Đặt mục tiêu 80% người Việt Nam đọc sách thường xuyên vào năm 2030

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành hướng dẫn về xây dựng Chương trình văn hóa đọc trong cộng đồng. Ảnh: Phương Lâm.

Ngày 24/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Hướng dẫn "Xây dựng Chương trình văn hóa đọc trong cộng đồng, triển khai xây dựng tủ sách cộng đồng số và các mô hình thư viện mở, không gian đọc linh hoạt tại khu vực đô thị và nông thôn, nhằm xây dựng thói quen kỹ năng đọc sách, bảo đảm quyền tiếp cận tri thức của người dân".

Mục tiêu được đặt ra là đến năm 2030, tỷ lệ người dân đọc sách thường xuyên đạt 80%, hướng tới xây dựng hệ sinh thái tri thức mở, hiện đại và bình đẳng.

Hướng dẫn nhấn mạnh yêu cầu thu hẹp khoảng cách tiếp cận sách và tri thức giữa khu vực thành thị với nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Người dân được định hướng tiếp cận sách, tài liệu số dễ dàng, miễn phí hoặc với chi phí thấp.

Một trong những mô hình được đề xuất là tủ sách cộng đồng số, hoạt động như một “thư viện thu nhỏ trên không gian mạng”. Người dân có thể truy cập tài nguyên thông tin thông qua Internet và các thiết bị như điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính.

Tùy điều kiện thực tế, các địa phương có thể triển khai tủ sách số thông qua mã QR, website hoặc ứng dụng đọc trực tuyến. Một số mô hình khác gồm góc đọc sách số dành cho người chưa có thiết bị thông minh và xe thư viện lưu động đa phương tiện phục vụ vùng sâu, vùng xa hoặc các trường học xa trung tâm.

Bộ cũng định hướng xây dựng thư viện mở theo hướng giảm tối đa các rào cản về không gian, thủ tục mượn trả, giờ mở cửa và công nghệ. Người sử dụng được tiếp cận tài nguyên thông tin thông qua giá sách mở, tài nguyên số và các hình thức tự động hóa.

Hoạt động khuyến đọc có thể được mở rộng ra phố đi bộ, quảng trường, công viên, trường học, trung tâm văn hóa và những không gian công cộng phù hợp. Các thư viện cũng có thể tổ chức câu lạc bộ đọc sách trực tuyến, hội thảo chuyên đề và hoạt động hướng dẫn kỹ năng thông tin, ưu tiên thanh thiếu niên, học sinh và sinh viên.

Đối với không gian đọc tại cộng đồng, hướng dẫn nêu các tiêu chí như có ít nhất 300 bản sách, có người quản lý, cơ sở vật chất bảo đảm phục vụ người đọc và nội quy phù hợp. Các mô hình này được định hướng chuyển từ nơi đơn thuần đọc, mượn và trả sách sang không gian linh hoạt, kết hợp nhiều hoạt động và lấy người sử dụng làm trung tâm.

Theo lộ trình, đến quý IV năm nay, các bộ, ngành và địa phương sẽ rà soát hiện trạng, nghiên cứu và đề xuất mô hình phù hợp. Năm 2027, các địa phương chủ động xây dựng chương trình văn hóa đọc và triển khai thí điểm tủ sách cộng đồng số, thư viện mở, không gian đọc linh hoạt.

Đến Quý I/2028, việc thí điểm sẽ được sơ kết, đánh giá để rút kinh nghiệm. Từ quý II cùng năm, các mô hình sẽ từng bước được mở rộng tùy theo tính khả thi và hiệu quả thực tế.