Trên con đường theo đuổi sự thành công, đừng để lòng tốt bị vùi dập. Ảnh minh họa: Một cảnh trong phim Khi điện thoại đổ chuông.

Ai cũng hi vọng mình có thể phát triển ngày càng tốt hơn. Theo đuổi giấc mộng là quyền lợi của mỗi người. Mọi người theo đuổi tiền lương, chức vụ cao hơn, muốn có nhiều của cải hơn, đều là điều hợp lý.

Trong xã hội hiện đại, việc con người rất xem trọng của cải không phải là chuyện xấu. Cho dù là quân tử có tư tưởng cao thượng đến mấy, cũng sẽ theo đuổi vật chất, then chốt là khi theo đuổi nhu cầu hợp lý, sẽ áp dụng phương pháp, phương thức nào.

Người xưa có câu “Người quân tử coi trọng của cải, nhưng lấy của cải phải đúng đạo lý”. “Đạo” là điều nhân sĩ cổ đại thường xuyên nhắc tới. “Đạo” ở đây vừa có thể hiểu là quy tắc, vừa có thể hiểu là phương thức. “Lấy của cải phải đúng đạo lý”, để chỉ việc phải dùng phương thức thích hợp để thực hiện mục tiêu, lý tưởng và có được của cải, để giành được sự tôn trọng của người khác, trở thành tấm gương cho người khác.

Theo đuổi tiền tài, khát khao về một cuộc sống vật chất đầy đủ, là chuyện thường tình của con người. Trong thời đại thương mại phát triển như ngày nay, mỗi người đều đang nỗ lực tạo ra của cải, đây cũng là động lực phát triển của xã hội. Trong thời kỳ Nho giáo thịnh hành, văn nhân cũng không chỉ trích “quân tử thích tiền tài”, nhưng linh hồn của câu nói trên nằm ở vế sau “lấy của cải phải đúng đạo lý”, thích tiền tài không gì đáng trách, quan trọng là phương thức đạt được của cải.

Mấy chữ “lấy của cải phải đúng đạo lý” xem thì đơn giản, nhưng lấy đó để làm chuẩn mực hành vi của bản thân thì không phải là điều dễ dàng. Mỗi người đều sẽ phải đối mặt với vô vàn cám dỗ, làm thế nào để trấn tĩnh, điềm nhiên chứ không khuất phục, là điều mà mỗi người nên suy xét.

Nhìn chung, trong xã hội hiện đại, có bệnh nhân khó khăn được ủng hộ tiền chữa bệnh, dùng không hết liền đem ủng hộ người khác; đương nhiên cũng có thương nhân vì lợi ích, dùng mọi thủ đoạn để đạt được mục đích; thậm chí có tiểu nhân vì tư lợi của bản thân mà hi sinh người khác. Mù quáng tự đại, hám lợi đen lòng sẽ khiến con người lạc lối.

Chúng ta phải nhìn “đạo” từ hai phương diện: Đầu tiên, phải tuân thủ chuẩn mực đạo đức của luân lý xã hội; thứ hai, phải dựa vào kỹ thuật và phương pháp để đạt được mục tiêu. Doanh nghiệp muốn phát triển, chúng ta muốn tiến bộ, đều cần nỗ lực và trí tuệ của cá nhân.

Còn “đạo” trong câu “Nghe đạo có trước sau, học thuật có chuyên công”, là chỉ tri thức kỹ thuật của một ngành. Mức độ nắm vững tri thức, kỹ thuật của một ngành ở mỗi người mỗi khác, mỗi người đều có sở trường của mình.

Trong xã hội hiện đại có hàng trăm hàng nghìn ngành nghề, mỗi ngành nghề đều có tri thức, kỹ thuật độc đáo của riêng mình; phân công xã hội cũng ngày càng tỉ mỉ theo sự phát triển của xã hội, mỗi người đều có trách nhiệm trên cương vị công tác của mình, cương vị công tác bình thường vẫn có thể sáng tạo ra thành tích phi thường.

Mà tinh thần “ốc vít” này không thể có được một sớm một chiều, cần phải có sự tích lũy chuyên ngành nhất định. Chỉ có tích lũy, mới trở thành một con “ốc vít” phi phàm.