Diễn biến mới nhất thương vụ đại gia Nhật thâu tóm Tập đoàn Thiên Long

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia xác định thương vụ Kokuyo mua quyền kiểm soát Tập đoàn Thiên Long là tập trung kinh tế có điều kiện, kèm yêu cầu về thị phần và đầu tư R&D. Ảnh: TL.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa công bố quyết định số 294/QĐ-CT về việc tập trung kinh tế có điều kiện (theo hình thức mua lại doanh nghiệp) trong thương vụ thâu tóm cổ phần diễn ra tại Tập đoàn Thiên Long (HoSE: TLG).

Các bên thực hiện gồm Synergy Investing Asia Pte. Ltd., CTCP Đầu tư Thiên Long An Thịnh, Tập đoàn Thiên Long và 5 cá nhân (ông Cô Gia Thọ, bà Trần Thái Như, bà Cô Ngân Bình, bà Cô Cẩm Nguyệt, ông Cô Gia Đức).

Theo quy định, tập trung kinh tế có điều kiện là trường hợp thương vụ được phép thực hiện nhưng doanh nghiệp phải đáp ứng một hoặc một số điều kiện nhằm khắc phục khả năng hạn chế cạnh tranh hoặc tăng tác động tích cực của giao dịch.

Trước đó, cuối năm 2025, Thiên Long cho biết cổ đông lớn nhất của tập đoàn là Thiên Long An Thịnh, khi đó sở hữu 46,82% vốn, đang đàm phán chuyển nhượng toàn bộ cổ phần cho Kokuyo - tập đoàn văn phòng phẩm của Nhật Bản.

Sau giao dịch này, Kokuyo dự kiến chào mua công khai thêm tối đa 18,19% cổ phần Thiên Long. Nếu hoàn tất 2 giao dịch, tập đoàn Nhật Bản sẽ sở hữu trực tiếp và gián tiếp tối đa 65,01% vốn Thiên Long và trở thành công ty mẹ của doanh nghiệp văn phòng phẩm Việt Nam. Tổng giá trị thương vụ được Kokuyo ước tính khoảng 27,6 tỷ yen, tương đương khoảng 185 triệu USD.

Theo quyết định mới, nhóm doanh nghiệp liên quan phải thu thập và cung cấp khi được yêu cầu các dữ liệu về thị phần hàng năm trên thị trường sản phẩm bút viết toàn quốc, giá mua và giá bán bình quân, cùng chính sách chiết khấu thương mại và các chương trình hỗ trợ bán hàng dành cho hệ thống phân phối và người tiêu dùng.

Doanh nghiệp cũng phải xây dựng hoặc duy trì bộ quy tắc nội bộ về tuân thủ pháp luật cạnh tranh và tổ chức đào tạo thường niên cho nhân viên, quản lý tại Việt Nam.

Đáng chú ý, trước ngày 31/12 của năm thực hiện thương vụ, nhóm doanh nghiệp phải xây dựng và báo cáo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia kế hoạch triển khai các hoạt động nhằm tăng cường tác động tích cực của giao dịch.

Trong đó, về hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam, nhóm doanh nghiệp phải tăng nguồn vốn đầu tư thêm 3 tỷ đồng mỗi năm so với năm trước đó trong ít nhất 5 năm liên tục sau năm thực hiện thương vụ. Từ năm thứ 6 trở đi, mức đầu tư phải được gia tăng hoặc duy trì so với năm liền trước.

Các tiêu chí khác gồm duy trì hoặc tăng tỷ lệ sử dụng nguyên liệu tái chế, vật liệu xanh; duy trì hoặc tăng nguồn nhân lực cho R&D tại Việt Nam, ưu tiên nhân lực trong nước; đồng thời duy trì hoặc gia tăng số dòng sản phẩm mới, sản phẩm cải tiến được thương mại hóa thành công mỗi năm.

Nhóm doanh nghiệp cũng được yêu cầu tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế, thông qua việc duy trì hoặc gia tăng các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và khuyến khích tăng doanh thu từ các sản phẩm bán ra ngoài Việt Nam.

Tập đoàn Thiên Long được thành lập từ năm 1981, từ một cơ sở sản xuất nhỏ phát triển thành doanh nghiệp lớn trong ngành văn phòng phẩm Việt Nam. Năm 2025, Thiên Long ghi nhận doanh thu thuần kỷ lục 4.174 tỷ đồng, tăng 11%; lợi nhuận sau thuế đạt 523 tỷ đồng, giảm 10%.

Năm 2026, tập đoàn đặt mục tiêu doanh thu 4.400 tỷ đồng và lợi nhuận 440 tỷ đồng. Sau 6 tháng, doanh nghiệp này ghi nhận 2.354 tỷ doanh thu và 315 tỷ đồng lợi nhuận, lần lượt đạt 54% và 72% kế hoạch năm.

Trong khi đó, Kokuyo là tập đoàn Nhật Bản có lịch sử hơn một thế kỷ, khởi nguồn từ năm 1905 tại Osaka với hoạt động sản xuất sổ sách. Hiện doanh nghiệp kinh doanh trong 3 mảng chính gồm văn phòng phẩm, nội thất văn phòng và các dịch vụ liên quan đến không gian làm việc. Năm 2025, Kokuyo đạt doanh thu hợp nhất khoảng 359,8 tỷ yen, tương đương hơn 2,4 tỷ USD.