Đau đầu, chóng mặt, tê bì tay chân hay mệt mỏi là những triệu chứng quen thuộc ở dân văn phòng sau nhiều giờ ngồi trước máy tính. Tuy nhiên, theo bác sĩ tim mạch, một số biểu hiện tưởng chừng vô hại này có thể là tín hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ hoặc các bệnh lý tim mạch nguy hiểm, cần được phát hiện và xử trí kịp thời.
Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thu Huyền, Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, cho biết ngừng tim và đột quỵ là những biến cố tim mạch có thể xảy ra rất đột ngột, nhiều trường hợp không xuất hiện dấu hiệu báo trước. Tuy nhiên, ở không ít người bệnh, cơ thể vẫn phát đi những tín hiệu cảnh báo từ vài giờ, vài ngày, thậm chí vài tuần trước khi biến cố xảy ra.
Theo bác sĩ Huyền, nhân viên văn phòng cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện các triệu chứng sau:
- Đau tức ngực, hồi hộp hoặc đánh trống ngực kéo dài.
- Khó thở bất thường, choáng váng hoặc đột ngột ngất, đặc biệt khi đang gắng sức.
- Co giật không rõ nguyên nhân kèm tình trạng mệt mỏi kéo dài.
- Có người thân trong gia đình từng đột tử trước 50 tuổi.
 |
| Bác sĩ khuyến cáo dân văn phòng cần ghi nhớ quy tắc BE FAST để nhận diện sớm đột quỵ, đồng thời biết cách sơ cứu người ngừng tim nhằm tăng cơ hội sống cho nạn nhân. Ảnh: Magnific. |
Trong đó, tình trạng ngất không rõ nguyên nhân ở người trẻ được xem là "dấu hiệu báo động đỏ". Đây có thể là biểu hiện của các rối loạn nhịp tim nguy hiểm và cần được khám chuyên khoa tim mạch càng sớm càng tốt.
Đột quỵ và ngừng tim là hai tình trạng bệnh lý khác nhau nhưng đều thuộc nhóm cấp cứu y khoa tối khẩn cấp. Việc nhận biết sớm triệu chứng đột quỵ giúp người bệnh có cơ hội điều trị trong "thời gian vàng", giảm nguy cơ tử vong và di chứng.
Theo ThS.BS Nguyễn Thu Huyền, quy tắc BE FAST là cách đơn giản để nhận diện nhanh một cơn đột quỵ:
- B (Balance - Thăng bằng): Đột ngột mất thăng bằng hoặc chóng mặt dữ dội.
- E (Eyes - Mắt): Mờ mắt hoặc mất thị lực đột ngột ở một hoặc cả hai mắt.
- F (Face - Khuôn mặt): Méo miệng, mặt mất cân đối.
- A (Arm - Tay chân): Yếu hoặc tê cứng một bên tay hoặc chân, không thể nâng lên.
- S (Speech - Ngôn ngữ): Nói khó, nói ngọng hoặc không thể nói.
- T (Time - Thời gian): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, không chờ triệu chứng tự hết.
Ngoài các dấu hiệu trên, người bị đột quỵ cũng có thể xuất hiện cơn đau đầu dữ dội đột ngột hoặc rơi vào tình trạng rối loạn ý thức.
Những việc cần làm khi phát hiện người ngừng tim
Theo vị chuyên gia, trong trường hợp người bệnh ngừng tim, từng giây đều có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống sót. Vì vậy, quy trình sơ cứu cần được triển khai ngay lập tức.
"Đầu tiên, cần kiểm tra xem người bệnh còn đáp ứng hay không. Nếu nạn nhân bất tỉnh, hãy nhanh chóng gọi cấp cứu 115", bác sĩ Huyền nói.
 |
| Theo vị chuyên gia, trong trường hợp người bệnh ngừng tim, từng giây đều có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống sót. Ảnh: Đinh Hà. |
Trong trường hợp người bệnh không thở hoặc chỉ thở ngáp cá, người xung quanh cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay. Tần số ép tim nên duy trì khoảng 100-120 lần mỗi phút, với độ sâu 5-6 cm ở người trưởng thành.
Nếu nơi xảy ra sự cố có trang bị máy sốc điện tự động (AED), cần sử dụng càng sớm càng tốt theo hướng dẫn của thiết bị. Việc hồi sức tim phổi (CPR) cần được duy trì liên tục cho đến khi nhân viên y tế đến tiếp nhận người bệnh.
Để giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ, bác sĩ Huyền khuyến cáo dân công sở nên theo dõi huyết áp định kỳ, kiểm soát đường huyết và mỡ máu, đồng thời xây dựng lối sống lành mạnh.
Mỗi người cần ăn uống cân đối, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và đồ ăn nhanh, uống đủ nước, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng. Bên cạnh đó, nên tránh hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và nước tăng lực.
Việc duy trì tối thiểu 30 phút vận động mỗi ngày cũng rất quan trọng. Với người làm việc văn phòng, nên đứng dậy đi lại hoặc vận động nhẹ sau mỗi 30-60 phút ngồi liên tục để cải thiện tuần hoàn và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch.
Ở góc độ cộng đồng, ThS.BS Nguyễn Thu Huyền cho rằng việc phổ cập kỹ năng hồi sức tim phổi (CPR) và lắp đặt máy sốc điện tự động (AED) tại các tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại, nhà ga hay nơi công cộng sẽ giúp tăng đáng kể cơ hội sống cho người bệnh khi xảy ra biến cố tim mạch.
Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ hoặc ngừng tim, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu trong thời gian sớm nhất để được điều trị kịp thời.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
