiện lợi được sản xuất hàng loạt chính là sát thủ âm thầm. Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
