 |
Dự kiến tổng mức đầu tư của Dragon Capital vào hệ sinh thái bán lẻ MWG và Điện Máy Xanh gia tăng đáng kể so với mức đầu tư hiện nay chỉ rót vào MWG.
Điện Máy Xanh tăng trưởng bền vững
Trong tuần đầu tiên chào bán IPO ở mức 80.000 đồng/cp, CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) trở thành tâm điểm của thị trường bởi quy mô thương vụ tỷ USD đầu tiên trong năm nay và lớn nhất trong vòng vài năm trở lại đây. Sau phát hành, doanh nghiệp được định giá khoảng 3,9 tỷ USD, trở thành một trong những công ty bán lẻ có giá trị lớn hàng đầu thị trường chứng khoán Việt Nam.
Sự chú ý dành cho thương vụ tiếp tục gia tăng khi Dragon Capital - công ty quản lý quỹ lớn nhất và lâu đời nhất tại thị trường vốn Việt Nam - xác nhận đăng ký mua tối thiểu 50 triệu USD (tương đương gần 1.350 tỷ đồng) cổ phần IPO của Điện Máy Xanh và xem đây là cơ hội đầu tư hấp dẫn.
Chia sẻ về luận điểm đầu tư vào Điện Máy Xanh, ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital, cho biết DMX đang có sự kết hợp hiếm có giữa tăng trưởng bền vững, dòng cổ tức đều đặn và dư địa mở rộng (optionality) trong dài hạn. Đặc biệt là EraBlue tại Indonesia, mảng kinh doanh được đánh giá còn nhiều tiềm năng tăng trưởng nhưng chưa phản ánh đầy đủ vào định giá hiện tại.
Hiện nay, thị trường nhìn ngành bán lẻ điện thoại, điện máy đang tiệm cận bão hòa. Trước bối cảnh đó, DMX có sự chuyển dịch căn bản trong mô hình kinh doanh: Từ cạnh tranh chủ yếu bằng giá sang chiến lược sở hữu trọn vòng đời, từ tài trợ mua hàng (trả góp 0%), lắp đặt và sửa chữa (thợ Điện Máy Xanh), đến bảo hành và nâng cấp thiết bị.
Theo Dragon Capital, bệ đỡ cho sự chuyển dịch này là quy mô, cũng là lợi thế cạnh tranh bền vững của DMX. Chuỗi đang nắm khoảng 60-80% thị phần tại Việt Nam ở hầu hết hãng lớn, qua đó sở hữu hai lợi thế mà đối thủ khó sao chép: Điều khoản mua hàng tốt nhất thị trường và khả năng tài trợ chi phí tài chính cho khách hàng (lãi suất 0%) ở mức gần như không có sự cạnh tranh.
Nói cách khác, thay vì “đốt” tiền cho khuyến mãi một lần, DMX dùng sức mạnh quy mô để tài trợ cho trải nghiệm sở hữu trọn đời của khách hàng.
Kết quả là cấu trúc tăng trưởng hiếm gặp trong bán lẻ: Doanh thu tiếp tục tăng nhờ dịch vụ, tài chính tiêu dùng và chu kỳ thay thế thiết bị, trong khi biên lợi nhuận được cải thiện nhờ kỷ luật giá bán, danh mục sản phẩm độc quyền và tỷ trọng dịch vụ ngày càng tăng. Đi kèm là mô hình tạo dòng tiền mặt mạnh, hỗ trợ chính sách cổ tức đều đặn.
Điểm cộng quan trọng khác là khi đầu tư vào DMX, nhà đầu tư đồng thời sở hữu thêm "DMX thứ hai" đang hình thành tại Indonesia.
Thông qua EraBlue, DMX đang triển khai đúng công thức thành công ở Việt Nam - quy mô, sản phẩm phù hợp túi tiền, tài chính tiêu dùng và dịch vụ sau bán - tại thị trường có nhiều đặc điểm tương đồng với Việt Nam, diễn ra trong giai đoạn đầu của quá trình hiện đại hoá ngành bán lẻ điện máy, nhưng có quy mô lớn hơn nhiều với dân số trên 280 triệu, mật độ dân cư cao gấp khoảng 4 lần và phần lớn thị trường điện máy vẫn nằm ở kênh truyền thống.
EraBlue không còn là ý tưởng trên giấy. Doanh nghiệp có lãi ở cấp công ty và đang mở rộng nhanh, hướng đến mục tiêu 1.000 cửa hàng vào năm 2030.
 |
| Hệ sinh thái bán lẻ này đang tái lập công thức thành công tại thị trường tiềm năng, đồng thời dịch chuyển từ cạnh tranh giá sang sở hữu trọn vẹn trải nghiệm của người tiêu dùng. |
"Tại mức giá IPO, nhà đầu tư về cơ bản mới chỉ trả khoảng 10 lần lợi nhuận cho mảng kinh doanh tại Việt Nam; phần giá trị đến từ Indonesia gần như chưa được ghi nhận. Theo ước tính nội bộ, riêng EraBlue có thể đạt quy mô giá trị khoảng 1 tỷ USD vào năm 2030 -lớp giá trị mà bội số cốt lõi gần như chưa phản ánh", đại diện Dragon Capital nhấn mạnh.
Cam kết đồng hành cổ đông
Trong khi đó, với dự phóng tăng trưởng lợi nhuận, định giá DMX đang ở mức khoảng 10 lần. Con số này thấp đáng kể so với mức trung vị khoảng 16 lần của nhóm doanh nghiệp tiêu dùng đầu ngành niêm yết tại Việt Nam, nhất là khi DMX lại có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao hơn.
Tóm lại, ở vùng giá này, nhà đầu tư đang đổ vốn vào doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận khoảng 15%/năm, định giá quanh 10 lần lợi nhuận. Đặc biệt, doanh nghiệp được vận hành bởi đội ngũ có năng lực thực thi tốt, được bảo vệ bởi mức lợi suất cổ tức tiền mặt bền vững khoảng 4-5% và sở hữu thêm dư địa tăng trưởng từ Indonesia - gần như để ngỏ trong định giá. Đó là cơ sở để Dragon Capital xếp DMX vào vùng hấp dẫn - nếu nhìn theo tiêu chí tăng trưởng so với giá, theo chia sẻ của đại diện Dragon Capital.
Trả lời về yếu tố tiên quyết khi quyết định đầu tư vào DMX, ông Lê Anh Tuấn cho biết Dragon Capital đánh giá cao mức độ cam kết và sự đồng hành của ban lãnh đạo đối với cổ đông.
"Mô hình kinh doanh tốt chỉ tạo ra giá trị cho cổ đông khi người điều hành thực sự mong muốn và cam kết theo đuổi giá trị đó trong dài hạn. Và ở DMX, chúng tôi nhìn thấy điều này rất rõ", ông Lê Anh Tuấn nhấn mạnh.
Đây là đội ngũ thế hệ thứ hai - chuyên nghiệp, khát khao tăng trưởng và chứng minh năng lực thực thi bằng kết quả cụ thể. Quan trọng hơn, ban lãnh đạo công khai cam kết dùng tiền cá nhân để tham gia chính đợt IPO này: Tổng giám đốc Đoàn Văn Hiểu Em đăng ký mua 2 triệu cổ phiếu, ông Nguyễn Đức Tài cùng gia đình đăng ký mua 1,9 triệu cổ phiếu.
"Theo chúng tôi được biết, nhiều thành viên chủ chốt khác cũng sẽ tham gia. Khi người điều hành bỏ tiền túi để mua đúng thương vụ mình đang chào bán - thay vì rút ra, đó là tín hiệu rõ ràng nhất về đội ngũ đứng cùng phía với cổ đông", ông Tuấn nhìn nhận.
 |
| Sự đồng hành và cam kết gắn bó quyền lợi lâu dài của đội ngũ điều hành là minh chứng cho thấy sự gắn kết lợi ích tối đa với cổ đông. |
Sự đồng hành này còn thể hiện qua cách điều hành: Lựa chọn hướng về giá trị dài hạn khi chủ động ưu tiên lợi nhuận và kỷ luật giá, thay vì giảm giá bằng mọi cách để đẩy mạnh số lượng sản phẩm bán ra. Nếu trong tương lai, ban lãnh đạo DMX tiếp tục áp dụng cấu trúc thân thiện với cổ đông, chẳng hạn chương trình quyền chọn cổ phiếu (stock option) thay thế cho ESOP trước đây, lợi ích giữa đội ngũ điều hành và cổ đông càng gắn kết, phù hợp mục tiêu dài hạn mà Dragon Capital đang theo đuổi.
Chia sẻ thêm về nội dung đang được tranh luận sôi nổi nhất trong cộng đồng nhà đầu tư hiện nay - MWG và DMX phân bổ ra sao khi cùng hệ sinh thái bán lẻ, đại diện Dragon Capital cho rằng là công ty niêm yết độc lập, DMX cần được nhìn trên câu chuyện riêng là tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số, dòng tiền mặt mạnh, chính sách cổ tức rõ ràng và dư địa lớn từ EraBlue tại Indonesia.
So với mặt bằng doanh nghiệp tiêu dùng - bán lẻ trên thị trường, DMX nổi bật nhờ định giá còn rẻ trong khi câu chuyện tăng trưởng dài hạn rõ ràng. Theo thời gian, thị trường nhiều khả năng sẽ định giá DMX dựa trên yếu tố cơ bản này, mức độ tương quan với MWG sẽ mờ dần, nhất là khi đóng góp của Bách Hóa Xanh trong định giá và câu chuyện của MWG ngày càng lớn, khiến hai doanh nghiệp được nhìn nhận như hai câu chuyện tách bạch.
Hiện quỹ là cổ đông tổ chức lớn nhất của MWG (ngoài nhóm cổ đông liên quan ban lãnh đạo), nên khoản đầu tư vào DMX được xem xét trong tổng thể vị thế Dragon Capital đối với hệ sinh thái bán lẻ MWG - DMX, thay vì tách rời từng mã. Tổng mức giải ngân của Dragon Capital vào hệ sinh thái này vì thế tăng đáng kể so với giai đoạn trước, khi dòng vốn chỉ tập trung vào cổ phiếu MWG.
Mở rộng câu chuyện sang làn sóng IPO mới và bối cảnh nâng hạng, đại diện Dragon Capital nhìn nhận thị trường năm nay đang được nâng đỡ bởi ba trụ cột: Làn sóng IPO chất lượng, lộ trình nâng hạng và niềm tin vào nền tảng vĩ mô ổn định. Ba yếu tố này không tách rời mà bổ trợ lẫn nhau, trong đó nâng hạng đóng vai trò mắt xích: Vừa kích hoạt dòng vốn ngoại - ước tính khoảng 2-5 tỷ USD trong 12 tháng tới, vừa tạo chất xúc tác cho chính làn sóng IPO.
Quy mô làn sóng đó không nhỏ. Dragon Capital ước tính tổng giá trị IPO tại Việt Nam giai đoạn 2026-2028 có thể vượt 40 tỷ USD, với DMX là một trong những thương vụ lớn mở màn cho chu kỳ mới. Thế hệ doanh nghiệp lên sàn lần này được đánh giá khác biệt ở chất lượng nền tảng, khi tài sản và khả năng sinh lời đã được kiểm chứng, chiến lược tăng trưởng rõ ràng xoay quanh mảng kinh doanh có lợi thế cạnh tranh bền vững, chuẩn quản trị - gắn kết lợi ích với cổ đông - được nâng lên.
Ông Tuấn cho rằng đây là nhóm doanh nghiệp có khả năng thu hút sự quan tâm của dòng vốn quốc tế trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục theo đuổi lộ trình nâng hạng thị trường. Dòng vốn này, cả thụ động lẫn chủ động, thường ưu tiên doanh nghiệp đầu ngành, quy mô lớn, thanh khoản cao. Một thương vụ niêm yết như DMX - vốn hóa khoảng 4 tỷ USD và là ứng viên cho rổ VN30 - hội đủ các tiêu chí đó.
"Chính vì vậy, chúng tôi kỳ vọng đợt IPO DMX lần này thu hút cả nhà đầu tư mới chưa xuất hiện nhiều tại thị trường Việt Nam", đại diện Dragon Capital chia sẻ.
Với Dragon Capital, đây là điểm khởi đầu của chu kỳ hơn là đích đến. FTSE là cột mốc đầu tiên, còn phép thử và cơ hội lớn hơn nằm ở câu chuyện MSCI, nơi Việt Nam có thể được nâng hạng trong những năm tới. DMX là ví dụ tiêu biểu của lớp doanh nghiệp IPO mới, mở màn cho chu kỳ dòng vốn ngoại quay trở lại mạnh mẽ hơn với thị trường Việt Nam.
