Dự án ươm mầm tài năng sáng tác cho những cây bút nhí

Bắt đầu sáng tác từ năm 6 tuổi, đến nay, Lê Nhã Uyên (sinh năm 2016) đã có hai cuốn sách được xuất bản. Trong đó, tác phẩm mới nhất của em - Những câu chuyện về công tử Mơ Mộng vừa lọt top 10 Giải thưởng Khát vọng Dế Mèn 2026.

Tác phẩm này được ươm mầm từ dự án “Khi trẻ là tác giả” do Công ty TNHH Giáo dục và Xuất bản Ô Cửa Sách khởi xướng. Thông qua các hoạt động đọc, viết và trải nghiệm, dự án khuyến khích trẻ em phát triển khả năng tìm tòi ý tưởng, sáng tác sách và tạo điều kiện xuất bản sách cho trẻ.

Câu chuyện về anh hùng mèo

Những câu chuyện về công tử Mơ Mộng là tranh truyện đầu tiên mà Nhã Uyên đảm nhận phần nội dung và minh họa, được em thực hiện trong khoảng 3 tháng. Bằng những nét vẽ nguệch ngoạc và giọng văn ngô nghê, Nhã Uyên đưa độc giả bước vào thế giới tưởng tượng giàu cảm xúc.

Những câu chuyện về công tử Mơ Mộng là tranh truyện đầu tiên mà Nhã Uyên đảm nhận phần nội dung và minh họa.

Theo lời kể của tác giả nhí, công tử Mơ Mộng là chú mèo trắng với chiếc đuôi xanh ngộ nghĩnh. Chú luôn nghĩ mình là anh hùng, bị bỏ vào một thế giới toàn quái vật xấu xa, nào là những chiếc vớ dài ngoằn ngoèo bốc mùi, dây đèn trang trí nhấp nháy, quả cầu gai không bao giờ đứng yên…

Để bảo vệ thế giới tươi đẹp và những người mình yêu quý, Mơ Mộng quyết định tiêu diệt quái vật. Những trận chiến này gây ra không ít chuyện dở khóc dở cười, thậm chí còn khiến bản thân chú bị thương. Chú rất tự hào về những chiến công này.

Thế nhưng, có lẽ nhiệm vụ cao cả nhất của đời Mơ Mộng là nuôi lớn bầy mèo con mà chú vô tình tìm thấy ở trong vườn. Từ một anh hùng oai phong lẫm liệt chỉ biết dùng móng vuốt chiến đấu, Mơ Mộng dần học cách yêu thương, chăm sóc những thành viên bé nhỏ. Hành trình này giúp chú trở nên ân cần, nhẫn nại và bao dung hơn.

Nhã Uyên cho biết công tử Mơ Mộng là chú mèo cưng của gia đình em. Những mẩu chuyện về chàng mèo được Uyên quan sát và góp nhặt từ đời sống thường nhật.

“Em thường tưởng tượng mình là con mèo. Mỗi lần mèo nghịch ngợm, em sẽ đặt mình vào vị trí của nó để hiểu xem vì sao nó lại làm như vậy. Em nghĩ là mèo có lý do chính đáng để làm những điều đó. Có lẽ nó đang muốn bảo vệ chủ khỏi những mối nguy hiểm ngoài kia”, Nhã Uyên kể về cảm hứng sáng tác. Chính sự hồn nhiên, trong trẻo của em đã chạm đến cảm xúc của nhiều độc giả.

Mở “ô cửa” sáng tạo cho trẻ

Ra đời năm 2018 tại TP.HCM, Ô Cửa Sách là dự án khuyến đọc bắt nguồn từ mong muốn “đọc sách cùng con” của ThS Vũ Thị Thanh Tâm. Đến năm 2020, dự án theo chân người sáng lập trở về Đà Lạt, tiếp tục hành trình nuôi dưỡng văn hóa đọc cho trẻ nhỏ.

Năm 2022, Ô Cửa Sách khởi xướng dự án “Khi trẻ là tác giả”, hướng dẫn trẻ trong độ tuổi 6-17 sáng tác thông qua các buổi học cuối tuần kéo dài 180 phút với ba hoạt động chính: đọc, viết và trải nghiệm. Sau những chuyến học tập thực tế ngoài trời, các em được giáo viên hướng dẫn tìm ý tưởng, phát triển câu chuyện, trau chuốt ngôn ngữ và nét vẽ.

Khi số lượng bản thảo ngày càng nhiều, trong đó có những tác phẩm được đầu tư nghiêm túc, Thanh Tâm bắt đầu tìm cách đưa sáng tác của trẻ đến với công chúng.

Dự án “Khi trẻ là tác giả” mang đến cho trẻ nhiều trải nghiệm thú vị. Ảnh: Ô Cửa Sách.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Thanh Tâm cho biết: “Truyện do trẻ viết có góc nhìn rất dung dị, dễ thương. Nét vẽ của trẻ không theo tỷ lệ hay công thức nên rất sáng tạo. Tuy nhiên, khi đem ra thị trường, sách tranh của trẻ khó lòng cạnh tranh với các họa sĩ chuyên nghiệp. Nhiều công ty sách, nhà xuất bản từ chối bản thảo cũng vì nguyên nhân này”.

Với mong muốn tạo cơ hội giúp trẻ em xuất bản tác phẩm của mình, Thanh Tâm quyết định thành lập công ty Ô Cửa Sách và phát triển dòng sách “Khi trẻ là tác giả”. Đơn vị giữ lại bản thảo gốc của trẻ và đầu tư vào hình thức trình bày để hoàn thiện cuốn sách.

Việc xuất bản sách còn xuất phát từ mong muốn lan tỏa niềm vui đọc sách đến mọi em nhỏ của Thanh Tâm. Cô cho biết với mỗi cuốn sách bán ra, dự án gửi tặng 1 cuốn sách đến những trẻ em ít cơ hội tiếp xúc với sách. Hoạt động này được duy trì bằng nguồn quỹ hình thành từ thù lao của tác giả và đội ngũ biên tập.

Sau hai năm hoạt động, Ô Cửa Sách đã ra mắt hơn 10 đầu sách. Trong đó, một số tác phẩm của đơn vị như Thư viện kỳ bí, Chuyến đi của Gấu Nâu, Những câu chuyện về công tử Mơ Mộng từng lọt top 10 Giải thưởng Khát vọng Dế Mèn; Cái mai của cá con giành giải Ba tại Đóa hoa Đồng thoại.