Mỹ tuyên bố đạt được thoả thuận với NATO về quyền tiếp cận Greenland

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Ảnh: Reuters.

Phát biểu trong cuộc phỏng vấn trên kênh Fox Bussines tại Davos, Thụy Sĩ, sáng 22/1 (theo giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ có quyền tiếp cận hoàn toàn với đảo Greenland theo khuôn khổ một thoả thuận mà ông đã công bố sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.

Theo ông Trump, quyền tiếp cận của Mỹ với hòn đảo tại Bắc Cực này là hoàn toàn, đầy đủ và không có giới hạn về thời gian. Bên cạnh đó, Mỹ sẽ không phải trả bất cứ một khoản chi phí nào để có được quyền tiếp cận này.

Tổng thống Donald Trump cho biết: “Chúng ta không phải trả bất cứ thứ gì. Chúng ta sẽ được toàn quyền tiếp cận Greenland. Chúng ta sẽ có toàn quyền tiếp cận quân sự mà chúng ta muốn. Chúng ta sẽ có thể đặt bất cứ thứ gì chúng ta cần ở Greenland vì chúng ta muốn thế”.

Các cuộc đàm phán về thoả thuận giữa Mỹ và NATO hiện vẫn đang ở giai đoạn sơ bộ và chưa rõ các điều khoản cụ thể. Mỹ hiện đang có một căn cứ quân sự tại Greenland và theo thoả thuận, nước này trong tương lai có quyền tự do để thiết lập thêm các cơ sở quân sự trên vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch này.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump cũng lưu ý rằng một phần của hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” sẽ được đặt tại Greenland.

Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Mỹ vừa rút các lệnh áp thuế với các đồng minh NATO phản đối vấn đề Greenland và loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để chiếm đóng hòn đảo bán tự trị thuộc Đan Mạch.

Còn Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết, hiện các chỉ huy cấp cao của NATO cần phải xem xét kỹ lưỡng các chi tiết về yêu cầu an ninh bổ sung. Ông Mark Rutte cũng bày tỏ bất ngờ về việc đạt được thoả thuận nhanh chóng với Mỹ và hy vọng thoả thuận này sẽ hoàn thành ngay đầu năm nay.

Thủ tướng Đan Mạch, bà Mette Frederiksen và cựu Thủ hiến Greenland Mute B. Egede (phải) cùng ông Jens-Frederik Nielsen tại thành phố Nuuk, Greenland, ngày 2/4/2025. Ảnh: Reuters

Trong khi đó, ngày 22/1, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này mong muốn tiến hành “đối thoại hòa bình” với Mỹ đồng thời nhấn mạnh Greenland hiện tại muốn tiếp tục là một phần của Đan Mạch và việc xâm phạm chủ quyền là “lằn ranh đỏ.”

Phát biểu trước báo giới, ông Nielsen khẳng định: “Chúng tôi có những lằn ranh đỏ... Chúng tôi phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của mình. Chúng tôi phải tôn trọng luật pháp quốc tế và chủ quyền... Không ai khác có thẩm quyền ký kết các thỏa thuận liên quan đến Greenland và Đan Mạch mà không có chúng tôi.”

Thủ hiến Nielsen cũng nhấn mạnh sẽ lựa chọn Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thay vì Mỹ, đồng thời cho biết không nắm được nội dung về thỏa thuận khung liên quan tới Greenland mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cập sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngày 21/1.

Về phần mình, ngày 22/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng đang đàm phán một thỏa thuận nhằm bảo đảm cho Mỹ có “quyền tiếp cận hoàn toàn” đối với Greenland và không kèm theo giới hạn về thời gian.

Trả lời phỏng vấn với kênh Fox Business, ông Trump nêu rõ: “Các chi tiết của thỏa thuận thực sự đang được đàm phán và về cơ bản là quyền tiếp cận hoàn toàn. Không có điểm kết thúc, không có giới hạn thời gian.”

Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels (Bỉ), bà Frederiksen nhấn mạnh: “Chúng tôi đã đề nghị NATO tăng cường hiện diện tại khu vực Bắc Cực... Tất cả các nước trong NATO, các quốc gia Bắc Cực cũng như các nước thành viên khác đều đồng ý rằng chúng ta cần sự hiện diện thường trực của NATO tại khu vực Bắc Cực, bao gồm cả khu vực quanh Greenland.”

Thủ tướng Frederiksen cũng tuyên bố Mỹ và Đan Mạch “phải hợp tác với nhau một cách tôn trọng, không đe dọa lẫn nhau” đồng thời bày tỏ hy vọng có thể tìm ra một giải pháp chính trị về vấn đề Greenland trong khuôn khổ dân chủ và cách thức hợp tác như các đồng minh.

Trước đó, một nguồn thạo tin cho biết Đan Mạch và Mỹ sẽ xem xét đàm phán lại hiệp ước quốc phòng năm 1951 về Greenland, văn kiện quy định về việc triển khai quân đội Mỹ trên hòn đảo này.