Gia tăng ca bệnh sốt xuất huyết nguy kịch ở người lớn

Bệnh nhân mắc sốt xuất huyết nặng đang được điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu, minh hoạ.

Các bác sĩ cảnh báo, vẫn còn nhiều người dân có tâm lý chủ quan với bệnh sốt xuất huyết dù đây là dịch bệnh nguy hiểm, có nguy cơ không qua khỏi.

Nguy kịch sau một lần bị muỗi đốt

Được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới vào ngày thứ 5 sau khi mắc sốt xuất huyết, nữ bệnh nhân N.T.T. (55 tuổi, ngụ TP.HCM) rơi vào nguy kịch khi sốc sốt xuất huyết, tổn thương gan, thận, viêm phổi, suy hô hấp cấp tiến triển và nhiễm trùng huyết nặng.

Tại khoa Hồi sức tích cực - Chống độc người lớn, người bệnh được các bác sĩ sử dụng máy thở, truyền máu, truyền huyết tương, lọc máu liên tục. Tuy nhiên, do tình trạng bệnh có diễn tiến xấu nên các bác sĩ buộc phải sử dụng đến kỹ thuật VV-ECMO (phổi nhân tạo) để thay thế chức năng phổi. Dù đã 21 ngày trôi qua, hiện các thông số máy vẫn đang duy trì ở mức cao, tình trạng gan, thận rất xấu, chưa có dấu hiệu phục hồi.

Một trường hợp khác là bệnh nhân nữ H.T.D. (33 tuổi, ngụ tỉnh Tây Ninh) nhập viện với bệnh cảnh tương tự, tình trạng tổn thương gan và thận nghiêm trọng, suy thận. Bệnh nhân phải trải qua quá trình truyền máu, thay huyết tương, lọc máu liên tục kết hợp thở máy. Anh Lê Văn Sĩ (chồng của bệnh nhân D) chia sẻ, cả gia đình rất sốc khi vợ bị sốc sốt xuất huyết nặng. Chỉ từ một vết muỗi cắn thôi mà vợ anh đã phải nằm trong phòng hồi sức tích cực hơn 2 tuần và chưa biết còn phải điều trị bao lâu.

Trước đó, các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM đã cứu 2 trường hợp mắc sốt xuất huyết nặng. Trong đó, trường hợp một nữ sinh 16 tuổi nhập viện trong tình trạng sốt cao khó hạ, tuy nhiên vài ngày sau, bệnh diễn tiến nhanh, sốc sốt xuất huyết, viêm phổi, suy hô hấp, tràn khí màng phổi, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan, suy tim…

Bệnh nhân phải đặt nội khí quản, thở máy, sử dụng kỹ thuật VV-ECMO (kỹ thuật oxy hoá máu ngoài cơ thể hay còn gọi là phổi nhân tạo). Hành trình điều trị kéo dài hơn một tháng với nhiều lần thay màng ECMO, truyền máu và chế phẩm máu, phối hợp nhiều loại kháng sinh mạnh chống nhiễm trùng bệnh viện do vi khuẩn đa kháng thuốc. Rất may, với các biện pháp hồi sức hiện đại, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch và phục hồi. Tuy nhiên, tổng chi phí điều trị lên đến gần 1 tỷ đồng trở thành gánh nặng kinh tế với gia đình.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Phong, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, cho biết vài tháng gần đây, số lượng bệnh nhân nhập viện do sốt xuất huyết bắt đầu có sự gia tăng. Nếu như tháng 6 chỉ ghi nhận hơn 600 ca đến khám thì tháng 7 tăng lên gần 1.300 ca, tháng 8 là hơn 1.500 ca và chỉ trong nửa đầu tháng 9 ghi nhận gần 900 ca mắc sốt xuất huyết đến khám và điều trị.

Sự gia tăng này phù hợp với diễn biến thời tiết khi khu vực phía Nam càng đi sâu vào mùa mưa thì số ca mắc sốt xuất huyết càng gia tăng.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn là số ca mắc nặng đang có xu hướng gia tăng hơn so với các năm trước. Tại khoa Hồi sức tích cực - Chống độc người lớn thời gian gần đây duy trì đều đặn khoảng từ 5-7 ca nặng mỗi tuần, thậm chí có tuần tiếp nhận điều trị 7-8 ca bệnh sốt xuất huyết nặng. Bệnh nhân mắc sốt xuất huyết nặng thường phải điều trị tích cực bằng các biện pháp hồi sức hiện đại nhất như thở máy, lọc máu, ECMO…

Vẫn còn tâm lý chủ quan với sốt xuất huyết

Thống kê từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, tính từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố ghi nhận 32.626 ca mắc sốt xuất huyết, tăng cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm ngoái. Trong tuần qua (từ ngày 7-13/9), số ca mắc sốt xuất huyết tăng 18,1% so với trung bình 4 tuần trước đó. Thành phố có nhiều tuần liên tục ghi nhận hơn 1.000 ca sốt xuất huyết/tuần. Riêng tuần qua, Thành phố có 1.544 trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết.

Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Phong, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, nếu khoảng hơn 10 năm trước, khi nhắc đến sốt xuất huyết, mọi người thường nghĩ ngay đến trẻ em. Tuy nhiên, trong khoảng 10 năm trở lại đây, tỷ lệ người lớn mắc bệnh chiếm đa số, có thể lên đến hơn hai phần ba tổng số ca.

Mặc dù vậy, hiện vẫn còn nhiều người lớn vẫn chủ quan với việc phòng bệnh sốt xuất huyết, cho rằng sốt xuất huyết không nguy hiểm nên không áp dụng các biện pháp phòng ngừa. Thực tế sốt xuất huyết ở người lớn rất nguy hiểm, đặc biệt là ở thời điểm sau khi hết sốt. Nhiều người lầm tưởng hết sốt là dấu hiệu khỏi bệnh nên lơ là, đến khi xuất hiện tình trạng sốc sâu, xuất huyết nặng hoặc suy đa tạng thì đã muộn.

“Nhiều trường hợp không qua khỏi do tâm lý chủ quan, đến khi bệnh diễn tiến nặng gây tổn thương đa tạng không thể phục hồi”, bác sĩ Phong cảnh báo.

Bên cạnh đó, thói quen tự ý đi truyền dịch khi thấy cơ thể mệt mỏi, mất nước khi bị sốt xuất huyết của người dân cũng tiềm ẩn hiểm họa khôn lường. Việc truyền dịch không đúng thời điểm, quá sớm hoặc sai chỉ định sẽ khiến công tác chống sốc khi bệnh nhân thực sự chuyển biến nặng trở nên rất khó khăn. Ngoài ra, người dân không nên chờ đến khi xuất hiện các vết bầm hay dấu hiệu xuất huyết ngoài da rõ rệt mới đi khám, bởi lúc đó bệnh đã tiến triển nặng.

Bác sĩ Phong khuyến cáo, khi có dấu hiệu sốt cao 3 ngày liên tục, người dân nên nghĩ đến mắc sốt xuất huyết và đến cơ sở y tế để xét nghiệm sớm nhằm xác định bệnh, từ đó có các biện pháp điều trị phù hợp với diễn tiến bệnh.

Để phòng bệnh sốt xuất huyết, việc diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy trong cộng đồng cũng cần được chú trọng, bên cạnh đó cần phòng ngừa muỗi đốt mọi lúc mọi nơi. Hiện vaccine phòng sốt xuất huyết đã được phê duyệt, lưu hành trên thị trường, người dân nên tiêm vaccine để phòng bệnh và giảm nguy cơ chuyển nặng khi mắc bệnh.

Đặc biệt, các nhóm đối tượng có nguy cơ cao diễn tiến nặng và không qua khỏi như người béo phì, phụ nữ có thai, người mắc bệnh nền, người lớn tuổi và người suy giảm miễn dịch nên ưu tiên tiếp cận sớm với vaccine để chủ động phòng bệnh hiệu quả.